Hòa Bình: Nét đẹp trang phục truyền thống của đồng bào Mông
Người dân hai xã Hang Kia và Pà Cò thuộc huyện vùng cao Mai Châu (Hòa Bình) luôn được biết đến với nét văn hóa được giữ gìn và phát triển nghề truyền thống như: Dệt thủ công, thêu thùa thổ cẩm, nhuộm chàm, vẽ sáp ong, nghề rèn… Đặc biệt, người Mông luôn ý thức gìn giữ, bảo tồn trang phục truyền thống dân tộc mình.
| Thanh Hóa: Phát triển làng nghề truyền thống gắn với du lịch Tuyên Quang: Nét văn hóa đặc sắc từ nghề dệt thổ cẩm của dân tộc Pà Thẻn |
Những năm gần đây, do thương mại hóa, dịch vụ kinh doanh du lịch phát triển, nhu cầu mua bán sản phẩm đặc trưng để làm quà lưu niệm của du khách... dẫn tới trang phục của người Mông bị trà trộn, mai một. Từ đó, ngành Du lịch Hòa Bình nói chung, huyện Mai Châu nói riêng đang khẩn trương thực hiện nhiều biện pháp nhằm giữ gìn, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc, góp phần tạo sức hút cho phát triển du lịch địa phương một cách bền vững.
 |
| Nét đẹp trang phục truyền thống của đồng bào Mông ở huyện vùng cao Mai Châu |
Bà Bùi Thị Niềm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình cho biết, qua kiểm kê tại huyện Mai Châu về di sản văn hóa trang phục truyền thống dân tộc Mông cho thấy, sự phát triển mạnh mẽ của du lịch ở xã Hang Kia và Pà Cò những năm gần đây đã kéo theo sự thay đổi về trang phục truyền thống. Hiện nay, bên cạnh trang phục truyền thống, đã bắt đầu xuất hiện những trang phục bán sẵn, các hoa văn in và thêu bằng máy móc. Trang phục Mông manh mún xuất hiện tính thương mại hóa, sai lệch về kiểu dáng, họa tiết so với trang phục truyền thống của người dân bản địa.
Theo tìm hiểu, được biết trang phục nam, nữ người Mông nơi đây có nét đặc trưng riêng. Với trang phục nam giới, màu sắc chủ đạo là màu đỏ được trang trí trên nền vải lanh nhuộm chàm. Trang phục nam “tro dờ” có tay áo dài, thân áo được may ngắn hở từ 8 đến 10 cm bụng... Quần nam “tri” được may từ vải lanh. Quần được may dáng rộng ống xòe, được ghép từ 4 mảnh vải to gọi là “trê tri” tạo thành phần thân ống quần, một mảnh vải vuông gọi là “tàu tri” làm đũng quần và một mảnh làm cạp quần. Trên trang phục có dây buộc thắt lưng dùng để buộc trên phần cạp quần, khi buộc để hai đầu dây dài khoảng 30 cm ở giữa trước bụng.
 |
| Nghệ thuật tạo hình dân gian khiến trang phục thổ cẩm phụ nữ Mông nổi bật trong sắc màu thiên nhiên núi rừng |
Với trang phục nữ giới có váy, áo, yếm, xà cạp, thắt lưng. Váy hình nón cụt, xếp nếp, xòe rộng, được làm từ vải lanh nhuộm chàm. Váy gồm cạp váy, dưới phần cạp hông, thân váy và chân váy... Xen kẽ các phần vẽ sáp ong ở thân váy, trang trí thêm các phần đắp ghép hoa vải chủ yếu là hình vuông, hình quả trám. Phần chân váy được thêu theo kiểu chữ thập với các họa tiết hoa văn, mặt trời sinh động.
Đồ trang sức cổ truyền của người Mông Mai Châu chủ yếu làm bằng bạc, đến nay còn sử dụng thêm đồ trang sức bằng hợp kim nhôm, kẽm, đồng gồm: khuyên tai, vòng cổ, vòng tay, nhẫn... Màu truyền thống của người Mông có 5 màu: chàm sẫm thành đen, đỏ, vàng, trắng, xanh lơ. Điểm dễ nhận thấy là trên nền vải dân tộc Mông màu đỏ giữ vai trò chủ đạo.
Nghệ thuật tạo hình dân gian khiến trang phục thổ cẩm phụ nữ Mông nổi bật trong sắc màu thiên nhiên núi rừng. Qua đó, thể hiện được sự cần cù, chăm chỉ, đôi bàn tay khéo léo, trí tưởng tượng phong phú của người phụ nữ, đồng thời phản ánh những giá trị văn hóa, thẩm mỹ, góp phần tạo thêm sự phong phú, đa dạng trong đời sống văn hóa, nghệ thuật, tinh thần của người Mông huyện Mai Châu.
