Mắc ca Điện Biên trước cơ hội vươn xa

Theo Báo Điện Biên Phủ, không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần, mắc ca đang từng bước khẳng định vị thế là sản phẩm hàng hóa chủ lực của tỉnh Điện Biên. Sự phối hợp chặt chẽ giữa UBND tỉnh và Tổng Công ty Hàng không Việt Nam trong việc bàn giao 400 kg nhân hạt mắc ca sấy mộc để quảng bá trên các chuyến bay chính là bước đi chiến lược, mở ra hướng tiếp cận hoàn toàn mới. Từ những chuyến bay cao, hạt mắc ca của vùng đất lịch sử có thêm cơ hội vươn xa, đến gần hơn với đông đảo người tiêu dùng trong nước và quốc tế.

Dù số lượng ban đầu chỉ gồm 4.000 gói nhỏ loại 100 g, bảo đảm nghiêm ngặt quy cách kỹ thuật do Vietnam Airlines xác nhận, nhưng ý nghĩa thực tiễn của hoạt động này lại không nằm ở sản lượng. Điều đáng ghi nhận là sản phẩm đặc trưng của địa phương đã có thêm một kênh quảng bá hiện đại và chuyên nghiệp. Qua đó, hình ảnh vùng nguyên liệu đặc thù cùng quy trình sản xuất an toàn được chuyển tải sinh động đến từng hành khách trên mỗi hành trình bay.

Thực tế phát triển nông nghiệp hàng hóa luôn đặt ra yêu cầu cốt lõi là thị trường phải giữ vị trí trung tâm. Một địa phương dù có sản phẩm phong phú nhưng thiếu thị trường tiêu thụ thì giá trị kinh tế rất khó được phát huy tối đa. Tương tự, nếu sở hữu vùng nguyên liệu rộng lớn nhưng khâu chế biến, xây dựng thương hiệu hay kênh phân phối còn bỏ ngỏ thì lợi thế so sánh cũng chỉ dừng lại ở tiềm năng tĩnh. Vì vậy, kết nối sản xuất với thị trường, gắn với những yêu cầu về tiêu chuẩn cao, đòi hỏi phải trở thành khâu then chốt nhằm nâng tầm nông sản vùng cao.

Những con số quy hoạch hiện tại của tỉnh cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn. Toàn tỉnh hiện sở hữu hơn 19.000 ha mắc ca, trong đó hơn 3.500 ha đã bước vào thời kỳ khai thác, với sản lượng đạt trên 3.500 tấn. Cùng với đó, hệ thống gồm 7 cơ sở chế biến, 10 sản phẩm đạt chuẩn OCOP từ 3 sao trở lên, 2 chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn và 1 mã số vùng trồng đã hình thành. Mục tiêu chiến lược đến năm 2030 là mở rộng lên khoảng 40.000 ha, đưa Điện Biên trở thành vùng nguyên liệu mắc ca lớn thứ hai cả nước. Tuy nhiên, diện tích lớn chưa bao giờ đồng nghĩa với giá trị cao nếu thiếu đi những giải pháp căn cơ trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Chuyển từ trồng cây sang bán sản phẩm

Vấn đề cốt lõi đặt ra cho ngành nông nghiệp địa phương là làm thế nào để mỗi héc-ta đất trồng mắc ca tạo ra giá trị kinh tế cao hơn, mỗi sản phẩm khi đến tay người tiêu dùng đều có chất lượng vượt trội cùng thương hiệu uy tín. Sự chuyển dịch tư duy từ sản xuất thuần túy sang kinh tế nông nghiệp đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện. Đó là sự chuyển dịch từ tư duy trồng được cây sang tư duy bán được sản phẩm, từ việc chú trọng phát triển vùng nguyên liệu thô sang kiến tạo chuỗi giá trị bền vững và dài hạn.

Các sản phẩm được đưa lên các chuyến bay lần này đều đã đạt chuẩn OCOP 3 sao và được xác nhận chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn. Đây là nền tảng quan trọng về pháp lý và chất lượng, nhưng chắc chắn chưa phải là điểm kết thúc của hành trình chinh phục thị trường. Khi không gian thị trường càng được mở rộng, các yêu cầu từ phía người mua sẽ càng khắt khe hơn. Khách hàng ngày nay không chỉ quan tâm đến hương vị thơm ngon của hạt mắc ca mà còn đòi hỏi sự minh bạch về nguồn gốc xuất xứ, quy trình canh tác, mức độ an toàn thực phẩm cũng như uy tín lâu năm của thương hiệu nhà sản xuất.

Cơ hội hợp tác cùng Vietnam Airlines vì thế còn mang ý nghĩa của một phép thử mang tính chiến lược đối với năng lực sản xuất, chế biến và cung ứng của cộng đồng doanh nghiệp địa phương. Để vươn xa hơn nữa, các doanh nghiệp và hợp tác xã cần chủ động nâng cao chất lượng hạt, cải tiến mẫu mã, bao bì tinh tế hơn, nghiên cứu sâu sát thị hiếu người tiêu dùng và tổ chức hệ thống cung ứng thật chuyên nghiệp. Hoạt động quảng bá chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi bản thân sản phẩm bên trong đủ sức thuyết phục và làm say lòng những vị khách khó tính nhất.

Bên cạnh cây mắc ca, tỉnh cũng xác định cà phê là cây trồng chủ lực tiếp theo cần được đầu tư trọng điểm. Bài học từ việc đưa mắc ca lên máy bay gợi mở hướng đi cần được nhân rộng, đó là lựa chọn tinh tế các sản phẩm đặc trưng, có chất lượng cao, nguồn gốc minh bạch và khả năng cung ứng ổn định để kết nối với các kênh phân phối hiện đại. Đặc biệt, việc khai thác khéo léo sự cộng hưởng giữa nông sản và các hoạt động du lịch sẽ tạo ra cú hích mạnh mẽ. Khi mỗi gói nông sản trở thành đại sứ văn hóa của địa phương, cả giá trị kinh tế lẫn giá trị thương hiệu sẽ cùng cất cánh, bay cao để vững bước trên thị trường.