Căng thẳng vì đổ bể hàng loạt phiên đấu thầu mua dầu diesel

Giá năng lượng tăng vọt do xung đột leo thang giữa liên quân Mỹ - Israel và Iran ở Trung Đông đang bắt đầu ảnh hưởng đến các dịch vụ công, bao gồm giao thông vận tải và chăm sóc sức khỏe tại Nhật Bản – nền kinh tế lớn thứ 2 châu Á (chỉ sau Trung Quốc).

Vào giữa tháng 3, Cục Giao thông thuộc chính quyền đô thị Tokyo đã tiến hành đấu thầu công khai để mua dầu diesel cho hệ thống xe buýt Toei. Gói thầu được chia thành 4 khu vực để mua tổng cộng 5,4 triệu lít dầu diesel lưu huỳnh thấp cho giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6 năm nay.

Tuy nhiên, tất cả mức giá dự thầu đều vượt quá mức dự kiến và không có hồ sơ nào được chấp nhận. Ở một số khu vực, giá chào thầu của các doanh nghiệp cao hơn từ 50% đến 80% so với tháng 12 năm ngoái. Cuối cùng, cơ quan này buộc phải chuyển sang hình thức chỉ định thầu vào cuối tháng trước để đảm bảo nguồn dầu diesel cho tháng 4.

Chính quyền đô thị đang cân nhắc tiếp tục áp dụng hình thức chỉ định thầu cho các đợt mua trong tháng 5 và tháng 6.

“Xét đến việc tình hình này có thể kéo dài, cả Chính phủ trung ương và địa phương cần nhanh chóng xem xét cách ứng phó”, một quan chức cấp cao của chính quyền Tokyo cho biết.

Báo Yomiuri Shimbun cho hay các thành phố Kawasaki và Kitakyushu của Nhật Bản cũng ghi nhận việc đấu thầu công khai mua dầu diesel không thành công.

Ngày 30/3, 6 thành phố lớn vận hành xe buýt công cộng tại “xứ sở Phù Tang” bao gồm Yokohama, Kawasaki, Nagoya, Kyoto, Kobe và Kitakyushu đã gửi kiến nghị khẩn cấp tới Chính phủ trung ương, đề nghị làm việc với các doanh nghiệp trong ngành để đảm bảo nguồn cung nhiên liệu ổn định, đồng thời yêu cầu hỗ trợ tài chính.

Giảm mạnh các chuyến phà

Các tuyến phà ở Nhật Bản cũng bị ảnh hưởng bởi giá nhiên liệu tăng cao, khiến tần suất hoạt động bị cắt giảm.

Công ty Segawa Kisen có trụ sở tại thành phố Saikai, tỉnh Nagasaki - đơn vị vận hành tuyến phà kết nối Sasebo và Saikai đã giảm số chuyến từ ngày 23/3 năm nay. Sau khi nhà cung cấp thông báo không thể tiếp tục cung ứng dầu diesel, công ty này đã phải mua nhiên liệu qua hợp tác xã ngư nghiệp địa phương, rồi chuyển sang sử dụng dầu nhiên liệu nặng. Do dự đoán tình trạng này sẽ kéo dài, công ty Segawa Kisen đã tạm dừng 4 chuyến phà ban ngày có lượng khách hàng thấp, trong tổng số 22 chuyến mỗi ngày (các ngày trong tuần và thứ Bảy).

Tương tự, công ty Suo-Nada Ferry tại thành phố Shunan, tỉnh Yamaguchi - đơn vị vận hành tuyến phà kết nối Yamaguchi và Oita cũng đã dừng một chuyến khứ hồi vào ban đêm và dự kiến tăng giá vé từ tháng 6.

Nguy cơ đóng cửa hàng loạt phòng khám y tế

Các cơ sở y tế tại Nhật Bản cũng đang phải vật lộn với cuộc khủng hoảng do giá xăng dầu lên cao vì cuộc xung đột ở Trung Đông.

