Siêu cường châu Âu triển khai giàn nổi đầu tiên trên thế giới có thể phát điện 24/7 giữa đại dương, biến nước biển thành nước ngọt
Hệ thống do công ty Global OTEC phát triển đã được triển khai ngoài khơi quần đảo Canary, nơi sở hữu điều kiện lý tưởng cho công nghệ nhiệt năng đại dương.
Global OTEC, công ty năng lượng có trụ sở tại Anh, vừa triển khai giàn nổi đầu tiên trên thế giới có khả năng phát điện liên tục từ nhiệt năng đại dương ngoài khơi quần đảo Canary.
Hệ thống tận dụng chênh lệch nhiệt độ giữa lớp nước ấm trên bề mặt và dòng nước lạnh ở tầng sâu Đại Tây Dương để vận hành tua-bin suốt ngày đêm mà không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết.
Công trình này được thiết kế để chống chịu bão lớn, tạo ra điện không phát thải carbon và đồng thời có thể khử nước biển thành nước ngọt.
Đại dương trở thành “nhà máy điện” hoạt động ngày đêm
Giữa Đại Tây Dương, Global OTEC đã lắp đặt một hệ thống nổi có thể khai thác trực tiếp nhiệt năng từ biển để sản xuất điện liên tục - điều chưa từng có trước đây.
Công nghệ này mang tên Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC) – chuyển đổi nhiệt năng đại dương. Hệ thống sử dụng chênh lệch nhiệt độ giữa mặt nước biển ấm và tầng nước sâu lạnh giá để làm bay hơi một loại chất lỏng đặc biệt.
Hơi tạo ra sẽ vận hành tuabin phát điện trước khi được làm lạnh để quay trở lại trạng thái ban đầu và tiếp tục chu trình.
Khác với điện gió hay điện mặt trời vốn phụ thuộc vào thời tiết, nhiệt độ giữa mặt biển và đáy biển gần như duy trì ổn định quanh năm. Điều đó cho phép hệ thống tạo ra điện liên tục 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm.
Biến nhiệt đại dương thành điện
Hệ thống hoạt động theo chu trình kín dựa trên nguyên lý nhiệt động học. Nước biển ấm ở bề mặt đại dương được dùng để làm nóng một chất lỏng có nhiệt độ sôi rất thấp. Khi bay hơi, chất lỏng này tạo áp suất để quay tuabin phát điện.
Sau đó, nước lạnh được bơm từ tầng sâu đại dương thông qua hệ thống đường ống sẽ làm nguội phần hơi, đưa chất lỏng trở lại trạng thái ban đầu để tiếp tục chu trình.
Quá trình này có thể diễn ra liên tục miễn là tồn tại chênh lệch nhiệt độ giữa tầng mặt và tầng sâu – điều gần như luôn hiện hữu ở các vùng biển nhiệt đới.
Bước đột phá lớn nhất của Global OTEC là đưa toàn bộ hệ thống ra ngoài khơi thay vì xây dựng trên đất liền như các dự án trước đây. Những mô hình cũ phải sử dụng các đường ống dài hàng km để đưa nước lạnh từ đáy biển vào bờ, khiến chi phí đội lên quá cao và khó triển khai thương mại.
Việc đặt trực tiếp giàn nổi trên biển giúp doanh nghiệp cắt giảm khoảng 80% chiều dài đường ống cần thiết, mở ra khả năng thương mại hóa công nghệ ở quy mô lớn.
Dự án được triển khai tại PLOCAN – trung tâm nghiên cứu và thử nghiệm công nghệ biển do Chính phủ Tây Ban Nha cùng chính quyền địa phương Canary tài trợ.
Vùng biển quanh Canary được đánh giá phù hợp với công nghệ nhiệt năng đại dương nhờ nhiệt độ mặt nước cao, khu vực nước sâu lạnh dễ tiếp cận và môi trường pháp lý thuận lợi cho thử nghiệm công nghệ ngoài khơi.
Quần đảo Canary hiện cũng nổi lên như một trung tâm công nghệ năng lượng biển của châu Âu. Bên cạnh dự án của Global OTEC, khu vực này dự kiến sẽ đón dự án điện gió nổi WHEEL do công ty Tây Ban Nha ESTEYCO phát triển vào cuối năm 2026.
