'Khai tử' nhà máy điện rác gần 2.300 tỷ đồng tại thành phố trực thuộc Trung ương có diện tích lớn nhất cả nước
Sau gần 4 năm được kỳ vọng trở thành nhà máy điện rác hiện đại, dự án đã chính thức dừng triển khai.
Ngày 14/8, tại kỳ họp thứ 4 (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP. Đồng Nai thông qua nghị quyết dừng chủ trương đầu tư dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện tại xã Vĩnh Tân, có tổng vốn hơn 2.286 tỷ đồng.
Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), trên cơ sở Nghị quyết số 28/NQ-HĐND ngày 22/9/2022 của HĐND tỉnh Đồng Nai trước đây. Tuy nhiên, sau thời gian dài triển khai, hồ sơ nghiên cứu khả thi nhiều lần được gia hạn nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, khiến dự án không đảm bảo tiến độ.
Sau khi dừng chủ trương đầu tư, HĐND TP. Đồng Nai giao UBND thành phố rà soát, nghiên cứu phương án và hình thức triển khai phù hợp với quy hoạch, qua đó đáp ứng nhu cầu xử lý rác thải trên địa bàn.
Theo đó, dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện được HĐND tỉnh Đồng Nai (nay là TP. Đồng Nai) chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 28/NQ-HĐND ngày 22/9/2022 theo phương thức PPP. Nhà đầu tư đề xuất dự án là Liên danh Công ty cổ phần Le Delta và Công ty cổ phần Thương mại Đầu tư công nghệ Ecotech Việt Nam.
Dự án có diện tích sử dụng đất khoảng 12ha, tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 2.286 tỷ đồng. Theo quy hoạch, nhà máy dự kiến xử lý hơn 23.213 tấn rác/năm, đồng thời phát điện với công suất tối đa 30MW, đấu nối vào lưới điện 110kV.
Dự án được chia làm 2 giai đoạn. Ở giai đoạn 1, nhà máy được thiết kế có khả năng xử lý khoảng 800 tấn rác/ngày, đồng thời phát điện với công suất 20MW.
Sang giai đoạn 2, công suất xử lý được nâng lên 1.200 tấn/ngày, công suất phát điện đạt 30MW. Thời gian thực hiện dự án dự kiến khoảng 3 năm kể từ khi khởi công, với kế hoạch ban đầu bắt đầu từ năm 2023.
Công nghệ đốt rác phát điện được kỳ vọng giảm phụ thuộc vào chôn lấp, tiết kiệm quỹ đất, hạn chế phát thải và đáp ứng yêu cầu về môi trường, hướng tới xử lý rác theo hướng bền vững.
Về xử lý chất thải sau đốt, tro bay được xác định là chất thải nguy hại, dự kiến hóa rắn và lưu giữ an toàn trước khi xử lý theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Bùn thải được phân loại theo mức độ nguy hại; loại không nguy hại có thể được tận dụng làm gạch. Các chất thải thông thường có khả năng tái sử dụng hoặc đốt được sẽ được phân loại, thu gom và xử lý theo quy định.
Tuy nhiên, quá trình lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt phát điện tại xã Vĩnh Tân diễn ra chậm so với yêu cầu. Thỏa thuận lập hồ sơ lần đầu được ký ngày 10/5/2023, sau đó tiếp tục được gia hạn vào ngày 14/10/2024. Dù các cơ quan chức năng nhiều lần đôn đốc, hỗ trợ, tiến độ và chất lượng hồ sơ vẫn chưa đáp ứng kế hoạch.
Đối với thủ tục thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường, kế hoạch đặt ra thời gian thực hiện 74 ngày, từ 8/4/2024 đến 1/6/2024. Đến nay nội dung này đã chậm gần 500 ngày so với tiến độ dự kiến.
Trong khi đó, thời hạn lập báo cáo nghiên cứu khả thi theo thỏa thuận giữa UBND TP. Đồng Nai với liên danh nhà đầu tư và thỏa thuận gia hạn sau đó đã kết thúc vào ngày 26/2/2025. Hồ sơ vẫn chưa đạt yêu cầu để đưa vào thẩm định theo quy định của pháp luật về xây dựng và đầu tư theo phương thức PPP.
Theo các thỏa thuận đã ký, liên danh nhà đầu tư phải tự chịu toàn bộ chi phí và rủi ro liên quan đến quá trình lập hồ sơ. Do hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu, liên danh cũng không được tiếp tục thực hiện việc lập hồ sơ dự án.
Sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai có diện tích khoảng 12.737,18km², lớn nhất trong 7 thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam.
Theo báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2025, mỗi ngày Đồng Nai phát sinh gần 2.700 tấn rác sinh hoạt. Khoảng 79% trong số này được thu gom, xử lý, 21% chưa được thu gom theo quy định. Hiện Đồng Nai vẫn còn hàng chục bãi rác tạm, chủ yếu tập trung tại khu vực phía Bắc.