Tới dự và chủ trì hội thảo có đồng chí Vũ Mạnh Hà, Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế; đại diện các ban, ngành ở Trung ương và địa phương. Tham dự còn có các đồng chí đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, Quỹ Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED); Trung tâm Truyền thông - GDSK Trung ương; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành địa phương; các nhà khoa học, chuyên gia quốc tế đến từ Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia, Nhật Bản và Đài Loan; 30 đại biểu là các nhà khoa học, chuyên gia về dược liệu từ các nước và 500 đại biểu trong nước và các đơn vị đồng hành.

Nền tảng xây dựng thương hiệu dược liệu Việt

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu cho biết hội thảo V.IMPACT 2026 là diễn đàn khoa học quốc tế nhằm tăng cường hợp tác, chia sẻ các thành tựu nghiên cứu mới trong phát triển thuốc từ dược liệu theo hướng bền vững. Sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước thể hiện tinh thần kết nối học thuật xuyên biên giới, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực dược liệu.

Theo TS. Trần Minh Ngọc, trải qua 65 năm hình thành và phát triển, Viện Dược liệu đã xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên cây thuốc với hơn 5.000 loài, đồng thời bảo tồn hơn 1.000 nguồn gen dược liệu quý hiếm, có giá trị khoa học, y tế và kinh tế. Các kết quả nghiên cứu về thành phần hóa học, tác dụng sinh học và phát triển sản phẩm từ dược liệu đã góp phần tạo nền tảng cho việc xây dựng các thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe an toàn, hiệu quả.

TS. Trần Minh Ngọc nhấn mạnh, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, các công nghệ như Omics, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đang mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu và phát triển dược liệu. Đây là cơ hội để kết nối tri thức y học cổ truyền với khoa học công nghệ hiện đại, nâng cao giá trị nguồn tài nguyên dược liệu Việt Nam và thúc đẩy hội nhập quốc tế.

Hội thảo V.IMPACT 2026 diễn ra trong hai ngày với phiên toàn thể và các phiên chuyên đề về phát triển thuốc dược liệu bằng công nghệ hiện đại, đổi mới sáng tạo trong bảo tồn và khai thác bền vững dược liệu. Nội dung thảo luận có sự tham gia của các nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu, hướng tới ứng dụng kết quả khoa học vào thực tiễn sản xuất.

Viện trưởng Viện Dược liệu cũng cho rằng hội thảo là sự hội tụ của mô hình liên kết “bốn nhà” gồm nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và người dân. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chủ thể này sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái dược liệu theo chuỗi giá trị bền vững, trong đó khoa học công nghệ đóng vai trò dẫn dắt, doanh nghiệp phát triển thị trường, cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách và người dân tham gia sản xuất theo quy trình chuẩn hóa.

TS. Trần Minh Ngọc bày tỏ kỳ vọng hội thảo sẽ tạo động lực mới cho phát triển ngành dược liệu Việt Nam, đồng thời quảng bá tiềm năng tài nguyên dược liệu tới cộng đồng quốc tế, nhân dịp kỷ niệm 65 năm thành lập Viện Dược liệu.

Chính sách thúc đẩy phát triển sản phẩm dược liệu

Phát biểu chỉ đạo tại hội thảo, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà nhấn mạnh Việt Nam là quốc gia có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, cùng nền tri thức y học cổ truyền lâu đời. Hiện cả nước có hơn 5.000 loài cây thuốc, tạo lợi thế lớn để phát triển ngành dược liệu gắn với chăm sóc sức khỏe và phát triển kinh tế - xã hội.

Theo Thứ trưởng, thời gian qua Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy lĩnh vực y học cổ truyền và dược liệu. Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị yêu cầu phát huy tiềm năng y học cổ truyền, phát triển vùng trồng dược liệu đạt chuẩn và bảo tồn tri thức truyền thống. Chỉ thị 25 của Thủ tướng Chính phủ định hướng phát triển dược liệu theo hướng công nghiệp, chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, phân phối. Cùng với đó, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đánh giá cao chủ đề hội thảo khi tập trung vào phát triển thuốc dược liệu bằng công nghệ hiện đại và khai thác bền vững nguồn tài nguyên. Đây là diễn đàn để các nhà khoa học trong và ngoài nước chia sẻ kết quả nghiên cứu mới, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ trong phát triển sản phẩm dược liệu phục vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế và thu hút đầu tư.

