Chọn ngành học không còn đơn thuần dựa vào sở thích hay điểm chuẩn, mà ngày càng gắn với cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Ngày nay, thị trường lao động liên tục thay đổi bởi chuyển đổi số, đầu tư hạ tầng và tự động hóa, nhiều nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ trở thành lựa chọn giàu tiềm năng của sinh viên. Đi cùng với đó là nhu cầu tuyển dụng lớn của các doanh nghiệp và mức thu nhập hấp dẫn.

Kết quả khảo sát việc làm của hơn 2.100 sinh viên tốt nghiệp tại Trường Đại học Thủy lợi cho thấy, có tới 93,38% sinh viên có việc làm sau một năm ra trường. Đáng chú ý, gần 85% làm đúng hoặc gần đúng chuyên ngành đào tạo. Nhiều ngành đạt tỷ lệ việc làm lên tới 100%, phản ánh nhu cầu nhân lực rất lớn của thị trường trong giai đoạn hiện nay.

Khối ngành xây dựng, hạ tầng vẫn giữ sức hút nhờ nhu cầu nhân lực lớn 

Trong nhóm ngành đạt tỷ lệ việc làm cao nhất, Kỹ thuật xây dựng tiếp tục giữ vị trí nổi bật. Cùng với đó là các ngành Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông, Kỹ thuật xây dựng công trình thủy, Kỹ thuật cấp thoát nước, Kỹ thuật cơ sở hạ tầng và Thủy văn học đều ghi nhận 100% sinh viên có việc làm sau một năm tốt nghiệp. 

Kỹ thuật xây dựng là ngành đào tạo về thiết kế, thi công, giám sát và quản lý các công trình từ nhà ở, bệnh viện, trường học đến cầu đường, cảng biển hay nhà máy. Sau khi tốt nghiệp, kỹ sư xây dựng có thể đảm nhiệm nhiều vị trí như thiết kế công trình, giám sát thi công, quản lý dự án, kiểm định chất lượng hoặc tư vấn kỹ thuật tại doanh nghiệp, đơn vị tư vấn và cơ quan quản lý.

Đối với điểm đầu vào của ngành Kỹ thuật xây dựng, tại các trường miền Bắc như Đại học Giao thông Vận tải, Đại học Xây dựng Hà Nội, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội dao động từ 17 đến 23 điểm. Còn một số trường miền Trung và miền Nam như Trường Đại học Cần Thơ, Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM dao động trong khoảng 15 đến 20 điểm. 

Thu nhập của ngành cũng khá cạnh tranh. Kỹ sư xây dựng mới đi làm có thể nhận mức lương khoảng 10-30 triệu đồng mỗi tháng, trong khi các vị trí quản lý dự án hoặc kỹ sư nhiều kinh nghiệm có thể đạt 40 triệu đồng/tháng hoặc cao hơn tùy năng lực và quy mô doanh nghiệp.

Bên cạnh xây dựng, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa cũng được đánh giá là một trong những ngành phát triển nhanh nhất trong bối cảnh sản xuất thông minh và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.

Theo khảo sát của Trường Đại học Thủy lợi, ngành này đạt tỷ lệ sinh viên có việc làm tới 98,06% sau một năm tốt nghiệp. Đây là lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực có khả năng thiết kế, lập trình, vận hành và bảo trì các hệ thống điều khiển tự động trong nhà máy, dây chuyền sản xuất và các công trình hiện đại.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể làm việc tại các khu công nghiệp, nhà máy điện, doanh nghiệp sản xuất, công ty tích hợp hệ thống hoặc tham gia vận hành các hệ thống giao thông và tòa nhà thông minh. Mức thu nhập phổ biến của kỹ sư tự động hóa hiện dao động khoảng 14-18 triệu đồng/tháng đối với người mới ra trường và có thể tăng nhanh khi tích lũy kinh nghiệm.

Ngoài hai nhóm ngành trên, nhiều ngành kỹ thuật khác cũng ghi nhận tỷ lệ việc làm rất tích cực như Kỹ thuật ô tô (97,87%), Công nghệ sinh học (97,44%), Kỹ thuật điện tử (97,06%) và Kỹ thuật cơ khí (96,51%). 

