Hành trình đánh thức những giá trị nguyên sơ

Men theo những cung đường uốn lượn giữa lưng chừng núi, du khách sẽ bắt gặp những nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào Thái nép mình bên triền đồi, soi bóng xuống suối nguồn trong trẻo. Mỗi bản làng là một không gian sống động, nơi văn hóa bản địa không chỉ được lưu giữ mà còn được kể lại bằng trải nghiệm thực tế.

Tại bản Năng Cát (Lang Chánh), dưới chân núi Chí Linh huyền thoại, thiên nhiên ưu ái ban tặng dòng thác Ma Hao hùng vĩ – biểu tượng của sức sống đại ngàn. Những ngôi nhà sàn cổ được cải tạo thành homestay sinh thái, đón khách bằng bữa cơm lam, cá suối nướng, rượu cần nồng ấm và điệu xòe say đắm lòng người. Ở đây, du lịch không chỉ là lưu trú – mà là sự kết nối.

Cách đó không xa, bản Mạ (Thường Xuân) như bước qua một “cánh cửa mới” kể từ khi cây cầu treo bắc qua sông Chu hoàn thành. Nhịp cầu ấy không chỉ nối đôi bờ, mà còn mở lối cho cộng đồng vươn mình phát triển. Du khách đến đây được trải nghiệm dệt thổ cẩm, ủ rượu cần, tham gia lễ hội truyền thống – sống trọn vẹn trong nhịp sinh hoạt giản dị của người dân miền sơn cước.

Trong khi đó, bản Bút (Quan Hóa) gây ấn tượng bởi mô hình kết hợp nông nghiệp xanh với du lịch cộng đồng. Bao quanh là rừng nguyên sinh và hồ Pha Đay thơ mộng, bản làng mang đến trải nghiệm “sống xanh” đúng nghĩa: trồng trọt, thu hoạch nông sản sạch, thưởng thức đặc sản bản địa và nghỉ dưỡng giữa không gian tĩnh tại, trong lành.

Những cái tên còn khá mới như bản Hiêu, Son Bá Mười (thuộc vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông) đang từng bước khẳng định sức hút bằng cảnh sắc ngoạn mục và bản sắc được bảo tồn nguyên vẹn. Son Bá Mười, với trải nghiệm săn mây giữa biển trời bồng bềnh, đang trở thành điểm hẹn của những tâm hồn yêu thiên nhiên và đam mê khám phá.

Du lịch xanh – từ câu chuyện bản làng đến chiến lược bền vững

Du lịch sinh thái cộng đồng tại Thanh Hóa không phát triển theo lối đại trà, mà đi theo chiều sâu – lấy cộng đồng làm trung tâm, lấy văn hóa làm nền tảng và lấy thiên nhiên làm giá trị cốt lõi.

Tỉnh đã phê duyệt đề án phát triển du lịch sinh thái tại các khu bảo tồn trọng điểm như Pù Luông, định hướng xây dựng nơi đây thành “thiên đường” nghỉ dưỡng xanh của khu vực Bắc Trung Bộ. Các loại hình được đa dạng hóa: du lịch văn hóa bản địa, nghỉ dưỡng sinh thái, trekking rừng nguyên sinh, du lịch nông nghiệp trải nghiệm…

Người dân bản địa được đào tạo kỹ năng làm du lịch, tổ chức văn nghệ dân gian, quản lý lưu trú và quảng bá sản vật địa phương. Quan trọng hơn, họ hiểu rằng bảo tồn văn hóa và môi trường chính là bảo vệ sinh kế lâu dài của mình.

Những con số biết nói đã minh chứng cho hướng đi đúng đắn: năm 2024, du lịch cộng đồng tại Thanh Hóa đón hơn 2 triệu lượt khách, chiếm gần 14% tổng lượng khách toàn tỉnh, với doanh thu hơn 3.200 tỷ đồng. Đây không chỉ là thành tựu kinh tế, mà còn là bước tiến trong tư duy phát triển – nơi tăng trưởng đi đôi với gìn giữ.

Đến với Năng Cát, Mạ, Hiêu, Bút hay Son Bá Mười, du khách không chỉ tìm thấy vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, mà còn cảm nhận được sự ấm áp, hiếu khách của đồng bào Thái – những con người đang ngày đêm gìn giữ giá trị truyền thống giữa dòng chảy hiện đại.

Du lịch xanh vùng cao xứ Thanh hôm nay không chỉ là một sản phẩm du lịch. Đó là một thương hiệu đang được kiến tạo từ niềm tự hào bản sắc, từ trách nhiệm với thiên nhiên và từ khát vọng phát triển bền vững.

Giữa đại ngàn xanh thẳm ấy, những “viên ngọc sáng” vẫn lặng lẽ tỏa ánh sáng riêng – ánh sáng của văn hóa, của cộng đồng và của một tương lai hài hòa giữa con người với thiên nhiên.