Bức tranh kinh tế 2026: vượt sóng lớn, lập kỷ lục tăng trưởng

Theo Báo cáo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, năm 2026 đi qua trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều vấn đề mới phát sinh vượt dự báo, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt, xung đột gây đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, điều chỉnh chính sách của các nước đã tác động mạnh, trực tiếp làm suy giảm tăng trưởng kinh tế của các quốc gia và thương mại quốc tế, gia tăng lạm phát, đặc biệt giá xăng dầu, giá nhiều mặt hàng chiến lược tăng mạnh; với sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm, sâu sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã bám sát các Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội, khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động; đồng thời quyết liệt đổi mới căn bản phương thức làm việc, tổ chức thực hiện theo hướng khoa học, hợp lý, hiệu quả; chủ động nhận diện, xử lý ngay các vấn đề đột xuất, phát sinh. Các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt triển khai, tạo chuyển biến rõ nét, đạt nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện; ấn tượng khi dự kiến đạt và vượt 14/15 chỉ tiêu chủ yếu.

Động lực thần tốc từ GDP quý III

Tăng trưởng kinh tế cao gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; các động lực tăng trưởng được phát huy, tạo nền tảng cho đổi mới mô hình phát triển. 

Điểm nhấn lớn nhất trong bức tranh vĩ mô chính là tốc độ tăng trưởng kinh tế. GDP 9 tháng đầu năm 2026 của cả nước đã tăng mạnh 9,01%. Đáng chú ý, nền kinh tế đã thể hiện sức bật cực lớn trong giai đoạn cuối năm, khi riêng quý III ghi nhận mức tăng trưởng kỷ lục 9,95%. Cả ba khu vực kinh tế Nông - lâm - thủy sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ đều tăng khá; cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, các động lực tăng trưởng truyền thống được tập trung đẩy mạnh, các động lực mới bước đầu được thúc đẩy. Trong 9 tháng, công nghiệp - xây dựng tăng 11,21%, cao nhất từ năm 2015. Nông nghiệp duy trì ổn định; dịch vụ phát triển tích cực, khách quốc tế đạt 17,7 triệu lượt, tăng 14,5%, cao nhất từ trước đến nay. 

Cột mốc thương mại 1.110 tỷ USD

Hoạt động ngoại thương tiếp tục là bệ đỡ vững chắc cho nền kinh tế. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm 2026 ước đạt con số chưa từng có: 1.110 tỷ USD, tăng trưởng tới 30,4% so với năm trước. Cán cân thương mại tiếp tục duy trì vị thế xuất siêu, góp phần ổn định dự trữ ngoại hối và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng toàn cầu.

"Mở khóa" nguồn vốn toàn cầu và nền tảng vĩ mô vững chắc

 Hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực; kiến tạo thể chế phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW. Sự bứt phá của năm 2026 không đến từ may mắn, mà là kết quả của một chuỗi giải pháp khơi thông dòng vốn toàn diện, từ nội lực đầu tư công cho đến thu hút dòng vốn quốc tế.

Việt Nam tiếp tục là "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 9 tháng đạt 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Giải ngân đầu tư công đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, bằng 63% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ gần 13% (tương đương 202 nghìn tỷ đồng). Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, cao nhất từ năm 2021 đến nay.

Song song với đó, thị trường tài chính quốc gia đã đón nhận một tin vui mang tính lịch sử: Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng. Sự kiện này, kết hợp với việc tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's nâng triển vọng của Việt Nam lên mức "Tích cực", đã tạo ra một làn sóng dịch chuyển vốn đầu tư gián tiếp đổ mạnh vào thị trường nội địa.

Nới lỏng tiền tệ và kiểm soát nợ công an toàn

Chính phủ đã phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ. Mặt bằng lãi suất cho vay được kéo giảm từ 1,5% - 2%, tạo ra một luồng "oxy" quan trọng giúp cộng đồng doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh sau giai đoạn khó khăn.

