Ngày 16/9, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh, Chủ tịch Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, chủ trì cuộc họp đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP đợt 2 năm 2026.

40 sản phẩm đủ điều kiện đưa ra đánh giá

Theo bà Phạm Vũ Hồng Minh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, trong đợt này, thành phố tiếp nhận hồ sơ của 77 sản phẩm thuộc 25 chủ thể, đến từ 18 xã, phường. Trong đó có 33 sản phẩm đăng ký mới, 31 sản phẩm đề nghị đánh giá lại và 13 sản phẩm đề nghị nâng hạng.

Qua rà soát, 40 sản phẩm của 16 chủ thể đủ cơ sở để đưa ra Hội đồng đánh giá, chấm điểm. Kết quả, 25 sản phẩm đạt 3 sao, 5 sản phẩm đạt 4 sao và 10 sản phẩm đạt từ 90 điểm trở lên.

Theo quy định, sản phẩm đạt 3 sao và 4 sao thuộc thẩm quyền công nhận của thành phố. Với 10 sản phẩm đạt từ 90 điểm, các chủ thể sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để trình cấp quốc gia xem xét, phân hạng OCOP 5 sao.

Bên cạnh những sản phẩm đủ điều kiện, 37 sản phẩm chưa được đưa ra Hội đồng đánh giá trong đợt này do hồ sơ còn một số vấn đề cần bổ sung, hoàn thiện.

Các hạn chế chủ yếu liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, nguồn nguyên liệu, vai trò của chủ thể trong tổ chức sản xuất, tính thống nhất của hồ sơ và tài liệu chứng minh. Một số sản phẩm chưa chứng minh đầy đủ quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng nhãn hiệu; chưa làm rõ nguồn gốc, tỷ lệ và tính ổn định của nguyên liệu.

Đối với sản phẩm có công đoạn gia công, chủ thể cần làm rõ trách nhiệm kiểm soát chất lượng cũng như quyền đối với sản phẩm. Một số hồ sơ còn thiếu hoặc chưa thống nhất thông tin về chủ thể, địa điểm sản xuất, sản phẩm đăng ký, chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, doanh thu và thị trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM sẽ phối hợp với các địa phương hướng dẫn chủ thể bổ sung, khắc phục những hạn chế để tham gia các đợt đánh giá tiếp theo.

Chú trọng giá trị thay vì chạy theo số lượng

Ông Vũ Ngọc Đăng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Nông thôn, cho biết Sở Nông nghiệp và Môi trường đang tham mưu UBND TP.HCM xây dựng Đề án phát triển OCOP trên địa bàn thành phố.

Quan điểm được xác định là không chạy theo số lượng mà tập trung nâng cao chất lượng, giá trị và khả năng phát triển lâu dài của từng sản phẩm.

“Chúng ta chậm mà chắc, làm đến đâu bảo đảm chất lượng đến đó, không chạy theo số lượng”, ông Đăng nói.

Theo ông Đăng, việc hỗ trợ chủ thể không chỉ dừng ở khâu rà soát hồ sơ. Cơ quan chuyên môn còn trực tiếp xuống địa bàn hướng dẫn, phối hợp với các đơn vị tư vấn để tháo gỡ khó khăn trong quá trình hoàn thiện sản phẩm. Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cũng được mời tổ chức tập huấn cho cán bộ cấp xã, giúp địa phương nắm rõ hơn các yêu cầu của Bộ tiêu chí mới.

Việc đánh giá chặt chẽ được xác định là cần thiết trong quá trình xây dựng các sản phẩm OCOP có khả năng mở rộng thị trường. Theo ông Đăng, TP.HCM đang hướng đến hội nhập sâu hơn, vì vậy sản phẩm OCOP không chỉ cần đạt tiêu chí phân hạng mà còn phải có giá trị thực tế và sức cạnh tranh.

Trong đợt thẩm định này, có 10 sản phẩm được đánh giá có tiềm năng đạt 5 sao. Sau khi được thành phố thông qua, hồ sơ của các sản phẩm này sẽ tiếp tục được trình cấp quốc gia xem xét.

