Phát triển liên kết, giảm thiểu sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng

Đại dịch Covid-19 đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến nhiều nền kinh tế trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Một trong những ngành chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dịch Covid-19 phải kể đến ngành gỗ. Khi đại dịch quét qua cũng là lúc các doanh nghiệp (DN) gỗ nhận ra chuỗi cung ứng xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam rất mong manh. Hiện ngành công nghiệp phụ trợ của Việt Nam vẫn còn thiếu, phải lệ thuộc vào nguồn phụ trợ nhập khẩu từ bên ngoài, đặc biệt từ Trung Quốc nên rủi ro khi có biến động thị trường và bệnh dịch là tất yếu.

Ngành gỗ Việt Nam thiếu ngành công nghiệp phụ trợ và điều này không những làm ngành lệ thuộc vào nguồn phụ trợ nhập khẩu từ bên ngoài.

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), từ đó có thể thấy các liên kết trong ngành gỗ, và giữa ngành với các ngành liên quan vẫn còn rất thiếu và yếu. Chính vì thế việc hình thành các chuỗi cung hoàn chỉnh tại Việt Nam sẽ giúp giảm thiểu sự đứt gãy trong các chuỗi cung này, giúp tăng cường sức chống chịu của ngành với các biến động của thị trường và bệnh dịch.

Để làm được điều này, các Hiệp hội với vai trò là cầu nối giữa các doanh nghiệp cần nỗ lực hơn trong việc hiểu rõ các thành viên của mình, từ đó xác định được các thuận lợi cũng như khó khăn trong việc hình thành các kết nối giữa các doanh nghiệp trong ngành. Chính những thông tin này sẽ giúp các Hiệp hội đưa ra những kiến nghị và chính sách phù hợp cho các cơ quan quản lý, nhằm thúc đẩy hình thành và phát triển liên kết.

Ông Đỗ Xuân Lập - Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST) cho biết, cụ thể, muốn hình thành chuỗi cung hoàn chỉnh, giảm sự lệ thuộc vào bên ngoài và giảm thiểu được các đứt gãy trong chuỗi cung, cần ưu tiên về phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ và cơ chế chính sách phù hợp nhất.

Hiện kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam mới chiếm khoảng 6% thị phần toàn cầu và đồ gỗ Việt Nam vẫn còn dư địa phát triển. Thế nhưng, ngành gỗ đang thiếu một chiến lược phát triển bền vững, cơ cấu dòng sản phẩm gỗ của Việt Nam cũng chưa hợp lý. Cụ thể, nhóm đồ gỗ phòng bếp, phòng tắm, bàn tủ sử dụng trong phòng khách, bàn trang điểm hiện chiếm khoảng 60% trong tổng cầu của tất cả các loại đồ gỗ trên toàn thế giới, 40% còn lại là các nhóm đồ gỗ khác như đồ gỗ văn phòng, đồ gỗ ngoài trời... nhưng các mặt hàng gỗ chiến lược này lại bị nhiều DN của Trung Quốc chiếm lĩnh.

Cũng theo VIFOREST, hình thành chuỗi cung hoàn chỉnh không chỉ trong phạm vi các doanh nghiệp nội địa mà đó còn là sự liên kết với các doanh nghiệp FDI. Liên kết với các doanh nghiệp FDI sẽ giúp các doanh nghiệp nội địa hiểu rõ hơn về các dòng sản phẩm và thị trường xuất khẩu ở quy mô toàn cầu, xu hướng thay đổi các sản phẩm và thị trường trong tương lai. Kết nối với các doanh nghiệp FDI cũng sẽ tạo cơ hội trong việc trao đổi thông tin về quản trị doanh nghiệp, công nghệ và thị trường, tạo ra các kiến nghị về chính sách sát thực tế hơn.

