Loài cá chỉ ăn rêu trên vách đá, giá 500.000 đồng/kg vẫn được giới sành ăn săn lùng
Cá niên thường xuất hiện nhiều vào mùa Hè và mùa Xuân. Để săn được cá niên không phải chuyện đơn giản. Cá bơi rất nhanh nên người bắt cá phải dùng lưới vây kín mặt suối thì mới mong bắt được một vài con.
 |
| Món cá Niên của người dân Quảng Ngãi |
Nhắc đến đặc sản Quảng Ngãi chẳng thể nào không nhắc đến món cá niên. Cá niên thuộc dòng họ nhà cá chép, loại này có giá trị kinh tế cực kỳ cao. Chất lượng thịt vô cùng bổ dưỡng nên lại càng được ưa chuộng nhiều hơn.
Cá niên là loại cá thường sinh sống ở vùng sông, suối miền núi cao, người Hrê gọi là Cai-lin, còn người Kor gọi là Ca-da-lết, Jia-liếc. Cá niên Quảng Ngãi thường có tại Sơn Hà, Trà Bồng, Tây Trà,… loại cá này thuộc họ cá chép. Vây cá có màu ánh bạc, thoạt nhìn tương tự cá chép nhưng thon thả hơn. Cá trưởng thành to bằng 3 ngón tay người lớn dài hơn 30cm.
Loại cá này thường sinh sống ở sông, suối, thác nước chảy xiết cũng vì thế thịt cá rất săn chắc bởi phải dùng sức để bơi ngược dòng. Cá niên chỉ ăn rêu bám trên các vách đá nên thịt cá niên trắng, thơm, không tanh và nhiều chất dinh dưỡng. Xương cá niên rất cứng và có nhiều xương hom, ruột rất đắng nhưng rất tốt cho sức khỏe.
Cá niên thường xuất hiện nhiều vào mùa Hè và mùa Xuân. Để săn được cá niên không phải chuyện đơn giản. Cá bơi rất nhanh nên người bắt cá phải dùng lưới vây kín mặt suối thì mới mong bắt được một vài con. Cũng vì thế mà giá trị kinh tế của loại cá này rất cao.
Khảo sát trên thị trường, cá niên đông lạnh đang được rao bán giá 325.000 – 350.000 đồng/kg. Còn loại cá tươi sống, người mua phải lên tận nơi chờ dân bắt hoặc đặt trước mới có, giá bán sẽ khoảng 400.000 – 500.000 đồng/kg, tùy thời điểm.
Cách chế biến cá niên Quảng Ngãi
Cá niên, đặc sản Quảng Ngãi thường được sử dụng để đãi khách quý. Cá niên Quảng Ngãi được chế biến theo rất nhiều cách khác nhau và cách nào cũng khá ngon.
Cá niên nướng muối ớt
 |
Đây là cách thưởng thức phổ biến nhất để cảm nhận trọn vẹn độ ngọt, dai của từng thớ thịt cá. Cá niên sẽ được để nguyên con, rửa sạch, mổ ruột. Sau đó vót mỏng cật tre xuyên qua mình cá theo chiều dọc và nướng trên bếp than hồng. Khi cá chín vàng, có mùi thơm lừng thì dùng tay gỡ cá chấm với muối ớt là tuyệt vời nhất.
Cá niên nấu canh chua
 |
Trong những ngày hè nóng bức, một nồi canh chua cá niên chính là bữa ăn giải nhiệt hấp dẫn nhất của người dân xứ Quảng.
Những con cá sau khi nấu canh chua sẽ được vớt ra và chấm cùng nước mắm nhỉ thơm ngon. Cảm giác những thớ thịt mềm dai, nóng hổi chấm cùng chén mắm cay xè cảm giác kích thích vô cùng.
Cá niên nấu rau răm
 |
Ngoài nấu canh, nướng “mộc” thì cá niên Quảng Ngãi còn khá được ưa chuộng với cách nấu rau răm. Kiểu chế biến này khá tương đồng với cách nấu canh rau. Cá sẽ được loại bỏ vảy, làm sạch ruột sau đó cho vào nồi nấu sôi và cho rau cùng cùng ít gia vị nêm nếm cho vừa ăn là thành phẩm.
