Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo 219/TB-VPCP, truyền đạt kết luận của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá về tình hình quý I và định hướng các tháng còn lại của năm 2026.

Theo đánh giá, kinh tế thế giới trong quý I/2026 tăng trưởng chậm, tiềm ẩn nhiều rủi ro do biến động địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran, làm gián đoạn các tuyến vận tải và đẩy giá năng lượng tăng mạnh. Điều này kéo theo chi phí logistics gia tăng, gây áp lực lên mặt bằng giá toàn cầu và nguy cơ lạm phát quay trở lại.

Trong nước, giá cả tăng cao vào dịp Tết Nguyên đán do nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh. Sang tháng 3, thay vì giảm theo quy luật, mặt bằng giá tiếp tục chịu sức ép từ giá xăng dầu thế giới, lan tỏa sang chi phí sản xuất, vận tải và nguyên vật liệu. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 tăng 3,51%, lạm phát cơ bản tăng 3,63% so với cùng kỳ.

Trước bối cảnh đó, Chính phủ đã triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành giá, bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng thiết yếu; điều hành giá xăng dầu bám sát thị trường thế giới kết hợp sử dụng Quỹ bình ổn và chính sách thuế phù hợp. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm nhằm giữ ổn định thị trường và kiểm soát lạm phát.

Định hướng thời gian tới, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả các mặt hàng, đặc biệt là nhóm chịu tác động trực tiếp từ chi phí nhiên liệu như vận tải, logistics, vật liệu xây dựng và lương thực, thực phẩm. Các doanh nghiệp phải thực hiện nghiêm việc kê khai, niêm yết giá, không lợi dụng biến động chi phí để tăng giá bất hợp lý hoặc trục lợi.

Cùng với đó, cần chủ động điều hòa cung cầu, bảo đảm nguồn cung xăng dầu, điện, lương thực, thực phẩm và nguyên liệu đầu vào cho sản xuất; triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện từng địa phương; phát triển thị trường trong nước gắn với đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra, giám sát thị trường, kiên quyết xử lý các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, không điều chỉnh giảm giá khi chi phí đầu vào giảm hoặc lợi dụng chênh lệch giá để vi phạm trong kinh doanh, nhất là tại khu vực biên giới.

Công tác điều hành giá cần sử dụng linh hoạt các công cụ theo quy định của pháp luật, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp, qua đó góp phần hạ giá thành sản phẩm và dịch vụ.

Đối với các mặt hàng do Nhà nước định giá, các bộ, ngành cần rà soát kỹ yếu tố chi phí, đánh giá tác động trước khi điều chỉnh, tránh tăng giá vào thời điểm chưa phù hợp hoặc điều chỉnh đồng loạt gây áp lực lạm phát; đồng thời yêu cầu doanh nghiệp tiết giảm chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động và chia sẻ lợi ích hài hòa với người tiêu dùng.

Về nguồn cung xăng dầu, Bộ Công Thương được giao bảo đảm đủ nguồn cung trong mọi tình huống, chủ động dự trữ và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, không để xảy ra gián đoạn. Ngành nông nghiệp phối hợp theo dõi sát thị trường lúa gạo, thịt lợn và vật tư đầu vào, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tăng giá bất hợp lý.

Trong lĩnh vực xây dựng, yêu cầu kiểm soát chặt giá vật liệu, xử lý các hành vi găm hàng, làm gián đoạn chuỗi cung ứng, ảnh hưởng tới tiến độ các dự án trọng điểm. Đồng thời, phát triển thị trường bất động sản theo hướng lành mạnh, tập trung vào phân khúc nhà ở xã hội và nhà ở cho người thu nhập trung bình.

Kết luận, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giá, chủ động dự báo, điều hành linh hoạt, không để xảy ra thiếu hụt hàng hóa hay biến động giá bất thường, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng năm 2026.