Tín hiệu khả quan cho mục tiêu 12 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu

Theo Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản đạt 3,5 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm nay, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2019. Dù mức tăng trưởng chỉ ở một con số nhưng đây vẫn là nỗ lực lớn của ngành trong bối cảnh dịch bệnh phức tạp, thị trường suy giảm như hiện nay.

Chủ động nguồn cung, tăng liên kết giúp ngành gỗ giảm thiểu rủi ro.

Cũng như Thương hiệu & Sản phẩm đã đưa tin, tình hình dịch bệnh căng thăng nhưng vẫn nhìn thấy tín hiệu khả quan, đơn cử là đã doanh nghiệp ngành gỗ báo lãi 77 tỷ đồng trong Quý I/2020.

Cụ thể, Công ty CP Phú Tài (PTB – sàn HOSE) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2020 với doanh thu hợp nhất đạt xấp xỉ cùng kỳ năm ngoái là 1.219,63 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đạt 77 tỷ đồng.

Về kết quả kinh doanh Công ty mẹ, quý I/2020 ghi nhận doanh thu gần 788,95 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận trước thuế giảm 24%, đạt 60,17 tỷ đồng.

Trong đó, ngành gỗ có đóng góp lớn nhất trong cơ cấu doanh thu của công ty với 602,21 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ; ngành đá ghi nhận lợi nhuận cao nhất, đạt 47,38 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 61,52%. Riêng ngành ô tô dù mang về doanh thu hơn 267 triệu đồng nhưng lại âm 82 triệu đồng.

Hội đồng quản trị Công ty CP Phú Tài cũng đã thông qua kế hoạch kinh doanh quý II với doanh thu và lợi nhuận hợp nhất dự kiến đạt 1.224 tỷ đồng và 120 tỷ đồng, nâng lũy kế 6 tháng lần lượt lên 2.443 tỷ đồng và 197 tỷ đồng. Còn kế hoạch Công ty mẹ, PTB dự kiến quý II/2020 đạt 666 tỷ đồng doanh thu và 88 tỷ đồng lợi nhuận. Đáng chú ý, trong quý II/2020, Phú Tài dự kiến sẽ vận hành Nhà máy Thạch Anh nhân tạo và đến nửa cuối năm 2020, PTB sẽ bổ sung chỉ tiêu kế hoạch sản xuất kinh doanh của Nhà máy vào kế hoạch kinh doanh chung.

Theo kế hoạch kinh doanh năm 2020 đã được thông qua, chỉ tiêu doanh thu 6.400 tỷ đồng, tăng trưởng 15% so với thực hiện năm 2019; lợi nhuận trước thuế 600 tỷ đồng, tăng 9%.

Cùng với việc liên kết để giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài, các doanh nghiệp ngành gỗ cũng đang trông chờ vào việc Quốc hội “bấm nút” thông qua Hiệp định Thương mại tự do (EVFTA) vào ngày 28/5 tới. Bởi lẽ khi EVFTA thực thi, ngoài việc giảm thuế suất về 0% thì các các điều kiện về môi trường, chính sách nhà nước sẽ phải thay đổi theo hướng phát triển bền vững. Từ đó, năng lực quản trị của các doanh nghiệp cũng sẽ được nâng cao để đáp ứng vấn đề này.

Một vấn đề khác quan trọng nữa khi EVFTA được thực thi là về mặt nhập khẩu, các doanh nghiệp sản xuất gỗ sẽ tiếp cận được với nguồn nguyên vật liệu giá rẻ, chất lượng, từ đó sẽ không còn phụ thuộc quá lớn vào nguồn nguyên liệu của Trung Quốc.

Ông Nguyễn Chánh Phương - Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh (HAWA) nhận định: Việt Nam đã mất nhiều năm mới đàm phán được kết quả cho Hiệp định này như hiện tại nên chắc chắn Quốc hội sẽ thông qua. Cũng theo ông Phương thì với những gì mà hiệp định này mang lại sẽ tác động tích cực đến lộ trình phát triển bền vững của ngành gỗ trong thời gian tới.

Hạ Vy