Tham dự có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, Bộ, ngành Trung ương và các địa phương; đại diện cơ quan ngoại giao nước ngoài; các tổ chức quốc tế cùng hàng nghìn người dân và du khách thập phương.

Lễ hội Hoa Lư năm 2026 là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử, văn hóa sâu sắc, kỷ niệm 1.058 năm anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh, thống nhất Giang Sơn, lập đô, xưng đế chính thức khai sinh Nhà nước Đại Cổ Việt - nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử của dân tộc, oanh liệt, khẳng định nền độc lập, tự chủ, tự cường của quốc gia.

Phát biểu khai mạc lễ hội, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh nêu rõ: Tỉnh Ninh Bình tự hào là vùng đất cổ, nơi kết tinh linh khí non sông, có con người cư trú từ thời tiền sử cách đây hơn 30 nghìn năm; trước khi hình thành kinh đô Hoa Lư, nơi đây đã từng là một trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế với vai trò, chức năng là một trị sở lớn. Trong suốt mấy ngàn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc, vùng đất Ninh Bình luôn là địa bàn chiến lược, ghi dấu những cuộc trường chinh bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của người Việt.

Vào thế kỷ X, nơi đây được chọn làm quốc đô của Nhà nước Đại Cồ Việt, sau khi Đinh Bộ Lĩnh dấy nghiệp, thống nhất giang sơn, mở xưng Hoàng đế, lập nên Nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử của dân tộc; nơi vua Lê Đại Hành khởi phát các quyết định lịch sử, giữ vững nền độc lập dân tộc, ra sức mở mang bờ cõi, xây dựng quốc gia hưng thịnh, tạo tiền đề cho sự phát triển rực rỡ của các thể chế Nhà nước phong kiến trong các giai đoạn tiếp sau.

Kinh thành Hoa Lư với 3 triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý đã đóng góp to lớn, giữ vị trí, vai trò quan trọng trong tiến trình lịch sử của dân tộc, khẳng định mạnh mẽ nền độc lập, tự chủ, ý chí tự cường, tự tôn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc để các triều đại phong kiến sau này kế thừa và phát triển. Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nhưng âm hưởng của Kinh đô Hoa Lư xưa vẫn còn vang vọng tới tận hôm nay. Linh khí chốn kinh kỳ, công đức dựng nước, giữ nước, chăm lo cho muôn dân của các bậc quân vương, hiền minh vẫn còn in dấu trong suốt tiến trình lịch sử của dân tộc, trong tâm thức của nhân dân và lòng tri ân sâu nặng.

Diễn văn khẳng định: Lễ hội Hoa Lư được tổ chức hằng năm là một hoạt động văn hóa lâu đời, phản ánh đậm nét, sinh động về cuộc đời, thân thế, sự nghiệp của Đinh Tiên Hoàng Đế và lịch sử Việt Nam. Lễ hội Hoa Lư xưa được các thể chế quân chủ phong kiến Việt Nam tổ chức như lễ trọng, có tầm ảnh hưởng rộng, bảo lưu được những yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc. Trải qua thời gian, Lễ hội đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân Cố đô nói riêng và nhân dân cả nước nói chung, nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa tốt đẹp, thể hiện lòng thành kính, sự tri ân sâu sắc với các bậc tiên đế, tiền nhân, làm cho giá trị của Nhà nước Đại Cồ Việt luôn sống mãi với thời gian và lịch sử. Với những giá trị tiêu biểu, trường tồn, Lễ hội Hoa Lư đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng với Cố đô Hoa Lư tạo nên giá trị đặc biệt của Quần thể danh thắng Tràng An, được Tổ chức Giáo dục, Khoa học, Văn hóa của Liên Hợp quốc ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới.

Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh: Lễ hội Hoa Lư năm 2026 là dịp để tỉnh Ninh Bình và cả nước ôn lại truyền thống anh hùng của dân tộc; tôn vinh vai trò, giá trị to lớn của Nhà nước Đại Cồ Việt trong tiến trình lịch sử; thể hiện sức mạnh của ý chí độc lập, tự chủ, thống nhất và khát vọng hòa bình của dân tộc; tưởng nhớ và tri ân công đức của Đinh Tiên Hoàng Đế và các vị Tiên đế, tiền nhân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước; tôn vinh di sản văn hóa và thiên nhiên với các giá trị nhân văn, thuận thiên, bao trùm và bền vững.