Một số bộ phận của máy chạy thận sử dụng vật liệu có nguồn gốc từ dầu thô. “Nếu nguồn cung các linh kiện này bị gián đoạn và bệnh nhân không thể tiếp tục điều trị, đó sẽ là vấn đề sống còn”, một nhóm hỗ trợ bệnh nhân cho biết.

Thậm chí, một phòng khám nha khoa tại thủ đô Tokyo (Nhật Bản) không chắc liệu họ có thể tiếp tục mua găng tay cao su hay không. Các nhà cung cấp được cho là đã thông báo rằng “mặt hàng này hiện rất khó kiếm”.

Do phòng khám nha khoa kể trên chỉ còn đủ găng tay y tế cho khoảng 1 tháng, nha sĩ cho biết: “Nếu tình trạng này kéo dài, chúng tôi có thể phải cân nhắc tạm dừng hoạt động”.

Các sản phẩm từ dầu mỏ được sử dụng rộng rãi trong nhiều thiết bị y tế. Một quan chức Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản cho biết: “Tình hình có khả năng xấu đi theo thời gian”.

Chính phủ Nhật Bản đã thành lập một ban chỉ đạo nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho các mặt hàng y tế và hàng hóa khác. Tại cuộc họp báo sau phiên họp nội các hôm thứ Sáu tuần trước (10/4), Bộ trưởng Y tế Kenichiro Ueno cho biết: “Trước mắt, chúng tôi chưa dự đoán sẽ xảy ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung”.

Ông Hideo Kumano, nhà kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Daiichi Life nhận định: “Trong bối cảnh giá dầu có thể tiếp tục tăng và lượng dự trữ khẩn cấp có nguy cơ cạn kiệt, Chính phủ Nhật Bản cần đưa ra các biện pháp đối phó từ sớm, với giả định kịch bản xấu nhất. Trên cơ sở đó, các chính quyền địa phương và doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược nhằm giảm thiểu tác động có thể xảy ra”.

Video giá nhiên liệu tăng cao tác động đến nền kinh tế và đời sống hằng ngày của Nhật Bản - Nguồn clip: Asia One News

Giá xăng ở Nhật Bản hiện ra sao?

Theo hãng thông tấn Jiji đưa tin giá bán lẻ xăng thường tại Nhật Bản vẫn duy trì dưới mức mục tiêu trung bình 170 yên/lít (gần 28.179 đồng/lít) mà Chính phủ đề ra nhờ các khoản trợ cấp của Nhà nước, theo dữ liệu do Bộ Công nghiệp cường quốc này công bố hôm thứ Tư (15/4).

Giá trung bình tại các trạm xăng tăng 0,1 yên (16,58 đồng) so với tuần trước, lên mức 167,5 yên/lít (hơn 27.764 đồng/lít). Nguyên nhân là do giá dầu thô tăng mạnh trong bối cảnh tình hình Trung Đông xấu đi, nhưng đã được bù đắp phần nào nhờ các khoản trợ cấp, vốn được phản ánh vào giá bán lẻ thông qua các khoản chi trả cho các nhà bán buôn dầu.

Mức trợ cấp trong tuần tính đến thứ Tư (15/4) là 48,8 yên/lít (gần 8.089 đồng/lít). Chính phủ Nhật Bản sẽ cung cấp mức trợ cấp mới 35,5 yên/lít (hơn 5.884 đồng/lít) cho tuần tới, bắt đầu từ thứ Năm (16/4) nhằm ứng phó với biến động giá dầu thô.

Giá xăng trung bình đã tăng tại 24 trong số 47 tỉnh của cả nước tại Nhật Bản, trong khi giá giảm tại 21 tỉnh và 2 tỉnh không có thay đổi.

Tỉnh Nagasaki ghi nhận mức giá trung bình cao nhất, ở mức 178,1 yên/lít (hơn 29.521 đồng/lít), trong khi tỉnh Saitama có mức giá thấp nhất, ở mức 160,1 yên/lít (gần 26.538 đồng/lít).