Nông sản Mộc Châu khẳng định giá trị thương hiệu vùng cao

Hiện nay, Mộc Châu có gần 3.500 ha mận hậu. Việc đầu tư kỹ thuật bài bản giúp nâng cao chất lượng quả, tạo sức hút mạnh mẽ cho địa phương. Tại tiểu khu Pa Khen, tư duy sản xuất mới đã giúp bà con ổn định đầu ra. Ông Hầu A Tăng, Bí thư Chi bộ, Tổ trưởng Tổ dân phố Pa Khen, cho biết: “Tổ dân phố có hơn 500 hộ, trong đó 90% số hộ trồng mận với diện tích hơn 150 ha. Các hộ dân đã chú trọng đầu tư, chăm sóc mận đúng kỹ thuật, nên quả to, đều, đẹp; thương lái nhiều nơi đến thu mua, hình thành mối quen từ nhiều năm nên đầu ra tương đối ổn định”.

Vườn mận của gia đình anh Lầu A Giàng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả quy trình nông nghiệp sạch. Nhờ áp dụng kỹ thuật chăm sóc hiện đại, anh kỳ vọng thu nhập cao hơn, đồng thời giúp mận giữ được độ giòn, ngọt đặc trưng. Anh Lầu A Giàng, tổ dân phố Pa Khen phấn khởi chia sẻ: “Dự kiến vụ mận năm nay, gia đình tôi thu về khoảng 30 tấn quả. Để có được sản lượng và chất lượng đồng đều như hiện tại, gia đình tôi tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăm sóc theo hướng nông nghiệp sạch, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, giữ cỏ để giữ độ ẩm cho đất và cắt tỉa cành đúng kỹ thuật, giúp cây đón đủ ánh sáng. Nhờ vậy, mận của gia đình tôi luôn giữ được độ giòn, ngọt và mọng nước đặc trưng. Mận được thu mua với giá từ 10.000 - 30.000 đồng/kg tùy kích cỡ quả, dự kiến gia đình thu hơn 400 triệu đồng”.

Mận hậu Mộc Châu hiện diện tại khắp các chợ đầu mối lớn. Nhờ áp dụng kỹ thuật tốt, mã quả đỏ đẹp, sản phẩm đáp ứng thị hiếu khách hàng. Sự tin tưởng của thương lái tiếp tục khẳng định chất lượng vượt trội của nông sản địa phương. Chị Nguyễn Thị Hương, thương lái đến từ Thành phố Hà Nội, chia sẻ: “Mận hậu Mộc Châu luôn có sức hút đặc biệt với thị trường bởi chất lượng vượt trội. Năm nay, bà con áp dụng tốt kỹ thuật chăm sóc nên quả to, tròn đều, mã quả đỏ đẹp mắt, vị ngọt đậm đà. Mỗi ngày, tôi thu mua từ 10 - 15 tấn mận các loại với giá từ 5.000 - 20.000 đồng/kg để xuất đi các chợ đầu mối lớn tại Hà Nội và khu vực phía Nam”.

Giải pháp rải vụ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế bền vững

Người dân chủ động điều khiển mùa vụ nhằm kéo dài thời gian thu hoạch, ổn định giá bán. Các kỹ thuật mới giúp cây ra hoa sớm, mang lại giá trị cao gấp nhiều lần so với canh tác truyền thống. Ông Đặng Văn Lập, tổ dân phố Cờ Đỏ, phường Thảo Nguyên chia sẻ: “Trước đây gia đình để cây phát triển tự nhiên. Quả sai nhưng kích thước nhỏ, bán vào chính vụ chỉ đạt khoảng 10.000 - 15.000 đồng/kg. Khoảng 4 năm trở lại đây, gia đình tôi bắt đầu áp dụng kỹ thuật làm mận chín sớm. Ngay sau khi kết thúc vụ thu hoạch, cả nhà tiến hành dọn vườn, cắt tỉa cành. Đến tháng 8, tháng 9 thì thực hiện khoanh vỏ để thúc cây phân hóa mầm hoa. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, hiện nay gia đình đã có mận hậu để bán từ rất sớm, giá tại vườn dao động từ 60.000 đến 100.000 đồng/kg, cao gấp 3 đến 4 lần so với chính vụ. Dự kiến năm nay, vườn mận của gia đình thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 7, sản lượng khoảng 20 tấn”.

Nhiều nhà vườn hiện tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP. Dù tốn công chăm sóc hữu cơ, nhưng chất lượng mận sớm rất tốt, vị hài hòa, được thị trường ưa chuộng. Chị Trần Thị Hường, tổ dân phố Chờ Lồng, phường Thảo Nguyên cho biết: “Gia đình hiện có hơn 2ha mận hậu, trong đó khoảng 80% diện tích đã được xử lý cho ra quả trái vụ. Việc chăm sóc đòi hỏi nhiều công sức hơn so với canh tác thông thường, đặc biệt là khâu bổ sung dinh dưỡng hữu cơ, phòng trừ sâu bệnh và điều chỉnh chế độ bón phân để cây ra quả sớm. Nhờ tuân thủ quy trình sản xuất nông nghiệp sạch, VietGAP nên mận sớm của gia đình tôi có chất lượng tốt, bảo đảm an toàn thực phẩm. Quả tuy không quá lớn nhưng giòn, mọng nước, vị chua ngọt hài hòa, được thị trường ưa chuộng. Thương lái từ các tỉnh dưới xuôi lên thu mua ngay tại vườn nên sản lượng tiêu thụ khá ổn định”.

Du lịch trải nghiệm hái quả tại vườn mang lại sự hào hứng cho du khách, đồng thời tạo thêm nguồn thu và góp phần quảng bá hình ảnh địa phương. Chị Lê Quỳnh Anh, du khách đến từ thành phố Đà Nẵng, hào hứng nói: “Rất thú vị khi được trải nghiệm làm người nông dân, đeo chiếc gùi sau lưng, vít từng cành mận xuống hay trèo hẳn lên cây để hái những quả mận thật chín, còn nguyên lớp phấn trắng và thưởng thức ngay tại vườn. Tôi đã lựa chọn những quả to, đẹp để mua về làm quà cho gia đình và bạn bè cùng thưởng thức”.

Chính quyền phường Thảo Nguyên cũng tích cực kết nối tiêu thụ, tạo đà cho sự phát triển thương hiệu bền vững. Ông Nguyễn Thành Văn, Chủ tịch UBND phường Thảo Nguyên, thông tin: “Để quảng bá, giới thiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm mận hậu Mộc Châu, cuối tháng 5 tới đây, phường Thảo Nguyên sẽ tổ chức Ngày hội hái quả năm 2026 tại thung lũng mận Nà Ka, tiểu khu Pa Khen. Qua đó, tạo cơ hội để những người trồng mận giao lưu, học hỏi, nâng cao kiến thức, kinh nghiệm trồng và chăm sóc mận; đồng thời tạo ra các sản phẩm có giá trị cao từ quả mận hậu. Đây cũng là dịp thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư, tạo sự tương hỗ giữa phát triển nông nghiệp với du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch mới hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách đến với Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu”.