Tỉnh Ninh Bình luôn xác định: Di sản không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nguồn lực to lớn. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là sức mạnh nội sinh. Bảo tồn và phát huy giá trị của Cố đô Hoa Lư, Quần thể Danh thắng Tràng An và hệ giá trị văn hóa đặc sắc của tỉnh chính là một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Trong chặng đường phát triển mới, tỉnh Ninh Bình kiên định mục tiêu phát triển theo hướng xanh, bền vững và hài hòa; lấy di sản làm nền tảng, văn hóa làm nguồn lực, con người làm trung tâm; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển mới, quyết tâm phấn đấu xây dựng tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị di sản thiên niên kỷ, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, giàu mạnh của dân tộc Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh, Ninh Bình tự hào là vùng đất khai mở thời kỳ độc lập, tự chủ đầu tiên của dân tộc với kinh đô Hoa Lư, biểu tượng của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam. Với 42 năm là kinh đô của Đại Cồ Việt, Hoa Lư là nơi phát tích các triều đại phong kiến Việt Nam, nơi lưu giữ những giá trị khởi nguyên trong hành trình phục hưng dân tộc.

Trong đó, tinh thần khởi nghĩa giữ nước, ý chí tự cường, khát vọng thống nhất và dựng xây quốc gia độc lập của ĐInh Tiên Hoàng Đế là dấu mốc lịch sử, là giá trị tinh thần bền vững, soi chiếu cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngày nay, tỉnh Ninh Bình đang vươn lên như tâm điểm tăng trưởng mới của vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải Bắc Bộ.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết; đẩy mạnh xây dựng chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện; tập trung cao nhất cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết của Trung ương và của tỉnh; đổi mới tư duy, tầm nhìn và phương thức lãnh đạo, hành động quyết liệt và đột phá hơn; nâng cao hiệu lực quản trị, bứt phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, huy động tối đa nguồn lực, đầu tư hạ tầng chiến lược, phát triển nguồn nhân lực, chất lượng cao. Đồng thời, quyết tâm thực hiện được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiệm kỳ 2025-2030, nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người; xây dựng thể chế kinh tế hiện đại, thu hút dự án lớn, có giá trị gia tăng cao, tăng trưởng, liên kết vùng; phát triển văn hóa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế động lực mũi nhọn của địa phương; bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữ gìn cảnh quan xanh và môi trường sinh thái…

Phát huy hào khí Hoa Lư, tỉnh không chỉ gìn giữ di sản của cha ông, mà phải biến di sản thành sức mạnh phát triển, tiếp nối lịch sử và viết tiếp tương lai bằng chính cội nguồn dân tộc. Qua đó, góp phần phấn đấu xây dựng tỉnh đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị Di sản thiên niên kỷ.

Sau bài phát biểu của đồng chí Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn đã khởi trống, chính thức khai mạc Lễ hội Hoa Lư năm 2026.

Tiếp đó, các đại biểu cùng đông đảo nhân dân, du khách được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc sắc với chủ đề “Ninh Bình-Linh khí ngàn năm, vươn mình tỏa sáng”. Chương trình gồm 2 chương: Chương I: Ninh Bình vạn thủa lưu danh, Chương II: Ninh Bình-Việt Nam bừng sáng tương lai, với sự tham gia của các gương mặt: Hoa hậu đại sứ du lịch quốc tế Phan Thị Mơ, NSND Thanh Loan, NSND Mai Thủy, ca sĩ An Thu An, Xuân Hảo, Đinh Trang, Thành Lê, Huy Quyết, Lưu Quốc Vượng, Dương Đức, Linh Lanna, Rapper Huy Raw cùng các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam; Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình; học sinh Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, chiến sỹ Sư đoàn 390 Quân đoàn 12…

Chương trình nghệ thuật đã đưa khán giả trở về với vùng đất Cố đô xưa - nơi người Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh đã dẹp loạn 12 sứ quân, thu giang sơn về một mối, dựng đô, xưng đế, đặt tên nước, đổi niên hiệu, khẳng định nền độc lập, tự chủ của nước Việt ta thời bấy giờ. Phát huy truyền thống của vùng đất Hoa Lư Ninh Bình - nơi Đinh Tiên Hoàng Đế định đô - với những giá trị di sản văn hóa đặc sắc cùng bề dày lịch sử hào hùng, những năm qua, Ninh Bình đã có những bước phát triển đáng ghi nhận về mọi mặt. Các giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên được bảo tồn, gìn giữ và phát huy, trở thành nguồn lực nội sinh để Ninh Bình vững bước đến tương lai ngời sáng, sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.