Nguồn gốc và ý nghĩa của biểu tượng hang đá Giáng Sinh

Chuyển động Doanh nghiệp • 19/12/2022 09:44

Đến mỗi mùa Giáng Sinh chúng ta lại thấy các hang đá Bethlehem được dựng lên ở khắp các giáo xứ hay thậm chí là ở mỗi gia đình Công Giáo. Hang đá, máng cỏ là biểu tượng cho quang cảnh màu nhiệm Chúa giáng thế.

Những hiểu lầm thường gặp của người Việt về ngày Giáng sinh 5 món ăn truyền thống không thể thiếu trên bàn tiệc đêm Giáng Sinh Khám phá thành phố Dresden, Đức - Thủ phủ Giáng Sinh châu Âu

Chuyện kể rằng, vào năm 1223, khi chỉ còn đúng 2 tuần nữa là đến đại lễ Chúa Giáng Sinh, Phan-xi-cô Assisi gặp một người thầy mới tập tu tên Jean Velita. Ngài liền ngỏ lời với vị thầy tu đó rằng mong uớc được cử hành lễ Giáng Sinh để suy tôn việc Chúa ra đời tại hang Bethlehem. Nhưng phải thể hiện được sự khó nhọc và đau khổ của Chúa từ khi còn thơ bé.

Ngài muốn làm một hang đá đúng như thật, bên trong thường có tượng Đức mẹ Maria, tượng chúa Hài đồng, xung quanh có các thiên thần, những con lừa, tượng Ba Vua, Thánh Giuse trên mái nhà có ánh sáng, chiếu từ một ngôi sao hướng dẫn Ba Vua tìm đến Chúa. Và vị thầy tu đó đã nghe lời Thánh Phan-xi-cô, làm một hang đá y lời thánh dặn. Từ chiếc máng cỏ đầu tiên tại Greccio đó, hàng năm các giáo xứ và nhà thờ khắp nơi trên thế giới đều bắt đầu làm hang đá với cây thông để chào đón đại lễ Chúa Giáng Sinh.

Chúa Hài Đồng

Là tượng nhỏ nhất trong Hang đá. Tuy là tượng nhỏ nhất nhưng lại là trung tâm của Hang đá, được đặt trong một cái máng ăn của loài vật lót đầy cỏ khô. Chúa Hài Đồng được quấn bằng một chiếc khăn màu trắng.

Chiếc máng ăn của chiên bò và nắm cỏ khô lót trên đó tượng trưng cho sự nghèo hèn tột độ của Chúa. Ngài nghèo đến độ chẳng có gì là tài sản của mình. Còn chiếc khăn trắng quấn Chúa Hài Nhi Giêsu là dấu hiệu báo trước chiếc khăn sẽ liệm xác Ngài sau khi Ngài chết trên núi sọ vì tội lỗi của nhân loại.

Mẹ Maria

Từ năm 1400, tượng Mẹ Maria mới được trưng bày trong Hang đá như một người đang chìm sâu trong sự thờ lạy, yêu mến và suy ngắm mầu nhiệm Giáng Sinh của Chúa Cứu Thế. Tuy vậy, khuôn mặt của Mẹ Maria cũng không thiếu những băn khoăn, những lo âu như của bao người mẹ khác khi sinh đứa con đầu lòng cùng với những vui buồn lẫn lộn. Như suy nghĩ về con trẻ sẽ lớn lên thế nào? Nó sẽ sống ra sao trong một thế giới thiếu tình người, ích kỷ, hận thù, ghen ghét?...Tuy băn khoăn lo lắng, nhưng Mẹ không bao giờ thất vọng trước tình thương của Thiên Chúa. Mẹ hoàn toàn tín thác tất cả cho Đấng đã tin tưởng Mẹ.

Thánh Giuse

Thánh Giuse thường mang một chiếc áo choàng rộng, tượng trưng cho sứ mệnh cao cả nhưng đầy khó khăn mà Thiên Chúa Cha đã giao phó cho thánh nhân: Đó là sứ vụ bảo vệ Con Một của Người là Chúa Giêsu, Đấng Cứu độ nhân loại và Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Người.

