Khai thác lợi thế nguyên liệu và định hướng chuẩn hóa

Theo Báo Điện Biên Phủ, bức tranh nông nghiệp tại Mường Ảng đang có những chuyển biến rõ nét qua từng mùa vụ, khi tiềm năng bản địa từng bước được khai thác và định hướng phát triển theo hướng hàng hóa. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi cùng thổ nhưỡng đặc trưng, địa phương đã xây dựng và duy trì 18 sản phẩm OCOP. Trong đó, sản phẩm cà phê Hà Chung đạt chuẩn 4 sao, cùng 17 sản phẩm đạt chuẩn 3 sao. Kết quả này cho thấy nền tảng phát triển sản phẩm OCOP của địa phương, đồng thời tạo tiền đề để cấp ủy, chính quyền và Nhân dân tiếp tục mở rộng quy mô, nâng hạng sản phẩm và đa dạng hóa danh mục trong thời gian tới.

Thế mạnh của Mường Ảng nằm ở nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú, được quy hoạch theo hướng tập trung. Bên cạnh diện tích cà phê vượt 2.100 ha, mang lại sản lượng quả tươi đáng kể hằng năm, địa phương còn phát triển các vùng chuyên canh mắc ca, cây ăn quả và nhiều loại nông sản đặc trưng khác. Nguồn nguyên liệu dồi dào tại chỗ tạo điều kiện thuận lợi để đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển các dòng sản phẩm đóng gói tiện lợi, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hiện đại cũng như thị trường quà tặng phục vụ du khách.

Để hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo, địa phương tập trung hướng dẫn, hỗ trợ các chủ thể hoàn thiện hồ sơ tham gia đánh giá, phân hạng OCOP. Cụ thể, xã đang đồng hành cùng 8 chủ thể sản xuất, kinh doanh, gồm 4 hợp tác xã, 1 doanh nghiệp và 3 hộ gia đình, để nâng cấp 10 sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng. Cơ cấu sản phẩm đăng ký trong năm nay cho thấy định hướng đa dạng hóa của địa phương khi bên cạnh thế mạnh cà phê với 6 sản phẩm, các chủ thể còn mở rộng sang lĩnh vực chăn nuôi và cây ăn quả đặc sản.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Hải Trang Farm với diện tích trồng bưởi da xanh 1,6 ha, cho sản lượng ổn định khoảng 32 tấn mỗi năm. Việc hợp tác xã chủ động đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao cho thấy nỗ lực chuyển từ sản xuất nông nghiệp đơn thuần sang phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với nâng cao chất lượng và hoàn thiện quy trình đóng gói, nhãn mác. Đây cũng là minh chứng cho sự chủ động của các chủ thể trong khai thác tiềm năng đất đai, lao động, từng bước nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Cùng với mở rộng vùng sản xuất, việc duy trì chất lượng và xây dựng uy tín lâu dài trên thị trường là yêu cầu quan trọng đối với các sản phẩm OCOP. Vì vậy, củng cố vùng nguyên liệu sạch, áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật như VietGAP, hữu cơ và HACCP được xác định là những nhiệm vụ cần chú trọng. Bên cạnh đó, việc cấp mã số vùng trồng cho các khu vực đủ điều kiện sẽ góp phần minh bạch nguồn gốc sản phẩm, tạo cơ sở nâng cao khả năng truy xuất và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Giải pháp đồng bộ nâng tầm giá trị nông sản

Để sản phẩm OCOP mở rộng thị trường và duy trì chỗ đứng, việc bảo đảm nguồn cung nguyên liệu ổn định là chưa đủ mà còn cần sự liên kết chặt chẽ giữa các bên tham gia chuỗi giá trị. Nhận thức rõ điều này, Mường Ảng đang đẩy mạnh kết nối từ khâu sản xuất, sơ chế, chế biến đến tiêu thụ sản phẩm. Khi doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân phối hợp hiệu quả, các chủ thể sẽ chủ động hơn trong bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào và tìm kiếm đầu ra, qua đó hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh tăng cường liên kết, nâng cao năng lực quản trị cho các chủ thể sản xuất cũng đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số và mở rộng thị trường. Chính quyền địa phương đang tích cực triển khai các chương trình tập huấn, hỗ trợ cơ sở sản xuất, kinh doanh xây dựng phương án kinh doanh phù hợp, hoàn thiện kỹ năng quản lý chất lượng và phát triển thương mại điện tử. Việc chuyển từ tư duy sản xuất theo thói quen sang sản xuất dựa trên nhu cầu thị trường sẽ giúp các chủ thể nắm bắt tốt hơn thị hiếu người tiêu dùng, từ đó điều chỉnh mẫu mã và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Chia sẻ về định hướng và nhiệm vụ trọng tâm của địa phương, ông Trần Minh Giáp, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Ảng cho biết, địa phương ưu tiên rà soát, lựa chọn các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế, nhất là nhóm sản phẩm từ cà phê, mắc ca, cây ăn quả và nông sản chế biến. Cùng với đó, xã khuyến khích phát triển những sản phẩm gắn với tri thức bản địa, văn hóa và trải nghiệm du lịch; từng bước xây dựng các mặt hàng quà tặng mang bản sắc Mường Ảng.

Trong quá trình triển khai, các cơ quan chức năng tiếp tục hỗ trợ các chủ thể khắc phục những hạn chế, hoàn thiện hồ sơ tham gia đánh giá, phân hạng OCOP theo yêu cầu. Các nội dung hỗ trợ tập trung vào thiết kế bao bì, chuẩn hóa nhãn mác, kiểm định chất lượng và hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan. Đây không chỉ là những yêu cầu cần thiết để đáp ứng tiêu chí đánh giá, phân hạng mà còn góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, hoàn thiện diện mạo sản phẩm và củng cố uy tín cho nông sản Mường Ảng khi tiếp cận thị trường.