Dòng tiền cá nhân ồ ạt chảy vào hệ thống ngân hàng

Theo dữ liệu thống kê mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến hết tháng 7, tiền gửi của dân cư tại các tổ chức tín dụng đạt hơn 11,2 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 152.000 tỷ đồng (tương đương 1,37%) so với tháng 6 và tăng 8,56% so với thời điểm cuối năm 2025. Đáng chú ý, tính bình quân trong 7 tháng đầu năm, mỗi ngày người dân đã mang thêm hơn 4.200 tỷ đồng gửi tiết kiệm vào các nhà băng. Dòng tiền này đã duy trì đà tăng trưởng liên tục kể từ tháng 10/2025 – thời điểm cột mốc 10 triệu tỷ đồng lần đầu tiên bị phá vỡ.

Trái ngược với dòng tiền cá nhân, tiền gửi của các doanh nghiệp và tổ chức kinh tế lại ghi nhận sự sụt giảm, đứt chuỗi tăng 5 tháng liên tiếp trước đó. Cụ thể, nhóm này hiện đang gửi hơn 6,24 triệu tỷ đồng, giảm khoảng 130.695 tỷ đồng (tương đương gần 1%) so với cuối năm 2025. Dù vậy, khi tính chung toàn hệ thống, tổng phương tiện thanh toán (chưa bao gồm các khoản giấy tờ có giá) đến hết nửa đầu năm nay vẫn đi lên, đạt hơn 20,455 triệu tỷ đồng, tăng 5,2% so với cuối năm ngoái.

Cuộc đua lãi suất huy động neo ở mức cao

Sức hút mãnh liệt của kênh tiền gửi tiết kiệm chủ yếu đến từ mặt bằng lãi suất huy động đang được duy trì ở mức cao, tăng khoảng 1,5 điểm phần trăm so với đầu năm. Nguyên nhân cốt lõi là sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Với mức chênh lệch có thời điểm lên tới gần 2 triệu tỷ đồng, các tổ chức tín dụng buộc phải chạy đua thu hút dòng tiền nhàn rỗi, đồng thời tìm kiếm các nguồn bổ sung khác như vay mượn liên ngân hàng hay phát hành giấy tờ có giá.

Sự phân hóa lãi suất giữa các nhóm ngân hàng hiện diễn ra khá rõ nét. Tại nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất tiền gửi trực tuyến vẫn giữ được sự ổn định, phổ biến ở mức 4,75%/năm cho kỳ hạn 3 tháng; 6,6%/năm cho kỳ hạn 6-9 tháng và 6,8%/năm cho kỳ hạn 12 tháng.

Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất tại các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân lại nóng hơn rất nhiều. Biểu lãi suất công khai tại nhiều đơn vị dao động trên 7%/năm cho các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên. Đặc biệt, theo số liệu của Bộ Tài chính, mức lãi suất huy động thực tế áp dụng tại nhiều nhà băng cho kỳ hạn 12 tháng dao động từ 8,8-9,5%/năm, vượt xa bảng niêm yết. Với những khoản tiền gửi thỏa thuận, khách hàng hoàn toàn có thể hưởng mức lãi suất 8,5-9,2%/năm ngay từ kỳ hạn 6 tháng, tùy thuộc vào số tiền và khả năng thương lượng.

Dự báo mặt bằng lãi suất trong những tháng cuối năm

Nhận định về xu hướng sắp tới, các chuyên gia tài chính cho rằng áp lực thanh khoản trên hệ thống đã phần nào được xoa dịu nhưng chưa triệt tiêu hoàn toàn. Theo đánh giá của Bộ phận Phân tích kinh tế và thị trường tài chính Techcombank, dù lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn ngắn đang ở mức thấp, các kỳ hạn từ 1-3 tháng vẫn neo quanh 6,9-7,5%. Do đó, lãi suất huy động được dự báo sẽ chủ yếu đi ngang từ nay đến cuối năm, đặc biệt khi các nhà băng vẫn phải thận trọng với rủi ro lạm phát và nhu cầu vốn phục vụ dự án hạ tầng tăng cao.

Đồng quan điểm, các chuyên gia từ Chứng khoán SSI và Yuanta Việt Nam phân tích rằng lãi suất chưa thể hạ nhiệt ngay trong ngắn hạn, nhất là khi tín dụng đang tăng tốc mạnh mẽ (dư nợ toàn hệ thống đạt 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,2% tính đến cuối tháng 8). Trong kịch bản lạm phát kéo dài, mặt bằng lãi suất hiện tại sẽ tiếp tục được duy trì. Dư địa để giảm lãi suất chỉ có thể xuất hiện nếu Ngân hàng Nhà nước quay lại mua ngoại tệ, bơm thêm thanh khoản tiền đồng vào hệ thống khi tỷ giá hạ nhiệt.