Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế quan trọng, trong đó có Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đã chính thức được thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Điểm đáng chú ý là quy định kéo dài thời gian áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với ô tô điện chở người dưới 24 chỗ đến hết năm 2030, thay vì dừng vào năm 2027 như đề xuất trước đó. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế quan trọng, trong đó có Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đã chính thức được thông qua tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI.

Điểm đáng chú ý là quy định kéo dài thời gian áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với ô tô điện chở người dưới 24 chỗ đến hết năm 2030, thay vì dừng vào năm 2027 như đề xuất trước đó.

Lộ trình thuế rõ ràng đến 2031. Theo quy định mới, xe điện chạy pin dưới 24 chỗ được phân loại và áp dụng thuế suất theo từng giai đoạn cụ thể. Nhóm dưới 9 chỗ và xe pick-up chở người: 3% từ năm 2026, tăng lên 11% từ năm 2031. Nhóm từ 10 đến dưới 16 chỗ: 2% từ năm 2026, tăng lên 7% từ năm 2031. Nhóm từ 16 đến dưới 24 chỗ: 1% từ năm 2026, tăng lên 4% từ năm 2031.

Như vậy, toàn bộ phân khúc xe điện dưới 24 chỗ sẽ tiếp tục được hưởng mức thuế thấp trong giai đoạn 2026–2030 trước khi bước sang chu kỳ thuế cao hơn.

Chính sách chỉ hiệu quả khi đủ dài. Theo Chính phủ Việt Nam, việc kéo dài ưu đãi không chỉ mang tính hỗ trợ ngắn hạn mà còn nhằm đảm bảo tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách thuế – yếu tố then chốt để thị trường xe điện phát triển bền vững.

Nếu lộ trình không đủ dài, thị trường có thể rơi vào trạng thái “chờ đợi”, khiến người tiêu dùng trì hoãn quyết định mua xe và doanh nghiệp ngần ngại đầu tư. Điều này có nguy cơ làm chậm quá trình chuyển đổi phương tiện và ảnh hưởng tới các cam kết giảm phát thải của Việt Nam tại COP26.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, các quốc gia muốn phát triển xe điện đều xây dựng chính sách ưu đãi dài hạn, đồng bộ với hạ tầng và chuỗi cung ứng.

Hài hòa lợi ích nhiều bên.Chính phủ khẳng định chính sách này đảm bảo cân bằng lợi ích giữa người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế. Với người tiêu dùng, việc giảm thuế giúp hạ giá xe điện, từ đó tăng khả năng tiếp cận và khuyến khích chuyển đổi từ xe xăng sang phương tiện sạch.

Với doanh nghiệp, đây là tín hiệu quan trọng để xây dựng kế hoạch đầu tư trung và dài hạn, từ phát triển sản phẩm, mở rộng hệ thống phân phối đến đầu tư trạm sạc và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.

Ở cấp độ ngành, chính sách góp phần định hướng phát triển công nghiệp ô tô theo xu hướng xanh, tạo nền tảng hình thành hệ sinh thái sản xuất và công nghiệp hỗ trợ.

Thúc đẩy mục tiêu môi trường và cam kết quốc tế. Việc kéo dài ưu đãi thuế được đánh giá là giải pháp quan trọng để thúc đẩy chuyển dịch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch, qua đó giảm phát thải trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Các lợi ích môi trường bao gồm giảm khí CO₂, NOx, SO₂, bụi mịn và tiếng ồn – đặc biệt tại các đô thị lớn. Đồng thời, chính sách cũng giúp Việt Nam giảm áp lực chi phí trong việc thực hiện các cam kết quốc tế về phát thải, bao gồm nghĩa vụ liên quan đến tín chỉ carbon.

Trong bối cảnh xu hướng điện hóa đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc xác lập khung chính sách dài hạn đến năm 2030 không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ thị trường, mà còn thể hiện vai trò kiến tạo của Nhà nước trong quá trình chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.