Muốn tự chủ năng lượng nhưng chưa thể rời Trung Quốc: Tesla chi 2,9 tỷ USD mua thiết bị cho dự án điện mặt trời tại Mỹ
Tesla đang lên kế hoạch mua khoảng 2,9 tỷ USD thiết bị từ các nhà cung cấp Trung Quốc để sản xuất tấm pin và tế bào năng lượng mặt trời, theo nguồn tin thân cận. Động thái này nằm trong tham vọng của CEO Elon Musk nhằm bổ sung 100GW công suất điện mặt trời tại Mỹ.
Hồi tháng 1, Musk cho rằng năng lượng mặt trời hoàn toàn có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu điện của Mỹ, bao gồm cả mức tiêu thụ ngày càng lớn từ các trung tâm dữ liệu. Thông tin tuyển dụng trên website Tesla cũng cho thấy công ty đặt mục tiêu triển khai 100GW năng lực sản xuất điện mặt trời “từ nguyên liệu thô ngay trên đất Mỹ” trước cuối năm 2028.
Trong số các đối tác tiềm năng, Suzhou Maxwell Technologies, nhà sản xuất thiết bị in lưới lớn nhất thế giới cho pin mặt trời, được xem là ứng viên hàng đầu và đang xin giấy phép xuất khẩu từ phía Trung Quốc. Ngoài ra, Shenzhen S.C New Energy Technology và Laplace Renewable Energy Technology cũng nằm trong danh sách cân nhắc.
Tổng giá trị đơn hàng ước tính khoảng 20 tỷ nhân dân tệ, tương đương 2,9 tỷ USD, bao gồm các dây chuyền sản xuất sử dụng công nghệ in lưới. Một phần thiết bị trong số này cần được phía Trung Quốc phê duyệt xuất khẩu, song chưa rõ tỷ lệ cụ thể cũng như thời gian cấp phép.
Theo các nguồn tin, phía Trung Quốc được yêu cầu giao hàng trước mùa thu năm nay, với điểm đến dự kiến là bang Texas. Phần lớn công suất điện mặt trời dự kiến sẽ phục vụ nội bộ Tesla, trong khi một phần sẽ cấp điện cho các vệ tinh của SpaceX.
Thương vụ tiềm năng này cho thấy một thực tế đáng chú ý: dù Mỹ đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, việc khôi phục sản xuất trong nước vẫn khó tách rời hoàn toàn khỏi chuỗi cung ứng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Tháng trước, truyền thông Trung Quốc đưa tin Tesla đã làm việc với nhiều công ty năng lượng mặt trời tại nước này, nhưng các chi tiết về quy mô đơn hàng, đối tác và tiến độ chỉ mới được tiết lộ lần đầu.
Sau thông tin từ Reuters, cổ phiếu của các công ty Trung Quốc liên quan đã tăng hơn 7%. Tuy nhiên, Tesla và các bên liên quan chưa đưa ra bình luận chính thức.
Ở chiều ngược lại, đơn hàng lớn từ Tesla có thể là cú hích đáng kể cho các nhà sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời Trung Quốc, vốn đang chịu áp lực do dư thừa công suất trong nước.
Thị trường điện mặt trời Mỹ hiện được bảo vệ bởi các hàng rào thuế quan nhằm hạn chế nhập khẩu tấm pin giá rẻ từ Trung Quốc và Đông Nam Á. Tuy nhiên, thiết bị sản xuất lại không bị áp thuế sau quyết định miễn trừ của chính quyền Joe Biden năm 2024, do các nhà sản xuất Mỹ cho rằng họ chưa có nguồn thay thế. Chính sách này tiếp tục được duy trì dưới thời ông Donald Trump.
Musk từng chỉ trích các rào cản thuế quan khiến chi phí triển khai năng lượng mặt trời tại Mỹ bị “đẩy lên một cách giả tạo”, trong bối cảnh quốc gia này đối mặt nguy cơ thiếu điện do nhu cầu bùng nổ từ các trung tâm dữ liệu AI và hoạt động sản xuất.
Tham vọng năng lượng sạch của Musk cũng đi ngược với định hướng chính sách của Tổng thống Trump, người ưu tiên mở rộng sản xuất nhiên liệu hóa thạch và cắt giảm trợ cấp cho năng lượng tái tạo.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, tiêu thụ điện của nước này đã lập kỷ lục hai năm liên tiếp vào 2025 và dự kiến tiếp tục tăng trong 2026 và 2027. Tính đến 2024, tổng công suất phát điện của Mỹ đạt khoảng 1.300GW, trong đó điện mặt trời chỉ chiếm khoảng 135GW.
Dù Tesla đang đẩy mạnh nội địa hóa chuỗi cung ứng, hãng vẫn phụ thuộc đáng kể vào khoảng 400 nhà cung cấp tại Trung Quốc để duy trì chi phí cạnh tranh. Trước đó, kế hoạch sản xuất các mẫu xe như Cybertruck và Semi từng bị gián đoạn do linh kiện từ Trung Quốc bị đình trệ sau khi Mỹ tăng mạnh thuế nhập khẩu.