Bổ sung quy định phù hợp thực tiễn quản lý và truyền thông số

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, qua công tác kiểm tra tại một số bộ, ngành và địa phương cho thấy các cơ quan hành chính nhà nước cơ bản đã triển khai thực hiện các quy định của Luật Báo chí 2016 và Nghị định số 09/2017/NĐ-CP của Chính phủ về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Nhiều cơ quan đã thực hiện việc cử người phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn; ban hành quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí trong nội bộ; phổ biến các quy định pháp luật liên quan; đồng thời triển khai các hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định.

Tuy nhiên, thực tế vẫn còn một số hạn chế. Một số cơ quan chưa công bố thông tin về người thực hiện phát ngôn hoặc người được ủy quyền phát ngôn; chưa gửi văn bản công bố theo quy định; việc giám sát, đôn đốc thực hiện các quy định về phát ngôn đối với cơ quan trực thuộc chưa thường xuyên. Bên cạnh đó, một số nơi chưa thực hiện nghiêm việc tổ chức họp báo định kỳ.

Trong bối cảnh thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương, cùng với việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tăng cường phân cấp, phân quyền, việc điều chỉnh quy định về người thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí được cho là cần thiết để phù hợp với thực tiễn.

Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ truyền thông cũng đặt ra yêu cầu cập nhật quy định. Bên cạnh các hình thức truyền thống, nhiều cơ quan nhà nước hiện đã sử dụng các kênh thông tin mới như mạng xã hội, nền tảng số hoặc trang fanpage chính thức để truyền tải thông tin. Vì vậy, dự thảo Nghị định đề xuất bổ sung các quy định nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế này.

Việc xây dựng Nghị định cũng nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy và công tác quản lý báo chí, qua đó hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả trong quá trình thực thi.

Làm rõ trách nhiệm người phát ngôn và cơ chế cung cấp thông tin định kỳ

Dự thảo Nghị định quy định rõ các chủ thể thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại các cơ quan hành chính nhà nước. Theo đó, người thực hiện phát ngôn có thể là người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước; người được giao nhiệm vụ phát ngôn thường xuyên; hoặc người được ủy quyền phát ngôn đối với các vấn đề cụ thể.

Trong đó, người phát ngôn là cá nhân được người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước giao nhiệm vụ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí một cách thường xuyên. Trường hợp người phát ngôn không thể thực hiện nhiệm vụ, phải báo cáo để người đứng đầu cơ quan ủy quyền cho người có trách nhiệm khác thực hiện việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

Dự thảo cũng quy định rõ việc công khai thông tin người phát ngôn. Theo đó, họ tên, chức vụ, số điện thoại và địa chỉ thư điện tử của người phát ngôn phải được công bố bằng văn bản cho cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và đăng tải trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan hành chính nhà nước.

Đối với địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm công bố công khai và cập nhật danh sách người phát ngôn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã khi có thay đổi.

Dự thảo cũng nêu rõ, các cá nhân trong cơ quan hành chính nhà nước không được giao nhiệm vụ phát ngôn vẫn có thể cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định của pháp luật, nhưng không được nhân danh cơ quan để phát ngôn và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung thông tin đã cung cấp.

Về cơ chế cung cấp thông tin định kỳ, dự thảo quy định Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức cung cấp thông tin cho báo chí định kỳ hằng tháng về hoạt động và công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Việc cung cấp thông tin được thực hiện thông qua họp báo, thông cáo báo chí và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ.

Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm cung cấp thông tin định kỳ hằng tháng cho báo chí và cập nhật trên cổng thông tin điện tử hoặc trang thông tin điện tử của cơ quan, cũng như trên các nền tảng số hoặc trang mạng xã hội chính thức của cơ quan.

Bên cạnh đó, ít nhất ba tháng một lần, các cơ quan này phải tổ chức họp báo để cung cấp thông tin định kỳ cho báo chí. Trong trường hợp cần thiết, việc cung cấp thông tin có thể thực hiện bằng văn bản hoặc thông qua các cuộc giao ban báo chí.

Dự thảo cũng quy định trách nhiệm cung cấp thông tin định kỳ đối với các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các tổ chức ngành dọc tại địa phương và Ủy ban nhân dân cấp xã. Các cơ quan này có trách nhiệm cập nhật thông tin trên cổng thông tin điện tử của cơ quan, đồng thời cử người phát ngôn tham gia cung cấp thông tin tại các cuộc họp báo của bộ, ngành hoặc địa phương khi có yêu cầu.

Hiện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định này trên Cổng thông tin điện tử của Bộ trước khi hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành.