Vượt rào cản đưa nông sản vươn ra thế giới

Theo Báo Quảng Ninh, địa phương này hiện đang dẫn đầu cả nước về chương trình OCOP với 437 sản phẩm đạt từ 3-5 sao của 84 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình. Trong đó, có 16 sản phẩm đã vinh dự đạt tiêu chuẩn 5 sao cấp quốc gia. Đây không chỉ là những con số biết nói về thành tích hành chính mà là minh chứng cho quá trình nỗ lực nâng tầm giá trị nông sản vùng đất mỏ, biến những sản vật truyền thống thành hàng hóa có hàm lượng giá trị gia tăng cao.

Tuy nhiên, con đường đưa nông sản vào các thị trường "khó tính" như Nhật Bản, Hàn Quốc hay châu Âu chưa bao giờ là trải thảm đỏ. Tại các thị trường này, đối tác không chỉ quan tâm đến giá thành mà còn cực kỳ khắt khe về quy chuẩn chất lượng, câu chuyện thương hiệu, sự ổn định nguồn cung và các chứng chỉ quốc tế. Nhiều doanh nghiệp địa phương đã vấp phải những rào cản kỹ thuật nghiêm ngặt khi muốn mở rộng quy mô xuất khẩu, buộc họ phải thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang chuyên nghiệp hóa.

Để đáp ứng được những yêu cầu đó, các chủ thể OCOP đã phải đối mặt với không ít thách thức trong việc chuẩn hóa quy trình. Việc xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, áp dụng công nghệ chế biến hiện đại hay thay đổi bao bì mẫu mã theo văn hóa bản địa nhưng vẫn đáp ứng thị hiếu quốc tế là bài toán không dễ giải. Điển hình như Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu, họ đã mất nhiều năm miệt mài cải tiến từ khi đạt 4 sao ban đầu đến khi được công nhận 5 sao cấp quốc gia.

Những khó khăn trong khâu vận hành, chi phí đầu tư hạ tầng như dây chuyền tráng sấy hay lò hơi trị giá hàng tỷ đồng đã tạo ra áp lực tài chính rất lớn cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Không những thế, sự phụ thuộc vào thời tiết khiến sản lượng bấp bênh, ảnh hưởng trực tiếp đến cam kết hợp đồng với các siêu thị lớn hoặc đối tác quốc tế. Nếu không sớm vượt qua những rào cản kỹ thuật này, các sản phẩm OCOP dù chất lượng tốt đến đâu cũng khó có thể bước chân ra khỏi "ao làng" để vươn mình ra biển lớn.

Giải pháp nâng cao giá trị thương hiệu quốc gia

Để giải quyết bài toán trên, các doanh nghiệp tại Quảng Ninh đã chủ động áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế vào quy trình sản xuất. Điển hình như Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Việt Tú đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ chế biến và đóng gói hiện đại, tạo ra gần 20 sản phẩm trà cao cấp. Sự thành công của họ tại lễ công bố kết quả phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương năm 2025 với 6 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao đã minh chứng cho hiệu quả của việc kiên trì đầu tư vào chất lượng.

Bà Phạm Thị Thanh Hương, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư xây dựng và thương mại Việt Tú, chia sẻ: "Kết quả lần này không chỉ là sự ghi nhận về quá trình đầu tư dài hạn vào nghiên cứu, chế biến và phát triển sản phẩm của doanh nghiệp. Đây còn là tiền đề quan trọng giúp nông sản Việt tiếp tục nâng tầm, chinh phục những thị trường truyền thống về trà như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, nơi đòi hỏi khắt khe cả về chất lượng lẫn câu chuyện sản phẩm".

Tương tự, Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu cũng đã chứng minh sự thay đổi tư duy quản trị hiệu quả. Sau khi đạt chuẩn 5 sao quốc gia, đơn vị này đã nhanh chóng ký được hợp đồng với chuỗi siêu thị hơn 40 cửa hàng tại Hà Nội. Anh Nguyễn Xuân Tùng, Phó Giám đốc Công ty CP Thương mại và Dịch vụ Bình Liêu, cho biết: "Để nâng hạng sao cho sản phẩm, thời gian qua, công ty đã liên kết với nông dân xây dựng vùng nguyên liệu bền vững, đầu tư thêm dây chuyền tráng sấy miến và lò hơi trị giá 2,7 tỷ đồng. Nhờ vậy, chúng tôi đã không còn phụ thuộc vào thời tiết, giúp giảm nhân công, tăng sản lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm".

Những nỗ lực này đã mang lại "trái ngọt" xứng đáng khi tháng 3/2026, công ty đã xuất khẩu thành công 5,5 tấn miến dong sang Nhật Bản với giá trị gần 18.000 USD. Trong giai đoạn tới, tỉnh Quảng Ninh định hướng tiếp tục ưu tiên phát triển sản phẩm theo hướng xanh, hữu cơ và thân thiện với môi trường, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý. Bằng cách hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và đầu tư hạ tầng logistics, tỉnh đang tạo đà cho các chủ thể OCOP giữ vững thương hiệu, gia tăng giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững cho người dân nông thôn.