Sầu riêng đã trở thành một trong những ngành hàng có giá trị kinh tế cao của Đắk Lắk. Những năm gần đây, cùng với việc mở rộng diện tích, chuẩn hóa quy trình sản xuất, cấp mã số vùng trồng và đẩy mạnh xuất khẩu, thương hiệu sầu riêng Đắk Lắk từng bước được khẳng định trên thị trường. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, thương hiệu không còn được quyết định chỉ bởi sản lượng hay chất lượng quả tươi. Điều tạo nên sức cạnh tranh lâu dài chính là khả năng gia tăng giá trị trên toàn bộ hành trình của sản phẩm, từ vùng trồng đến bàn ăn, từ người nông dân đến người tiêu dùng.

Đó cũng là hướng tiếp cận mà Đắk Lắk đang từng bước hiện thực hóa. Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất, tỉnh mở rộng không gian phát triển của ngành hàng thông qua du lịch trải nghiệm, văn hóa ẩm thực và các hoạt động quảng bá gắn với bản sắc địa phương. Khi trái sầu riêng mang theo câu chuyện về vùng đất, con người và phương thức canh tác, thương hiệu cũng được bồi đắp bằng những giá trị vượt lên trên chính sản phẩm.

Khi vùng trồng trở thành điểm đến

Trong kinh tế nông nghiệp hiện đại, vùng nguyên liệu không chỉ là nơi tạo ra nông sản mà còn có thể trở thành một sản phẩm du lịch. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ quan tâm đến hương vị của trái cây, mà còn muốn biết sản phẩm được trồng ở đâu, chăm sóc như thế nào và ai là người tạo nên sản phẩm ấy. Chính nhu cầu đó đã mở ra cơ hội để các vùng trồng xây dựng những trải nghiệm gắn với nông nghiệp.

Tại Đắk Lắk, mô hình xây dựng các vườn mẫu sầu riêng gắn với du lịch trải nghiệm tại xã Krông Nô là một bước cụ thể hóa định hướng này. Các khu vườn được tổ chức trên nền tảng sản xuất an toàn, ứng dụng chuyển đổi số, ghi nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc. Những tiêu chuẩn vốn được xây dựng để phục vụ thị trường xuất khẩu nay đồng thời trở thành yếu tố tạo dựng niềm tin đối với du khách.

Điều đáng chú ý là giá trị của mô hình không chỉ nằm ở hoạt động tham quan. Khi du khách trực tiếp bước vào vùng trồng, gặp gỡ người nông dân, tìm hiểu quy trình chăm sóc và thưởng thức sầu riêng ngay tại vườn, khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng được rút ngắn. Trải nghiệm thực tế trở thành phương thức quảng bá giàu sức thuyết phục, góp phần định vị thương hiệu vùng trồng một cách tự nhiên và bền vững.

Ở góc độ phát triển thương hiệu, mỗi khu vườn vì thế không chỉ là nơi sản xuất mà còn là không gian giới thiệu sản phẩm, lan tỏa hình ảnh địa phương và kể câu chuyện về ngành hàng sầu riêng Đắk Lắk.

Từ trải nghiệm đến thương hiệu

Nếu du lịch trải nghiệm đưa người tiêu dùng đến gần hơn với vùng trồng thì ẩm thực lại kéo dài hành trình của thương hiệu trong đời sống.

Ẩm thực chính là "điểm chạm" tự nhiên giữa sản phẩm và người tiêu dùng. Mỗi món ăn được chế biến từ sầu riêng không chỉ kéo dài hành trình của trái cây sau thu hoạch mà còn kể thêm một câu chuyện về vùng đất, con người và bản sắc nơi sản phẩm được tạo ra. Đó cũng là cách thương hiệu được bồi đắp một cách bền vững.

Đây cũng là hướng đi được nhiều chuyên gia về xây dựng thương hiệu đánh giá cao. Giá trị của nông sản không dừng lại ở nguyên liệu, mà tiếp tục được bồi đắp thông qua chế biến, văn hóa ẩm thực và những trải nghiệm gắn với địa phương. Chính sự kết nối giữa sản xuất, du lịch và ẩm thực tạo nên bản sắc riêng, yếu tố ngày càng có ý nghĩa trong cạnh tranh trên thị trường.

Đối với Đắk Lắk, lợi thế không chỉ nằm ở điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển sầu riêng, mà còn ở hệ sinh thái nông nghiệp đặc sắc với cà phê, ca cao, mật ong, các sản phẩm OCOP cùng không gian văn hóa Tây Nguyên. Khi những giá trị ấy được kết nối, thương hiệu sầu riêng sẽ không chỉ được nhận diện bằng chất lượng trái cây, mà còn bằng những trải nghiệm đặc trưng của vùng đất.

Việc phát triển các vườn mẫu gắn với du lịch trải nghiệm hay thúc đẩy các hoạt động quảng bá văn hóa ẩm thực từ sầu riêng cho thấy hướng phát triển ngành hàng của Đắk Lắk đang được mở rộng theo hướng đa giá trị. Thương hiệu không chỉ được xây dựng từ những mùa quả đạt năng suất cao, mà còn được bồi đắp qua mỗi hành trình trải nghiệm của du khách, qua mỗi sản phẩm chế biến và qua những câu chuyện được kể từ chính vùng trồng. Đó cũng là nền tảng để sầu riêng Đắk Lắk tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường, không chỉ bằng chất lượng sản phẩm mà còn bằng bản sắc của một vùng đất biết chuyển hóa lợi thế nông nghiệp thành giá trị thương hiệu.