Những ngày qua, do việc tạm ngừng xuất khẩu gạo để đảm bảo an ninh lương thực trong nước vì lo ngại tình hình diễn biến phức tạp của dịch Covid – 19 nên các doanh nghiệp xuất khẩu lương thực cùng người nông dân chỉ đành “ngậm ngùi” nhìn Thái Lan “tung hoành” trên thị trường lương thực Thế giới.

Giá gạo thế giới tăng kỷ lục trong 7 năm trở lại đây

Theo Hiệp hội xuất khẩu gạo Thái Lan, giá gạo trắng đã tăng 12% từ ngày 25/3 tới 1/4, vượt 5% so với mức tiêu chuẩn của ngành và hiện đang ở mức cao nhất kể từ cuối tháng 4/2013, theo dữ liệu của Reuters.

Giá gạo hiện tại đang ở mức cao nhất kể từ tháng 4 năm 2013. Hiện tại, giá gạo Thái Lan đang ở mức 494 đô la/tấn vào ngày 3/4 vừa qua. Trong khi đó giá gạo Việt Nam vào khoảng 372 đô la/tấn.

Sự tăng giá của gạo là do nhu cầu gạo Thái Lan tăng cao, trong khi xuất khẩu gạo Ấn Độ và Việt Nam bị ảnh hưởng. Tại Ấn Độ, các nhà buôn đã dừng ký hợp đồng xuất khẩu mới do thiếu nhân công. Việc vận chuyển gặp nhiều thách thức khiến việc thực hiện các hợp đồng đã ký gặp nhiều khó khăn.

Có thể thấy mức giá lương thực trên Thế giới hiện đang chịu tác động rất lớn của sự thiếu hụt nguồn cung và nhu cầu tăng cao. Các nước sản xuất hàng đầu đang cố gắng đảm bảo nguồn cung trong nước bằng cách hạn chế xuất khẩu. Trong khi đó các nước nhập khẩu lại tăng cường các hợp đồng mua lương thực để đảm bảo nguồn cung trong nước.

Giá gạo Thế giới tăng cao nhất trong vòng 7 năm trở lại đây do tác động của đại dịch Covid - 19

“Nóng lòng” chờ ngày được xuất khẩu gạo trở lại

Sau khi lệnh tạm dừng xuất khẩu gạo, giá lúa có giảm nhưng hiện nay đã ổn định trở lại, giá bán gạo, giá lúa hiện nay đã ổn định trở lại, giá bán gạo trong nội địa cũng không bị ảnh hưởng. Trong khi đó trên thị trường Thế giới Thái Lan “một mình một chợ” nên đã đẩy giá gạo xuất khẩu tăng cao. Nhìn lại thị trường trong nước thì lượng mua gạo trong dân có tăng nhưng không đáng là bao so với lượng gạo dư thừa của nước ta.

Vừa qua Bộ Công thương đã thống kê và tính toán tăng thêm mấy ngàn tấn để dự trữ nên chuyện thiếu gạo là điều không thể xảy ra. Mặt khác, dù năm nay hạn mặn gay gắt tuy nhiên năng suất lúa gạo vẫn rất cao so với những năm trước đó, do người dân đã thay đổi thời gian gieo trồng để “né mặn, né hạn” nên sản lượng lúa gạo của cả nước không bị ảnh hưởng.

Mới đây, đối tác nhập khẩu gạo của Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Phước Thành IV cho biết sẵn sàng mua gạo giá khoảng 520 USD/tấn, tăng gấp 60 – 70 USD/tấn so với trước đó đối với gạo OM 5452 có 5% tấm. Tuy nhiên, thương vụ này đã không được thực hiện, khi có khoảng 200.000 tấn gạo đang trên đường vận chuyển hoặc ở cảng bị ảnh hưởng bởi quyết định tạm ngừng xuất khẩu khiến cho doanh nghiệp này chịu thiệt hại không nhỏ.

Hiện tại, các doanh nghiệp đều mong muốn được xuất khẩu gạo trở lại để không mất uy tín với các đối tác, các thị trường đã mất thời gian gây dựng trước đó. Ngoài ra, việc kiểm soát lượng gạo cũng như doanh nghiệp xuất khẩu gạo để đảm bảo an ninh lương thực là không khó. Mặt khác, phần lớn các doanh nghiệp đều có liên kết tiêu thụ sản phẩm với người dân, trực tiếp giải quyết đầu ra lúa gạo cho nông dân, vì thế nếu tạm dừng hoặc hạn chế xuất khẩu gạo thì doanh nghiệp có khả năng bị vi phạm hợp đồng, còn nông dân sản xuất lúa sẽ thiếu vốn tái đầu tư mùa vụ...

Do vậy, Chính phủ cần sớm có quyết định có cho xuất khẩu gạo lại hay không, để người dân, doanh nghiệp, chính quyền địa phương chủ động trong sản xuất kinh doanh và điều hành quản lý nhà nước.

Lê Thoa
(Theo HH&TH)