Thời điểm này, tại các tỉnh miền Tây nhiều mặt hàng trái cây đang vào mùa chín rộ, nhưng người dân đang hết sức lo lắng vì giá xuống thấp, thương lái không mặn mà.

Cụ thể, giá dâu bòn bon thương lái thu mua tại vườn từ 30.000-40.000 đồng/kg nay giảm chỉ còn 2.000-3.000 đồng/kg. Dâu xanh cũng chỉ còn 4.000-5.000 đồng/kg.

Nhiều loại trái cây như chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... tại các tỉnh miền Tây đang vào mùa chín rộ, nhưng người trồng lo lắng vì giá rớt thảm hại mà thương lái vẫn ngó lơ.

Ngay cả loại quả vốn được ví như "vua trái cây" với giá đắt đỏ là sầu riêng nay cũng xuống mức giá thấp do dịch Covid-19 ảnh hưởng, khó xuất khẩu. Cùng với việc hạn hán, ngập mặn tác động đến chất lượng, đẩy giá sầu riêng xuống thấp.

Sầu riêng Ri 6, sầu riêng bí rợ... chỉ được thương lái thu mua tại vườn với giá từ 25.000-40.000 đồng/kg, giảm 15.000-20.000 đồng so với cùng kỳ năm 2019. Thậm chí tới tay người tiêu dùng cũng chỉ có 40.000-50.000 đồng/kg.

Trước đó, giá xoài cũng rớt giá thê thảm khi cả nước thực hiện cách ly xã hội phòng chống lây lan dịch Covid-19. Cụ thể xoài keo thu mua tại vườn chỉ có 4.000-5.000 đồng/kg, thương lái cũng không mặn mà.

Ngoài các loại quả kể trên, nhiều trái cây khác đang vào mùa cũng liên tục rớt giá, người dân chấp nhận chịu lỗ cũng chỉ hi vọng thương lái vào mua. Trong khi đó, người tiêu dùng hưởng lợi, mua được trái cây với giá thấp, chỉ quan trọng là chọn được hàng chất lượng.

Cần mạnh dạn thay đổi

Trong xu thế hội nhập, trái cây ĐBSCL không chỉ cạnh tranh trên thương trường quốc tế, mà còn ngay thị trường nội địa. Để tránh tình trạng "thua trên sân nhà", trái cây ĐBSCL cần hướng đi mới, trong đó đột phá về giống sạch bệnh, thay đổi trong sản xuất, tiêu thụ, đồng thời tạo mối liên kết chặt chẽ "bốn nhà". Đồng thời cần quy hoạch lại các vùng trồng cây ăn trái trên cơ sở phát huy thế mạnh của từng địa phương, đảm bảo các tiêu chuẩn sạch, đáp ứng cho nhiều thị trường khó tính.

Tại tỉnh Tiền Giang, để tìm hướng đi mới tránh tình trạng “tới mùa, rớt giá”, tỉnh đã không chủ trương phát triển đại trà mà tập trung đầu tư nâng chất lượng những loại cây đặc sản. Điển hình là việc trồng vú sữa Lò Rèn theo tiêu chuẩn Global GAP. Mô hình này đã giúp nhà vườn thay đổi toàn bộ từ nhận thức đến cách làm.

Những hộ tham gia được ngành chuyên môn hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật trồng cây an toàn, tạo trái đẹp, kiểm soát chặt dư lượng thuốc trừ sâu, tuân thủ quy trình bón phân, áp dụng bao trái, ghi nhật ký… Trái vú sữa đạt tiêu chuẩn Global GAP đã xuất khẩu sang Anh Quốc, Canada…, giá bán cao hơn nhiều so loại thường.

Mô hình trồng quýt hồng theo tiêu chuẩn VietGAP cũng đem lại tín hiệu lạc quan.

Tại Đồng Tháp, mô hình trồng quýt hồng theo tiêu chuẩn VietGAP cũng đem lại tín hiệu lạc quan. Ông Hồ Thanh Phương - Chủ tịch UBND huyện Lai Vung cho biết: "Trước đây quýt hồng Lai Vung gặp khó khăn ngay trên sân nhà bởi quýt Trung Quốc cạnh tranh dữ dội.

Sau khi huyện mạnh dạn thay đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết tập trung quy mô lớn, có đầu tư kỹ thuật theo hướng VietGAP đã nâng được chất lượng trái quýt. Bên cạnh đó, năng suất cũng tăng lên, rồi màu sắc rất đẹp, độ đồng đều cao… từ đó người tiêu dùng rất chuộng. Giá quýt hồng luôn ở mức cao từ 28.000- 33.000 đồng/kg".

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang, ông Nguyễn Văn Khang cho biết, cần sự đầu tư mạnh cho trái cây thì mới mong tạo được chỗ đứng trên thương trường quốc tế. Nếu so với thủy sản, lúa gạo… thì sự đầu tư của Nhà nước cho cây ăn trái còn quá ít. Vấn đề bảo quản sau thu hoạch, kho lạnh dự trữ, chế biến, xuất khẩu… của mặt hàng trái cây còn nhiều hạn chế.

Tại ĐBSCL, vùng chuyên canh cây ăn quả lớn nhất cả nước cũng chưa có doanh nghiệp xuất khẩu trái cây xứng tầm. Nguyên nhân là do kinh doanh trái cây dễ bị hư thối, rủi ro cao, lợi nhuận thấp… Vì vậy Nhà nước phải đầu tư, trợ lực tích cực cho doanh nghiệp và nhà vườn. Có như vậy mới mong tạo ra sự chuyển biến đồng bộ, thúc đẩy trái cây phát triển nhanh.

Minh Nhật