Nghị định 98/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em đã chính thức có hiệu lực từ ngày 16/5/2026, thay thế Nghị định 130/2021 với nhiều quy định mới đáng chú ý liên quan đến quyền trẻ em, bảo vệ thông tin cá nhân và xử lý các hành vi bóc lột trẻ em trên môi trường mạng.

So với quy định trước đây, Nghị định 98/2026 bổ sung thêm nhiều hành vi vi phạm mới, đồng thời tăng mạnh mức xử phạt đối với các hành vi xâm hại quyền trẻ em, người khuyết tật, nạn nhân mua bán người và các đối tượng thuộc diện bảo trợ xã hội.

Đáng chú ý, tại Điều 24, Nghị định mới lần đầu bổ sung quy định xử phạt hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo nội dung gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc nhằm mục đích trục lợi. Theo đó, cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 40-50 triệu đồng nếu hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Đây được xem là điểm mới quan trọng so với Nghị định 130/2021, bởi trước đó chưa có quy định riêng xử lý các hành vi khai thác hình ảnh trẻ em trên mạng xã hội để câu lượt xem, livestream bán hàng hoặc sản xuất nội dung phản cảm.

Cũng tại Điều 24, hành vi bắt trẻ em làm việc nhà quá sức, làm việc quá thời gian, ảnh hưởng đến học tập, vui chơi, giải trí hoặc tác động tiêu cực đến sự phát triển của trẻ sẽ bị xử phạt từ 20-30 triệu đồng. Trong khi đó, theo Nghị định 130/2021, mức xử phạt đối với hành vi này chỉ từ 3-5 triệu đồng.

Đối với các hành vi tổ chức hoặc ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng trẻ em để xin ăn; dụ dỗ, lôi kéo, kích động, ép buộc trẻ em tham gia các hoạt động bóc lột; hoặc buộc trẻ lao động trái quy định pháp luật, mức phạt được nâng lên 30-40 triệu đồng.

So với Nghị định 130/2021, đây được xem là bước điều chỉnh nhằm phù hợp với thực tế nhiều hành vi xâm phạm quyền trẻ em hiện nay diễn ra trên không gian mạng. Ảnh minh họa

Trong Nghị định 130/2021, các hành vi nêu trên chỉ bị xử phạt từ 10-15 triệu đồng hoặc 20-25 triệu đồng. Như vậy, nhiều khung xử phạt mới đã tăng gần gấp ba lần so với trước đây.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, Nghị định 98/2026 còn bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm, đồng thời buộc thanh toán chi phí khám chữa bệnh nếu gây tổn hại sức khỏe cho trẻ em.

Không chỉ tăng cường xử lý các hành vi bóc lột trẻ em, Nghị định mới còn mở rộng phạm vi xử phạt đối với các vi phạm liên quan đến đời sống riêng tư của trẻ.

Cụ thể, từ Điều 25 đến Điều 27, Nghị định 98/2026 bổ sung nhiều hành vi bị xử phạt như công khai thông tin cá nhân của trẻ em; đăng tải trái phép hình ảnh, video của trẻ; tiết lộ hồ sơ học tập, bệnh án hoặc hoàn cảnh riêng tư của trẻ trên mạng xã hội.

Những quy định này được đưa ra trong bối cảnh thời gian gần đây xuất hiện nhiều vụ việc trẻ em bị bạo hành, xâm hại hoặc có hoàn cảnh đặc biệt bị phát tán hình ảnh, video trên các nền tảng như Facebook, TikTok và YouTube.

Một điểm mới đáng chú ý khác tại Điều 4 của Nghị định 98/2026 là lần đầu tiên bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử. Theo đó, dữ liệu điện tử, video, hình ảnh hoặc nội dung livestream có thể được sử dụng làm căn cứ để xử phạt vi phạm hành chính.

So với Nghị định 130/2021, đây được xem là bước điều chỉnh nhằm phù hợp với thực tế nhiều hành vi xâm phạm quyền trẻ em hiện nay diễn ra trên không gian mạng.