Sự chuyển dịch tư duy trong sản xuất nông sản

Theo Báo Đồng Nai, chương trình OCOP được triển khai tại Đồng Nai từ năm 2019 và đến nay đã đạt nhiều kết quả ấn tượng. Thay vì chạy theo số lượng như giai đoạn đầu, chương trình hiện chuyển hướng mạnh sang nâng cao chất lượng theo định hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Đây là động lực quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn theo hướng bền vững.

Tính đến nay, toàn tỉnh có 451 sản phẩm của 272 chủ thể được công nhận OCOP, bao gồm: 86 doanh nghiệp, 116 cơ sở, hộ kinh doanh, 53 hợp tác xã (HTX) và 17 tổ hợp tác. Về phân hạng chất lượng, hiện có 11 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, 89 sản phẩm 4 sao, số còn lại là sản phẩm 3 sao. Sản phẩm OCOP đã có mặt tại tất cả các xã, phường trên địa bàn thành phố và được phân phối ổn định tại hệ thống siêu thị lớn. Bên cạnh đó, hơn 90 sản phẩm đã tham gia hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng đánh giá chương trình OCOP được triển khai mạnh mẽ, có chiều sâu và trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn. Ông nhấn mạnh, điểm nổi bật là các mô hình sản xuất thông minh, ứng dụng số hóa quy trình và truy xuất nguồn gốc ngày càng được nhân rộng. Việc tham gia hiệu quả trên các nền tảng thương mại điện tử cũng cho thấy sự nhạy bén của các chủ thể trong đổi mới tư duy sản xuất.

Tư duy sản xuất của các chủ thể OCOP hiện ngày càng chú trọng chất lượng, mẫu mã, an toàn thực phẩm và xây dựng thương hiệu. Nhiều mô hình từng dựa vào kinh nghiệm truyền thống đã chuyển sang hướng sản xuất chuyên nghiệp hơn nhờ đầu tư công nghệ cao. Việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử đã trở thành mục tiêu của nhiều doanh nghiệp và HTX.

Không chỉ doanh nghiệp đẩy mạnh tiếp cận khách hàng qua nền tảng số, nhiều HTX và nông dân cũng triển khai hiệu quả phương thức này. Chương trình OCOP đang chuyển hướng theo mô hình kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, phù hợp với xu hướng tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Nhiều sản phẩm của các doanh nghiệp, HTX không chỉ khẳng định vị thế trong nước mà còn được xuất khẩu đến nhiều quốc gia. Đây là minh chứng cho sự chuyển biến theo hướng phát triển chiều sâu, tạo động lực mới cho nông sản địa phương.

Giải pháp thúc đẩy kết nối và lan tỏa thương hiệu

Công tác xúc tiến thương mại và hỗ trợ nông dân được xem là yếu tố then chốt giúp sản phẩm vươn xa. Thời gian qua, trong các chương trình lễ hội, trưng bày, quảng bá và xúc tiến thương mại do Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đều lồng ghép hoạt động livestream bán hàng. Qua đó, sản phẩm OCOP được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử, góp phần xây dựng thương hiệu và tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trong và ngoài nước.

Ông Bùi Văn Tý, Tổ trưởng Tổ Hợp tác trồng bưởi hữu cơ Tân Triều tại xã Tân Triều, cho biết thời gian qua nông dân đã được tập huấn, hỗ trợ kiến thức về quảng bá nông sản trên môi trường trực tuyến. Bên cạnh đó, các khóa đào tạo về kinh doanh online cùng hoạt động livestream bán đặc sản ngay tại vườn đã mang lại hiệu quả thiết thực. Theo ông, đây là kênh phân phối mới giúp nâng cao lợi thế cạnh tranh và tạo đầu ra bền vững hơn cho nông sản.

Chương trình OCOP đã góp phần tổ chức lại sản xuất ở khu vực nông thôn theo chuỗi liên kết bền vững thông qua các mô hình HTX và tổ hợp tác. Những chuỗi liên kết này thu hút đông đảo nông dân tham gia từ sản xuất đến tiêu thụ, từng bước xóa bỏ phương thức sản xuất manh mún, nhỏ lẻ trước đây. Nhiều sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc văn hóa địa phương, đặc biệt là các sản phẩm của đồng bào dân tộc thiểu số như mật ong rừng, rượu cần và dệt thổ cẩm của người Xtiêng, Mnông.

Bên cạnh đó, các sản phẩm đặc trưng của vùng đất Biên Hòa, Đồng Nai như bưởi Tân Triều, ca cao Trảng Bom, chôm chôm Long Khánh và gốm Biên Hòa cũng được chú trọng nâng cao giá trị. Chương trình đã lan tỏa đến các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng biên giới, góp phần tạo sinh kế cho người dân. Điển hình, HTX Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch tại xã Thọ Sơn đã xây dựng thành công chuỗi liên kết trồng rau nhíp hữu cơ dưới tán điều, tổ chức sơ chế và phân phối sản phẩm trên phạm vi cả nước.

Bà Thị Khưi, Giám đốc HTX Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch, cho biết các thành viên đều là đồng bào dân tộc thiểu số với tập quán canh tác còn đơn giản. Trước đây, nguồn thu chủ yếu phụ thuộc vào cây điều nên đời sống còn nhiều khó khăn. Rau nhíp vốn là món ăn đặc trưng của địa phương, nhưng nhờ mô hình trồng xen canh hữu cơ, sản phẩm không chỉ bảo đảm chất lượng mà còn có giá trị kinh tế cao hơn. Chương trình OCOP đã góp phần xây dựng thương hiệu, mở rộng kênh tiêu thụ và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng người Xtiêng, Mnông trên vùng đất này.