Một số sản phẩm được đánh giá có lợi thế gồm sản phẩm từ dừa nước Vietnipa tại xã Bình Khánh, sơn mài Tư Bốn tại phường Chánh Hiệp, sản phẩm tiêu Bầu Mây tại xã Hòa Hiệp và yến đảo Cần Giờ tại xã Cần Giờ.

Theo ông Đăng, các sản phẩm này đã có thị trường, tạo việc làm, có yếu tố thân thiện với môi trường và có khả năng đáp ứng nhiều tiêu chí của chương trình. Qua thực tế một số mô hình, Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cũng đánh giá cao khả năng tạo giá trị từ nguồn nguyên liệu đặc trưng của địa phương.

“Câu chuyện sản phẩm” ngày càng quan trọng

Một điểm đáng chú ý trong Bộ tiêu chí mới là “câu chuyện sản phẩm” chiếm 35/100 điểm. Do đó, các chủ thể cần làm rõ quá trình hình thành sản phẩm, giá trị đặc trưng, mối liên hệ với địa phương, cộng đồng và vùng nguyên liệu.

Theo ông Đăng, đây không đơn thuần là một tiêu chí để chấm điểm mà còn có thể trở thành cơ sở để kết nối sản phẩm OCOP với văn hóa và du lịch. Khi câu chuyện về sản phẩm được làm rõ, sản phẩm có thêm cơ hội tiếp cận du khách cũng như thị trường quốc tế.

Kết luận cuộc họp, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Minh Thạnh cho biết thành phố cơ bản xác định 25 sản phẩm đạt 3 sao và 5 sản phẩm đạt 4 sao.

Đối với 10 sản phẩm đạt từ 90 điểm, thành phố kỳ vọng đây sẽ là những sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên của TP.HCM sau khi được Hội đồng cấp quốc gia đánh giá, công nhận. Dự kiến, hồ sơ sẽ được hoàn thiện để tham gia đánh giá cấp quốc gia vào tháng 12/2026.

Ông Bùi Minh Thạnh yêu cầu các chủ thể có sản phẩm tiềm năng 5 sao chuẩn bị video về quá trình sản xuất để bổ sung vào hồ sơ trình cấp quốc gia. Với những sản phẩm chưa đủ điều kiện trong đợt này, cơ quan chuyên môn tiếp tục hướng dẫn chủ thể hoàn thiện hồ sơ để xem xét trong đợt đánh giá tháng 10/2026.

Các sản phẩm đã được công nhận 3 sao, 4 sao cũng cần tiếp tục nâng chất lượng, hoàn thiện tiêu chí để hướng tới nâng hạng.

Lãnh đạo UBND TP.HCM nhấn mạnh, số lượng sản phẩm có ý nghĩa trong việc phản ánh năng lực sản xuất của thành phố, nhưng phải đi cùng chất lượng và hiệu quả. Sản phẩm sau khi được gắn sao cần bảo đảm chất lượng để tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Dù có thế mạnh về công nghiệp, thương mại và dịch vụ, TP.HCM vẫn xác định nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệp công nghệ cao, giữ vai trò trong bức tranh phát triển kinh tế của thành phố. Vì vậy, phát triển các sản phẩm OCOP chất lượng cao tiếp tục được xem là một hướng cần quan tâm.

Sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 26 ngày 22/5 về Bộ tiêu chí quốc gia OCOP, TP.HCM đã cập nhật cách triển khai để phù hợp với các yêu cầu mới.

Thông qua các chương trình liên kết với nhiều địa phương trên cả nước, sản phẩm OCOP ngày càng có thêm cơ hội được trưng bày, giới thiệu và kết nối giao thương. Thành phố cũng hướng đến việc phát huy lợi thế về thị trường, hệ thống phân phối, thương mại điện tử và giao thương quốc tế để hỗ trợ đưa sản phẩm OCOP vào hệ thống bán lẻ, lên các sàn thương mại điện tử và tiếp cận những thị trường rộng hơn.