Nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á 'nợ ngập đầu', chuyên gia cảnh báo về khoản vay hơn 400.000 tỷ đồng
Chính phủ Thái Lan đang chuẩn bị ban hành sắc lệnh khẩn cấp vay tới 500 tỷ baht (hơn 404.940 tỷ đồng) để giải quyết các vấn đề kinh tế nghiêm trọng, bao gồm khủng hoảng năng lượng, nợ cao và rủi ro liên quan đến khí hậu. Việc này sẽ đòi hỏi phải nâng trần nợ công từ 70% lên 75% GDP để đáp ứng nguồn tài chính mới.
Một học giả đã phản đối đề xuất nâng trần nợ công của Thái Lan lên 75% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), cảnh báo điều này có thể khiến nền kinh tế lớn thứ 2 Đông Nam Á chịu gánh nặng nợ gia tăng và đối mặt nguy cơ bị hạ xếp hạng tín nhiệm.
Ông Kriengsak Chareonwongsak, Chủ tịch Viện Kiến tạo Quốc gia và Viện Nghiên cứu Tương lai vì Phát triển cho biết trần nợ là một cơ chế quan trọng để duy trì kỷ luật tài khóa và là thước đo độ tin cậy của chính sách.
Vị chuyên gia kinh tế này nói rằng việc Thái Lan nâng trần nợ từ 60% lên 70% GDP vào năm 2021 là hợp lý trong bối cảnh khủng hoảng từ đại dịch Covid-19, khi Chính phủ cần vay để hỗ trợ nền kinh tế và hệ thống y tế công.
Kể từ đó, nợ công tiếp tục tăng với “xứ sở Chùa Vàng”. Tính đến tháng 2 năm 2026, con số này vào khoảng 12.600 tỷ baht (hơn 10,2 triệu tỷ đồng), tương đương 66,09% GDP và sẽ tăng lên khoảng 13.100 tỷ baht (hơn 10,6 triệu tỷ đồng) nếu vay thêm 500 tỷ baht (hơn 404.940 tỷ đồng).
Ông Kriengsak cho biết điều này sẽ đẩy tỷ lệ nợ lên khoảng 68,6 - 69,1% và khiến dư địa tài khóa còn dưới 1% GDP, tương đương khoảng 150 - 200 tỷ baht (hơn 121.482 tỷ đồng đến hơn 161.976 tỷ đồng), qua đó hạn chế khả năng của Chính phủ trong việc ứng phó với các khủng hoảng trong tương lai.
Ông phản đối việc Thái Lan nâng trần nợ công vì nợ đang tăng nhanh hơn thu ngân sách, trong khi việc Chính phủ vay mượn có thể làm suy yếu động lực đầu tư của khu vực tư nhân và làm giảm các công cụ hỗ trợ nền kinh tế. Ngoài ra, vị chuyên gia kinh tế 70 tuổi này còn lo ngại về việc chi tiêu phúc lợi sẽ gia tăng khi Thái Lan chuyển sang một xã hội già hóa ở trình độ cao hơn.
Ông Kriengsak kêu gọi Chính phủ của Thủ tướng Anutin Charnvirakul xem xét các nguồn tài chính thay thế không cần vay thêm và duy trì trần ở mức 70% để bảo đảm kỷ luật tài khóa và niềm tin của người dân.
Ông cũng cho rằng cần đẩy nhanh cải cách nguồn thu bằng cách rà soát các ưu đãi thuế không cần thiết, cải thiện hiệu quả thu và mở rộng cơ sở thuế.
Video vì sao nâng trần nợ công lên 75% lại gây ra rủi ro đối với Thái Lan? - Nguồn clip: Thai PBS World
“Chính phủ nên đẩy nhanh chi tiêu đầu tư nhằm nâng cao năng suất. Nguyên tắc cốt lõi là vay nợ phải được sử dụng để xây dựng và mở rộng năng lực, chứ không phải cho các mục đích ngắn hạn”, ông Kriengsak nói.