Công nghệ thông tin vẫn là "điểm sáng", doanh nghiệp tiếp tục săn nhân lực chất lượng cao

Bên cạnh khối kỹ thuật, Công nghệ thông tin vẫn là một trong những lĩnh vực có sức hút lớn nhất trên thị trường lao động.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và chuyển đổi số đang tạo ra nhu cầu tuyển dụng mạnh mẽ ở hầu hết doanh nghiệp. Không chỉ các công ty công nghệ, nhiều lĩnh vực như tài chính, ngân hàng, y tế, thương mại điện tử, logistics hay sản xuất cũng cần đội ngũ nhân sự công nghệ để phát triển hệ thống số.

Hiện nay, nhiều trường đại học trên cả nước đào tạo ngành Công nghệ thông tin với mức điểm chuẩn khác nhau, tạo nhiều lựa chọn cho thí sinh. Trong đó, tại miền Bắc, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Công nghệ (ĐHQG Hà Nội), Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông lấy điểm đầu vào trong khoảng 26- 29 điểm. Đại học Thủy lợi 22-25,5 điểm.

Ở miền Trung, Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng), Đại học Khoa học (Đại học Huế) lấy từ 21-24 điểm. Tại miền Nam, Đại học Công nghệ Thông tin (ĐHQG TP.HCM), Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM và Đại học Tôn Đức Thắng có điểm chuẩn từ 24-26 điểm.

Theo thống kê của nền tảng tuyển dụng TopDev, thị trường CNTT tại Việt Nam vẫn đang thiếu hụt cả về số lượng lẫn chất lượng nhân lực. Trong khi nhu cầu tuyển dụng liên tục tăng, nguồn cung kỹ sư có trình độ chuyên môn cao vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu của doanh nghiệp.

Đây cũng là lý do mức thu nhập của ngành luôn nằm trong nhóm cao nhất thị trường. Năm 2026, kỹ sư CNTT mới tốt nghiệp có thể nhận mức lương khoảng 14,7-21,4 triệu đồng mỗi tháng. Với nhân sự có từ 3-5 năm kinh nghiệm, thu nhập phổ biến dao động từ hơn 31 triệu đến trên 60 triệu đồng/tháng.

Đặc biệt, những lĩnh AI, vi mạch bán dẫn, hệ thống nhúng và an toàn thông tin đang có mức đãi ngộ cao hơn khoảng 30-50% so với nhiều vị trí lập trình truyền thống do nguồn nhân lực chất lượng cao còn khá khan hiếm.

Không chỉ dừng ở lập trình phần mềm, sinh viên Công nghệ thông tin hiện có nhiều lựa chọn nghề nghiệp như phát triển ứng dụng, phân tích dữ liệu, kỹ sư AI, chuyên gia an ninh mạng, kỹ sư hệ thống, kỹ sư điện toán đám mây hay quản trị cơ sở dữ liệu.

Bên cạnh các ngành kỹ thuật và công nghệ, khảo sát của Trường Đại học Thủy lợi cũng cho thấy khối ngành Kinh doanh và Quản lý gồm Quản trị kinh doanh, Kinh tế, Kế toán... đạt tỷ lệ có việc làm gần như tuyệt đối, trên 99,97% sau một năm tốt nghiệp. Đây tiếp tục là nhóm ngành giữ vai trò quan trọng trong hoạt động quản trị doanh nghiệp, tài chính và thương mại.

Các chuyên gia cho rằng, để phù hợp với môi trường chuyển đổi số, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp đang trở thành một trong những tiêu chí quan trọng để thí sinh và phụ huynh cân nhắc khi lựa chọn ngành học. Chỉ số này không chỉ phản ánh chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục mà còn cho thấy mức độ phù hợp giữa chương trình đào tạo với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Dù mỗi ngành nghề đều có những yêu cầu và đặc thù riêng, xu hướng tuyển dụng hiện nay cho thấy các lĩnh vực gắn với phát triển hạ tầng, công nghệ, tự động hóa và chuyển đổi số sẽ tiếp tục duy trì sức hút trong nhiều năm tới. Với những thí sinh yêu thích kỹ thuật, tư duy logic và sẵn sàng học hỏi công nghệ mới, đây được xem là nhóm ngành có nhiều cơ hội việc làm và triển vọng phát triển nghề nghiệp bền vững.