Chiếc đèn thắp sáng mà thánh Giuse cầm trong tay nói lên sứ mạng chăm sóc và gìn giữ Hài Đồng Giêsu. Tượng thánh Giuse được đặt đứng ở phía bên tay phải, bên cạnh các con bò đang chiêm ngắm Chúa Hài Đồng với vẻ mặt vui sướng và tin tưởng.

Các Thiên Thần

Chúa xuống thế làm người tại hang đá hẻo lánh không có bóng người qua lại nhưng các Thiên Thiên từ trời cao xuất hiện hát mừng với điệu nhạc «Gloria in excelsis Deo», “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho loài người Chúa thương”. Các Thiên Thần cũng chính là vị đã đi báo tin mừng cho mục đồng đang ngủ ngoài đồng.

Các Mục đồng

Mục đồng được khắc họa với nét mặt ngạc nhiên và vui mừng khi chiêm ngắm Chúa Hài Đồng trong máng cỏ. Những người này tượng trưng cho tầng lớp người nghèo được Thiên Chúa đặc biệt quan tâm. Họ sẽ được Đấng cứu thế đề cao và bảo vệ vì “Nước Trời là của họ”.

Con Thiên Chúa sinh ra với mong muốn trở nên những người nhỏ bé như mục đồng. Vì thế Ngài sinh ra tron hoàn cảnh nghèo hèn và kiêm tốn. Người cũng từng đồng hóa mình với họ khi tuyên bố “Mỗi lần các ngươi làm như thế cho những kẻ bé mọn nhất của ta đây, là các ngươi đã làm cho chính Ta»

Các con bò và lừa

Các loài vật là những bầy tôi đầu tiên phục dịch cho Chúa Hài Đồng khi Ngài cất tiếng Chào đời. Con bò tượng trung cho những người Do Thái phải chịu khó nhọc trước sự khắt khen của pháp luật. Chúng đồng thời cũng tượng trưng cho quyền lực và sức mạnh. Con lừa lại tượng trung cho dân ngoại mang thân phận là loài vật gánh bao tội lỗi trên mình. Và tội nặng nhất là không nhấn biệt Thiên Chúa, là Đấng tạo dựng nên trời đất muôn loài. Con lừa cũng là biểu tượng cho sự thờ tự và sự lao công.

Việc bò và lừa xuất hiện trong hang đá mang ý nghĩa: Đức Giê-su đã nhận lấy mọi tội lỗi của nhân loại và sau cùng, Người lại hiến tế chính bản thân mình để đền tội cho nhân loại.

Ba Vua

Nghe tin Đấng Cứu Thế đã sinh ra, ba nhà đạo sĩ từ Phương Đông đến để triều bái và dâng tiến Hài Nhi những lễ vật. Những nhân vật đó là:

• Melchior : quì gối dâng lên Chúa vàng, tượng trưng cho quyền lực và sự giàu sang. Ông là người Âu Châu.

• Balthasar : đứng ôm trên tay bình đựng nhũ hương, tượng trưng của lễ hiến tế và sự cầu nguyện. Ông là người Á Châu.

• Caspar : là vị đạo sĩ trẻ nhất, đứng sau hai vị kia và ôm trên tay bình đựng mộc dược, tượng trưng cho sự đau khổ và sự chết. Ông là người gốc Phi Châu với nước da đen sậm.

Ngoài ra, còn có một vị vua thứ bốn tên là Artaban, ông là người ít được nhắc đến và được trưng bày trong Hang đá, tượng trưng bằng viên đá quý.

Tuỳ theo quan niệm văn hóa và sở thích của mỗi nơi mà người ta trưng bày trong hang đá những tượng khác nữa. Mặc dù trên thực tế, những tượng đó không có chỗ đứng chính thức và quen thuộc trong Hang đá, nhưng mỗi tượng cũng mang một ý nghĩa tượng trưng, sâu sắc.