Theo Báo Lạng Sơn, ngô nếp cổ là giống cây trồng gắn bó với đời sống sản xuất của người dân xã Vạn Linh từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, người dân chủ yếu trồng để phục vụ nhu cầu gia đình, chỉ một số hộ trồng để bán nhưng đầu ra và giá cả còn bấp bênh. Trước thực tế đó, từ ý tưởng chế biến sâu hạt ngô nếp truyền thống thành sản phẩm bỏng ngô đa dạng hương vị, chị Hoàng Thị Yến ở xã Vạn Linh đã mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo đầu ra ổn định cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Để hiện thực hóa ý tưởng, chị Hoàng Thị Yến, chủ hộ kinh doanh nông sản Nhà Yến, thôn Làng Thượng, xã Vạn Linh, đã quyết định chế biến ngô nếp cổ thành sản phẩm bỏng ngô. Chia sẻ về ý tưởng khởi nghiệp, chị Hoàng Thị Yến cho biết: Để nâng cao giá trị ngô nếp cổ quê mình, tôi nghĩ đến việc chế biến sâu, tạo ra sản phẩm mới, vừa giữ được giá trị của giống ngô truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Để hiện thực hóa ý tưởng đó, tháng 10/2025, chị Yến bắt tay vào nghiên cứu và chế biến bỏng ngô. Chị mạnh dạn xây dựng nhà xưởng với khu vực tiếp nhận nguyên liệu, khu sản xuất riêng biệt, đồng thời đầu tư máy sấy, máy đảo, cối nổ… Tuy nhiên, do chưa có kinh nghiệm, quá trình thực hiện gặp không ít khó khăn, nhiều mẻ sản phẩm chưa đạt yêu cầu phải bỏ đi. Không nản lòng, chị Yến kiên trì tìm tòi, học hỏi và rút kinh nghiệm sau mỗi lần thử nghiệm, từng bước điều chỉnh quy trình chế biến để hoàn thiện chất lượng sản phẩm. Đến tháng 5/2026, chị mới hoàn thiện sản phẩm bỏng ngô nếp cổ đạt yêu cầu và đưa ra thị trường tiêu thụ.

Đến nay, sản phẩm bỏng ngô nếp cổ Vạn Linh đã có 3 hương vị gồm: nguyên bản, bơ đậu phộng, gừng mật mía. Để tạo vị ngọt và hương thơm tự nhiên, chị sử dụng đường hữu cơ, kết hợp với các nguyên liệu như lạc, gừng được trồng trên địa bàn xã để chế biến. Nguồn nguyên liệu ngô nếp cổ cũng được chị Yến thu mua từ người dân địa phương, vừa phục vụ hoạt động sản xuất, vừa góp phần tạo đầu ra cho nông sản của bà con.

Sau quá trình nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm và từng bước mở rộng tiêu thụ, cơ sở của chị Yến đã đạt được những kết quả bước đầu. Trung bình mỗi tháng, cơ sở sản xuất và tiêu thụ khoảng 300 kg bỏng ngô nếp cổ, đạt doanh thu 50 triệu đồng. Sản phẩm đã được tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hướng chế biến sâu đang mở thêm cơ hội nâng cao giá trị giống ngô truyền thống của địa phương.

Hiệu quả của mô hình không chỉ thể hiện ở hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần cải thiện đầu ra cho người trồng ngô. Bà Hoàng Thị Hường, thôn Mỏ Rọ, cho biết: Mỗi năm, gia đình tôi trồng khoảng 8 sào ngô nếp, thu hoạch được từ 4 - 5 tạ ngô hạt. Trước đây, gia đình chủ yếu bán ngô cho thương lái nên giá cả không ổn định. Từ khi bán ngô cho chị Yến, đầu ra thuận lợi hơn, giá thu mua ổn định nên gia đình tôi yên tâm duy trì sản xuất.

Để mô hình tiếp tục phát huy hiệu quả, bên cạnh nỗ lực của cá nhân, cơ sở còn nhận được sự đồng hành, hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Bà Vi Thị Thu Hà, Phó Trưởng Phòng Kinh tế xã Vạn Linh, cho biết: Thời gian qua, phòng đã hỗ trợ cơ sở của chị Yến hoàn thiện bao bì, nhãn mác, thực hiện công bố sản phẩm, xây dựng trang thông tin điện tử và đưa sản phẩm tham gia quảng bá tại một số hội chợ, hội nghị trong tỉnh. Qua đó, từng bước hoàn thiện các điều kiện cần thiết, phấn đấu đưa sản phẩm bỏng ngô nếp cổ Vạn Linh tham gia đánh giá, phân hạng OCOP vào cuối năm nay.

Trong thời gian tới, chị Yến dự kiến liên kết với các hộ dân trên địa bàn xã để xây dựng vùng nguyên liệu ngô nếp cổ, đồng thời ký hợp đồng thu mua ngô của bà con với giá ổn định. Bên cạnh đó, chị sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hóa kênh phân phối và mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất, góp phần đưa ngô nếp cổ Vạn Linh đến với nhiều người tiêu dùng hơn.