Gia tăng cấp cứu do sốc nhiệt và kiệt sức

Theo số liệu từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đợt nắng nóng ngày 25/5 tại khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ có nền nhiệt phổ biến từ 37-39 độ C. Nhiều địa phương ghi nhận mức nhiệt vượt ngưỡng 39 độ C như Láng (Hà Nội) 39,7 độ C, Đô Lương (Nghệ An) 39,6 độ C, hay Vĩnh Yên (Phú Thọ) 39,5 độ C. Thời tiết oi bức kéo dài khiến sinh hoạt của người dân bị đảo lộn, đồng thời làm gia tăng các ca nhập viện do sốc nhiệt, say nắng, suy kiệt và đột quỵ.

Tại Trung tâm Cấp cứu - Hồi sức tích cực thuộc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, các bác sĩ liên tục tiếp nhận bệnh nhân bị mất nước nghiêm trọng và kiệt sức sau nhiều giờ làm việc dưới trời nắng nóng. Bác sĩ Nguyễn Tất Thành cảnh báo sự chủ quan của nhiều người khi coi sốc nhiệt chỉ là tình trạng "say nắng" thông thường. Thực tế, sốc nhiệt có thể gây tổn thương hàng loạt cơ quan quan trọng như não, tim, thận và có thể dẫn đến tử vong nếu không được hồi sức tích cực kịp thời. Đáng lưu ý, không chỉ người lao động ngoài trời mà cả người cao tuổi, người có thể trạng yếu hoặc mang bệnh nền tim mạch, tiểu đường cũng gặp nguy hiểm dù chỉ tiếp xúc nắng gắt trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, TS.BS Lê Ngọc Duy (Bệnh viện Nhi Trung ương) cảnh báo trẻ nhỏ cũng là nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Trong dịp nghỉ hè, việc tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, dã ngoại khiến trẻ dễ bị say nóng với các biểu hiện từ mệt lả, nhịp tim nhanh, sốt cao đến co giật và hôn mê.

Báo động tình trạng rối loạn tâm thần tái phát

Nắng nóng cực đoan không chỉ bào mòn thể chất mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe tâm thần. PGS.TS.BS Dương Minh Tâm, Trưởng phòng Điều trị các rối loạn liên quan stress (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, nắng nóng kéo dài làm suy giảm khả năng thích nghi sinh học và khả năng điều chỉnh tâm lý của cơ thể. Môi trường sống bí bách, độ ẩm cao làm cơ thể khó thoát nhiệt, kết hợp với tình trạng mất nước và rối loạn điện giải là những yếu tố kích hoạt tâm thần cực kỳ nguy hiểm.

Đánh giá về nguyên nhân cốt lõi, bác sĩ Tâm phân tích: "Người có khả năng tự điều chỉnh tốt sẽ thích nghi tốt hơn với sự thay đổi của môi trường. Còn nếu sức chịu đựng kém, thời tiết cực đoan như nắng nóng có thể gây ra hàng loạt vấn đề sức khỏe".

Thực tế lâm sàng cho thấy, lượng bệnh nhân tâm thần nhập viện luôn có xu hướng tăng vọt trong các đợt nắng nóng đỉnh điểm. Cụ thể, bác sĩ Tâm chia sẻ: "Có những bệnh nhân đang điều trị ổn định tại nhà, uống thuốc đều, nhưng chỉ cần gặp thời tiết bất lợi khiến tình trạng bùng phát và phải nhập viện. Những ngày này bệnh nhân đến viện có xu hướng gia tăng".

Đánh giá chi tiết hơn về đợt nắng nóng vừa qua, ông cho biết thêm: “Những ngày nắng nóng cực đoan vừa qua, số bệnh nhân nhập viện đã tăng rõ rệt. Đặc biệt là nhóm có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh lý tâm thần. Có những bệnh nhân đang ổn định nhưng chỉ vì thời tiết quá nóng đã xuất hiện kích động, hò hét, rối loạn hành vi phải nhập viện cấp cứu”.

Tình trạng này đặc biệt đáng lo ngại ở nhóm bệnh nhân loạn thần, hoang tưởng do họ thường mất khả năng tự chăm sóc, không nhận biết được cơ thể đang quá tải và không chủ động uống bù nước.

Chủ động phòng ngừa, bảo vệ sức khỏe mùa nắng nóng

Để hạn chế tối đa rủi ro suy kiệt thể chất và bùng phát bệnh tâm thần, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa từ sớm. Biện pháp quan trọng đầu tiên là hạn chế tối đa việc di chuyển ra ngoài trời trong khung giờ cao điểm từ 10h đến 16h. Nếu bắt buộc phải ra ngoài hoặc làm việc liên tục nhiều giờ ngoài trời, cần mặc quần áo thoáng mát, mang theo ô, đội mũ rộng vành, đồng thời bố trí thời gian nghỉ ngơi xen kẽ hợp lý.

Một lưu ý kỹ thuật quan trọng khác là cần phòng tránh nguy cơ sốc nhiệt do chênh lệch nhiệt độ đột ngột. Người dân tuyệt đối không nên di chuyển ngay từ phòng điều hòa lạnh ra ngoài trời nắng gắt, mà cần mở cửa trước, đứng ở vùng chuyển tiếp để cơ thể thích nghi dần với luồng không khí nóng.

Đồng thời, cần duy trì không gian sống thông thoáng, sử dụng quạt, điều hòa để hỗ trợ làm mát và phải theo dõi sát sao sức khỏe của những người có tiền sử kích động, hoang tưởng hoặc mất kiểm soát hành vi. Nhấn mạnh về yếu tố cốt lõi để bảo vệ cơ thể, bác sĩ Dương Minh Tâm đưa ra lời khuyên: "Quan trọng nhất vẫn là kỹ năng chủ động phòng tránh. Phải giúp cơ thể thải nhiệt, bù nước và điện giải đầy đủ thì mới hạn chế được nguy cơ".