Để phát triển ngành dược liệu trong thời gian tới, Thứ trưởng đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, cần làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn trong phát triển dược liệu, đánh giá đúng tiềm năng từng vùng để quy hoạch vùng trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, góp phần phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt tại khu vực miền núi và vùng sâu, vùng xa.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong toàn bộ chuỗi giá trị dược liệu, từ nghiên cứu, nuôi trồng, chế biến đến sản xuất thuốc. Việc gắn kết giữa nghiên cứu và sản xuất cần được tăng cường nhằm tạo ra các sản phẩm cụ thể, có giá trị, đáp ứng tiêu chuẩn đưa vào hệ thống bảo hiểm y tế. Hiện tỷ lệ thanh toán thuốc y học cổ truyền trong tổng chi phí thuốc của bảo hiểm y tế chỉ khoảng 2–4%, cho thấy dư địa phát triển còn lớn.

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh việc phát triển vùng trồng dược liệu theo hướng chuẩn hóa, bền vững, tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng và an toàn, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý và truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó là thúc đẩy liên kết giữa cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp, địa phương và đối tác quốc tế để chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị Ban tổ chức tổng hợp các ý kiến, kết quả thảo luận tại hội thảo để tham mưu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy phát triển ngành dược liệu và y học cổ truyền. Ông bày tỏ tin tưởng rằng với sự tham gia tích cực của các nhà khoa học và doanh nghiệp, hội thảo sẽ góp phần tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững của ngành dược liệu Việt Nam.

Doanh nghiệp tham gia định hình chuỗi giá trị dược liệu

Tại hội thảo, ông Ngô Minh Hải, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn TH cho rằng Việt Nam đang sở hữu kho tàng dược liệu phong phú nhưng giá trị khai thác còn hạn chế. Nhiều dược liệu quý xuất khẩu ở dạng thô với giá thấp, trong khi sản phẩm chế biến sâu còn ít, chưa hình thành thương hiệu rõ nét.

Từ năm 2013, Tập đoàn TH đã triển khai mô hình kinh tế dưới tán rừng, kết hợp bảo tồn thảo dược tự nhiên và trồng dược liệu hữu cơ. Đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đã bảo tồn 75 loài dược liệu, trong đó có nhiều loài quý như tam thất, đương quy, ngũ gia bì, bảy lá một hoa, lan thạch hộc tía, sâm Puxailaileng, sâm Lai Châu.

Theo đại diện doanh nghiệp, việc phát triển chuỗi giá trị dược liệu gắn với công nghệ sinh học và sản xuất hữu cơ giúp chuyển đổi từ khai thác tự nhiên sang nuôi trồng có kiểm soát, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Đây cũng là hướng đi để xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam theo chuẩn quốc tế.

Hướng tới hệ sinh thái thương hiệu dược liệu quốc gia

Các đại biểu tại hội thảo đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển dược liệu theo hướng quy mô lớn, ứng dụng công nghệ sinh học và nông nghiệp chính xác. Đồng thời, cần xây dựng chiến lược phát triển vùng dược liệu gắn với chuỗi chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu sản phẩm.

Việc đưa người nông dân trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị cũng được nhấn mạnh, nhằm đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định và nâng cao giá trị kinh tế cho địa phương. Các ý kiến cho rằng, khi chuỗi giá trị được hình thành đồng bộ, dược liệu Việt Nam có cơ hội phát triển thành ngành hàng có thương hiệu, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế sản phẩm Việt trên thị trường quốc tế.

Hội thảo V.IMPACT 2026 được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy liên kết giữa khoa học, doanh nghiệp và thị trường, góp phần xây dựng thương hiệu dược liệu Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững và có khả năng cạnh tranh toàn cầu.