Đặc điểm của cỏ bạc đầu

Cỏ bạc đầu có tên khoa học: Kyllinga Nemoralis, thuộc họ cói (danh pháp khoa học: Cyperaceae), tên gọi khác là bạc đầu cánh, cỏ đầu tròn, thủy ngô công, cói bạc đầu lá ngắn, pó dều dều, nhá boóc đon (tiếng Thái), cỏ bạc đầu ông.

Cỏ bạc đầu là một loại cỏ có thân nhỏ, nhẵn, mọc thành bụi,sống lâu năm, chiều cao khoảng 7 – 25cm, phần thân rễ mảnh, mọc bò, còn phần thân khí sinh mọc đơn độc thành bụi.

Lá mọc đặc trưng thành 2 dãy cách nhau, chiều dài thường ngắn nhưng cá biệt có thể dài bằng hoặc hơn thân cây. Có màu xanh lục, giữa phiến lá hẹp dài và có dải gân nhỏ kéo từ gốc đến ngọn, gân chạy song song, màu sắc mặt dưới rất nhạt.

Hoa cỏ bạc đầu mọc thành cụm ở ngọn, có màu trắng, dạng hình cầu, đường kính 8 - 12mm,mỗi cụm chứa 1 – 3 bông hình trụ và đường kính của cụm hoa dao động từ 4 – 8mm. mang 3 đến 4 lá bắc dài, nằm ngang. Mỗi bông nhỏ trong cụm thường chứa một hoa riêng, ở trên có vảy nhẵn, hơi nhám, ở dưới có lông tơ mịn. Nhị hoa thuộc dạng nhị 3-2. Cây thường ra hoa vào mùa hè.

Quả bế hình bầu dục, hình bầu dục hoặc trái xoan ngược, trắng vàng nhạt, có những chấm nhỏ. Toàn cây vỡ ra có mùi thơm đặc biệt, nhất là ở phần rễ.

Cả cây và rễ có thể được sử dụng để làm thuốc.

Sau khi được thu hái về tiến hành rửa sạch toàn bộ cây bằng nước sạch để loại bỏ đất cát, bụi bẩn. Dược liệu có thể sử dụng ở dạng tươi hoặc phơi khô. Nếu sử dụng ở dạng khô thì cắt cỏ bạc đầu thành từng đoạn nhỏ, dài khoảng 3-4cm, sau đó đem phơi hoặc sấy khô và dùng dần.

Bảo quản dược liệu khô ở nơi khô ráo.

Dược liệu tươi nên sử dụng hết lượng thuốc trong ngày, không để qua đêm.

Cỏ bạc đầu là loài thực vật nhiệt đới, phân bố tại Campuchia, Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ, Myanmar, Srilanka, Australia và một số quốc gia tại châu Phi.

Tại Việt Nam, cỏ bạc đầu được tìm thấy mọc hoang ven đường, trong vườn, bãi cỏ,… từ Lào Cai, Cao Bằng và trải dài đến các tỉnh miền Nam như Lâm Đồng, TP HCM và An Giang.

Thành phần hóa học: Cây cỏ bạc đầu chứa 8.47% protein, 0.94% chất béo, 45% tinh bột. ergosterol peroxide, beta-sitosterol, vitexin...Đặc biệt, mùi thơm đặc trưng của loài thực vật này xuất phát từ lượng tinh dầu, đặc biệt là ở phần rễ.

Theo y học cổ truyền: Cỏ bạc đầu có vị cay, tính bình, không chứa độc tố. Tác dụng bao gồm chỉ thống, sát trùng, giải nhiệt, lợi tiểu, chỉ khái (giảm ho), tiêu thũng. Chủ trị các chứng lở loét da, sát trùng vết thương, trị mụn nhọt, tiêu chảy, ho, viêm, sưng đau, bầm tím do té ngã hay chấn thương…

Bài thuốc sử dụng cỏ bạc đầu

Chữa mụn nhọt, viêm mủ ngoài da và rắn cắn

Cây cỏ bạc đầu 30 – 60g lấy sắc nước uống.

Trị viêm gan gây vàng da

Cây cỏ bạc đầu 40 – 80g tươi đem sắc uống và dùng hết trong ngày.

Chữa ho, viêm khí quản và ho gà

Cây cỏ bạc đầu 60g dùng sắc lấy nước và chia thành 2 lần uống trong ngày.

Trị chứng đái ra dưỡng chấp

Long nhãn và cỏ bạc đầu mỗi vị 15g đem sắc uống, mỗi ngày dùng 1 lần.

Chữa viêm xoang

Cách 1: Cỏ bạc đầu 60g, đem sắc lấy nước và dùng khi thuốc còn ấm.

Cách 2: Chuẩn bị mẫu kinh, cỏ bạc đầu, lá cây dừa và rễ bồ hòn mỗi vị 15g. Đem các vị sắc lấy nước uống, mỗi ngày dùng 1 thang.

Xông trị chứng cảm mạo

Cỏ bạc đầu và tía tô mỗi thứ 1 nắm, dùng tất cả nguyên liệu tươi. Tất cả rửa sạch rồi đun với nước cho sôi rồi dùng xông trên mặt để giải cảm, trị ho và nghẹt mũi.

Trị sốt rét

Cỏ bạc đầu tươi 60g sử dụng sắc lấy nước uống trước khi có triệu chứng sốt khoảng 4 giờ đồng hồ.

Lưu y khi sử dụng cỏ bạc đầu

Cỏ bạc đầu không dùng cho bệnh nhân bị dị ứng với bất kỳ thành phần nào của dược liệu.

Hạn chế sử dụng đối với phụ nữ mang thai và cho con bú.

Cỏ bạc đầu ở dạng dược liệu tươi có thể gây kích ứng miệng, kích ứng đường tiêu hóa, cổ họng, kích ứng đường tiết niệu hoặc gây dị ứng da.

Dùng đồng thời cỏ bạc đầu với một số loại thuốc đặc trị cần thận trọng.

Cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bài thuốc có cỏ bạc đầu để tránh tác dụng phụ và đảm bảo hiệu quả tốt nhất.

Uống nước gạo lứt rang có tác dụng gì?

Lợi ích bất ngờ của hạt đu đủ nhưng khi ăn cần lưu ý tác dụng phụ đáng sợ này

Công dụng tuyệt vời từ cây xoan