Bên cạnh đó, dù tổng thu ngân sách nhà nước đạt mức rất cao với 3,06 triệu tỷ đồng và giải ngân đầu tư công đạt gần 643 nghìn tỷ đồng, mức bội chi ngân sách vẫn được giữ ở biên độ hợp lý (khoảng 4,1% GDP). Các chỉ số an toàn nợ công được kiểm soát chặt chẽ ở mức 33 - 34% GDP, thấp hơn nhiều so với trần quy định của Quốc hội, tạo dư địa phát triển lớn cho các năm tiếp theo.

Khát vọng đột phá năm 2027

Phát huy đà định hình từ năm 2026, Chính phủ đã xây dựng một kế hoạch phát triển năm 2027 đầy khát vọng nhưng có cơ sở khoa học với hệ thống gồm 45 chỉ tiêu chủ yếu.

Đích đến GDP từ 10% trở lên

Mục tiêu cốt lõi và thách thức nhất của năm 2027 là phấn đấu đưa tốc độ tăng trưởng GDP đạt từ 10% trở lên. Đây là một cột mốc thể hiện quyết tâm đưa Việt Nam bứt phá vượt qua bẫy thu nhập trung bình, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển vào giữa thế kỷ.

10 nhóm nhiệm vụ chiến lược khơi thông nội lực

Để đạt được những chỉ tiêu định lượng khắt khe này, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã vạch rõ 10 nhóm nhiệm vụ trọng tâm mang tính chiến lược dài hạn:

Kiên định ổn định kinh tế vĩ mô: Đảm bảo các cân đối lớn, kiểm soát lạm phát ở mức mục tiêu, điều hành linh hoạt tỷ giá và lãi suất để bảo vệ sức mua của đồng nội tệ.

Đột phá mạnh mẽ về thể chế: Tập trung rà soát, cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính rườm rà; sửa đổi các quy định pháp luật chồng chéo để giải phóng hoàn toàn nguồn lực đầu tư từ khu vực kinh tế tư nhân.

Phát triển các động lực tăng trưởng mới: Thay vì chỉ dựa vào các ngành công nghiệp truyền thống, Việt Nam sẽ dịch chuyển mạnh mẽ sang nền kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Tập trung đầu tư hạ tầng và nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lượng tái tạo.

Báo cáo của Thủ tướng Lê Minh Hưng trước Quốc hội khóa XVI không đơn thuần là một bản tổng kết số liệu thông thường. Đó là lời khẳng định về một tư duy quản trị quốc gia đổi mới: Chủ động, quyết liệt và tầm nhìn xa.

Theo Báo cáo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, "nhiệm vụ từ nay đến cuối năm 2026 và năm 2027 là rất nặng nề và có ý nghĩa quan trọng, đòi hỏi các cấp, các ngành, các địa phương phát huy tinh thần đoàn kết, chung sức, đồng lòng, năng động, đổi mới, sáng tạo, không lùi bước trước khó khăn, thách thức, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động có trọng tâm, trọng điểm và quyết liệt hơn.

Chính phủ trân trọng đề nghị và mong tiếp tục nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhất là của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; sự chủ động, tích cực, quan tâm, đồng hành, ủng hộ và giám sát của Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, đoàn thể Nhân dân, toàn thể đồng bào, cử tri cả nước và người Việt Nam ở nước ngoài để nỗ lực phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, kế hoạch đề ra của năm 2026, tăng tốc, bứt phá trong năm 2027, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển KTXH 5 năm 2026 - 2030 và Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng".

Hành trình năm 2026 đã chứng minh bản lĩnh vượt khó của Việt Nam. Giờ đây, với những bước chuẩn bị bài bản về cả hạ tầng, thể chế và nguồn lực, mục tiêu tăng trưởng 2 con số của năm 2027 không còn là điều quá xa vời, mà là cái đích hoàn toàn có thể chạm tới của một quốc gia đang tràn đầy khát vọng vươn mình.