Nhật Bản nhiều năm liền nằm trong nhóm quốc gia có tuổi thọ trung bình cao nhất thế giới. Theo số liệu từ Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản, tuổi thọ trung bình hiện nay của nam giới nước này đạt khoảng 81,5 tuổi, trong khi nữ giới đạt khoảng 87,6 tuổi. Đáng chú ý, số người từ 100 tuổi trở lên tại Nhật Bản đã tiến gần mốc 100.000 người, tăng mạnh so với nhiều thập kỷ trước.

Các chuyên gia cho rằng thành quả này không chỉ đến từ hệ thống y tế hiện đại hay điều kiện sống tốt, mà còn gắn chặt với thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hằng ngày. Trong đó, việc ưu tiên các thực phẩm có nguồn gốc thực vật được xem là một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.

Theo các chuyên gia, người Nhật duy trì một triết lý ăn uống nổi tiếng mang tên "Hara Hachi Bu". Nguyên tắc này khuyến khích mọi người chỉ ăn đến khoảng 80% mức no thay vì ăn quá nhiều.

Cách ăn này giúp kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể, giảm áp lực cho hệ tiêu hóa và hạn chế nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa. Bên cạnh đó, khẩu phần ăn truyền thống của người Nhật thường chứa rất nhiều rau xanh, trái cây và các loại đậu. Đây là nguồn cung cấp chất xơ, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên giúp bảo vệ cơ thể trước quá trình lão hóa.

Trong số các loại thực phẩm được ưa chuộng, có 4 loại rau quen thuộc và giá thành không quá cao được nhiều người Nhật xem như những thực phẩm hỗ trợ sức khỏe lâu dài.

Mướp đắng, món ăn quen thuộc của người dân Okinawa

Mướp đắng, hay còn gọi là khổ qua, là nguyên liệu xuất hiện thường xuyên trong bữa ăn của người dân Okinawa. Đây là khu vực nổi tiếng trên thế giới với tỷ lệ người sống thọ rất cao.

Các nghiên cứu hiện đại cho thấy mướp đắng chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa có khả năng hỗ trợ đào thải độc tố, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và góp phần bảo vệ hệ tim mạch. Loại quả này còn được đánh giá có tác dụng hỗ trợ kiểm soát lượng đường trong máu nhờ các hoạt chất tự nhiên.

Theo quan niệm của Đông y, mướp đắng có tính mát, giúp thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ tiêu hóa và làm mát cơ thể trong những ngày nóng bức.

Người Nhật thường chế biến mướp đắng thành các món xào hoặc nấu canh đơn giản để giữ lại giá trị dinh dưỡng. Tại Việt Nam, mướp đắng được bày bán nhiều ở chợ với giá bình dân khoảng 35.000 đồng/kg. 

Đậu bắp hỗ trợ tiêu hóa và sức khỏe tim mạch

Đậu bắp là loại rau rất phổ biến trong thực đơn của nhiều gia đình Nhật Bản. Điểm đặc biệt của đậu bắp nằm ở lớp chất nhầy đặc trưng bên trong quả.

Chất nhầy này chứa pectin và mucin, hai hợp chất có khả năng hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Chúng giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu sau bữa ăn, đồng thời góp phần kiểm soát cholesterol và cải thiện chỉ số mỡ máu.

Ngoài ra, đậu bắp còn cung cấp nhiều carotenoid, nhóm chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe của mắt và hệ miễn dịch. Một số nghiên cứu cũng cho thấy các dưỡng chất trong đậu bắp có thể hỗ trợ hoạt động bình thường của tuyến tụy.

Theo Đông y, đậu bắp có tính mát, vị dịu, thường được sử dụng để hỗ trợ giảm táo bón và cải thiện một số triệu chứng khó chịu liên quan đến đường tiết niệu.

Người Nhật thường luộc sơ hoặc hấp nhẹ đậu bắp để giữ nguyên phần chất nhầy quý giá. Tuy nhiên, những người có tiền sử sỏi thận hoặc thường xuyên bị tiêu chảy nên sử dụng với lượng hợp lý.

Rau khoai lang, nguồn vitamin dồi dào

Tại Việt Nam, rau khoai lang là loại rau dân dã xuất hiện phổ biến trong nhiều bữa cơm gia đình. Tại Nhật Bản, loại rau này được đánh giá cao nhờ hàm lượng dinh dưỡng phong phú.

Các nghiên cứu cho thấy lá khoai lang chứa lượng vitamin B6, vitamin B2 và vitamin C cao hơn đáng kể so với phần củ. Đây đều là những vi chất quan trọng đối với hệ miễn dịch, quá trình chuyển hóa năng lượng và khả năng chống oxy hóa của cơ thể.

Nhờ nguồn dưỡng chất dồi dào, rau khoai lang được cho là có thể hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa, giảm viêm và góp phần duy trì sức khỏe xương khớp ở người lớn tuổi.

Trong y học cổ truyền, rau khoai lang được xem là thực phẩm giúp bổ khí, hỗ trợ chức năng tiêu hóa và tăng cường sức khỏe tổng thể.

Để đảm bảo an toàn, rau khoai lang nên được nấu chín trước khi sử dụng. Ăn sống có thể gây khó tiêu hoặc ảnh hưởng đến hoạt động của đường ruột. Những người có nguy cơ hạ đường huyết cũng cần tránh ăn khi bụng quá đói.

Củ cải trắng, thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày

Củ cải trắng là một trong những loại rau xuất hiện nhiều nhất trong ẩm thực Nhật Bản. Từ các món canh, lẩu đến các món ăn kèm, củ cải trắng đều giữ vai trò quan trọng.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, củ cải trắng chứa nhiều vitamin C, chất xơ và các enzyme hỗ trợ tiêu hóa. Những thành phần này giúp thúc đẩy hoạt động của đường ruột, hỗ trợ chức năng gan và tăng hiệu quả chuyển hóa trong cơ thể.

Ngoài ra, việc bổ sung củ cải trắng hợp lý còn có thể giúp giảm cảm giác đầy bụng sau bữa ăn và hỗ trợ sức khỏe hệ hô hấp.

Theo Đông y, củ cải trắng có tác dụng tiêu thực, giải độc và hỗ trợ làm giảm tình trạng đờm tích tụ trong cơ thể.

Người Nhật thường ăn củ cải trắng tươi bào nhỏ hoặc nấu cùng súp miso để giữ lại tối đa dưỡng chất. Tuy vậy, những người có cơ địa lạnh, sức khỏe suy nhược hoặc đang sử dụng một số bài thuốc Đông y nên cân nhắc lượng tiêu thụ phù hợp.

Các chuyên gia cho rằng không có một loại thực phẩm nào quyết định tuổi thọ. Điều tạo nên khác biệt nằm ở sự kết hợp giữa chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên và lối sống lành mạnh.

4  món trên đều là những thực phẩm quen thuộc, dễ tìm và có giá thành phải chăng. Khi được sử dụng hợp lý trong một chế độ ăn đa dạng, chúng có thể góp phần cung cấp dưỡng chất cần thiết cho cơ thể, hỗ trợ duy trì sức khỏe lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống khi tuổi tác tăng lên.