Đổi mới tư duy và tháo gỡ điểm nghẽn ngành văn hóa

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang quản lý lĩnh vực có tác động xã hội rất lớn, luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, lãnh đạo Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều bất cập còn tồn tại, như thể thao thành tích cao vẫn còn khoảng cách xa so với châu lục, hay nguy cơ mai một các giá trị nghệ nhân dân gian. Đáng chú ý, năng lực đóng góp của du lịch và công nghiệp văn hóa hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế vốn có của Việt Nam. Trước thực tế đó, Thủ tướng yêu cầu ngành phải quyết liệt đổi mới tư duy, chuyển mạnh từ quản lý sang phục vụ, dẫn dắt và chủ động tạo không gian phát triển mới.

Cụ thể, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh: "Phải đổi mới tư duy, cách thức làm việc, không thể làm việc theo lối mòn; chủ động đề xuất các chính sách đột phá để kịp thời triển khai các chủ trương lớn của Đảng". Theo Thủ tướng, trong bối cảnh thế giới biến động, Việt Nam vẫn là điểm đến an toàn, đây là cơ hội vàng để bứt phá nhưng cần có các giải pháp thực sự quyết liệt. Người đứng đầu Chính phủ cũng lưu ý một thực tế đáng quan tâm là lượng khách quốc tế đến đông nhưng phần lớn nguồn thu lại thuộc về các đối tác nước ngoài. Đây là bài toán cần được nghiên cứu nghiêm túc để giữ lại giá trị kinh tế cho đất nước, bảo đảm tăng trưởng bền vững và không gây tác động tiêu cực đến môi trường.

Để nâng cao hiệu quả thực thi, Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề cao trách nhiệm người đứng đầu, đồng thời áp dụng cơ chế đánh giá bằng KPI rõ ràng. "Kịp thời thay thế các cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, không bảo đảm chất lượng công việc", Thủ tướng nhấn mạnh. Bên cạnh đó, công tác quản lý nhà nước cần được tăng cường gắn với vai trò của báo chí, truyền thông trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và định hướng dư luận xã hội. Thủ tướng Lê Minh Hưng tin tưởng rằng, khi tư duy được khai thông, các giá trị văn hóa và đạo đức sẽ trở thành nền tảng tinh thần vững chắc cho mọi hoạt động kinh tế - xã hội.

Ngoài ra, Thủ tướng lưu ý ngành cần tập trung bảo tồn di sản gắn với khai thác kinh tế một cách khoa học. Tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và sự mai một nghệ nhân dân gian được xác định là những “điểm nghẽn” cần ưu tiên xử lý bằng các cơ chế đãi ngộ phù hợp. Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ để văn hóa không chỉ dừng lại ở giá trị tinh thần mà phải trở thành tài sản quốc gia. Đồng thời, cần cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà nhằm khơi thông dòng vốn đầu tư vào các dự án văn hóa, du lịch quy mô lớn, tạo nền tảng cho sự phát triển mạnh mẽ hơn trong giai đoạn tới.

Quyết liệt thực thi giải pháp và mục tiêu bứt phá kinh tế

Chuyển sang lộ trình hành động cụ thể, Thủ tướng Lê Minh Hưng đặt mục tiêu đầy thách thức: năm 2026, Việt Nam phải đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách nội địa. Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ yêu cầu ngành du lịch phải tái cấu trúc toàn diện, nâng cao sức cạnh tranh để thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thủ tướng phân tích, nếu gia tăng mạnh lượng khách quốc tế sẽ kéo theo kích cầu tiêu dùng trong các lĩnh vực hàng không, khách sạn, ẩm thực, qua đó đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số mà đất nước đang hướng tới. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Về hoàn thiện hành lang pháp lý, Thủ tướng yêu cầu trong tháng 4/2026, Bộ phải hoàn thành Nghị quyết về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Đồng thời, quý II/2026 cần trình ban hành các Nghị định về tiền bản quyền điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh và quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực báo chí, xuất bản. Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo: "Khẩn trương nghiên cứu, xây dựng dự án Luật Công nghiệp văn hóa để trình cấp có thẩm quyền". Việc bổ sung chỉ tiêu công nghiệp văn hóa vào hệ thống thống kê quốc gia cũng được thống nhất chủ trương nhằm đánh giá chính xác hơn đóng góp của lĩnh vực này.

Đối với thể thao, Thủ tướng định hướng tạo đột phá bằng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, chuẩn bị “từ sớm, từ xa” để nâng cao vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Song song đó, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ cần được thúc đẩy mạnh mẽ nhằm hình thành hệ sinh thái du lịch quốc gia thông minh. Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sớm ban hành Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số, đồng thời xây dựng Chiến lược văn hóa đối ngoại đến năm 2030, tầm nhìn 2045, qua đó nâng cao hiệu quả quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Kết luận buổi làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng phân công Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trực tiếp theo dõi, chỉ đạo sát sao việc triển khai các nhiệm vụ. Thủ tướng nhấn mạnh: "Ngành phải quyết tâm hơn, sâu sát hơn để thúc đẩy văn hóa là sức mạnh mềm, thể dục thể thao nâng cao tầm vóc nhân dân". Đồng thời, các nhiệm vụ như sửa đổi Luật Du lịch, Luật Di sản văn hóa hay triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa phải gắn chặt với người dân – đối tượng thụ hưởng trực tiếp.

Sự quyết tâm của Chính phủ không chỉ dừng lại ở các chỉ tiêu tăng trưởng mà còn hướng tới xây dựng thương hiệu quốc gia bền vững. Thủ tướng nhấn mạnh, mỗi chính sách cần mang tính kiến tạo, tháo gỡ thực chất khó khăn cho doanh nghiệp và người dân. Khi du lịch và văn hóa được phát triển hài hòa, đó sẽ trở thành động lực quan trọng giúp kinh tế Việt Nam bứt phá bền vững trong giai đoạn tới. Thủ tướng yêu cầu toàn ngành nhanh chóng hành động, không chờ đợi, bảo đảm các kịch bản tăng trưởng giai đoạn 2026–2030 được triển khai đồng bộ, hiệu quả và tạo ra giá trị thực chất cho xã hội.