Toàn cảnh hội thảo của Ủy ban Xã hội về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch Covid-19

Dịch bệnh Covid-19 đang đặt ra nhiều thách thức mới trong thực hiện mục tiêu việc làm bền vững. Việc xuất hiện dịch bệnh đã làm đứt gãy sự vận hành thông thường của cấu trúc sản xuất và thương mại toàn cầu, ít nhất trong ngắn hạn.

Các thị trường tiêu thụ lớn đình trệ dẫn tới đứt gãy tạm thời trong chuỗi cung ứng, xảy ra cả ở cấp độ địa phương, quốc gia, khu vực và toàn cầu. Thị trường lao động thời Covid-19 được đánh giá sẽ có tác động sâu rộng đến kết quả thị trường, việc làm. Nguồn cung lao động đang giảm vì các biện pháp cách ly và suy giảm hoạt động kinh tế.

Tác động của đại dịch Covid-19 tới việc làm của các nhóm lao động không đồng đều và điều này sẽ làm gia tăng bất bình đẳng xã hội. Những người bị ảnh hưởng lớn, bao gồm những người được bảo vệ ít hơn và làm những công việc được trả lương thấp, nhất là lao động trẻ và lao động cao tuổi.

Thảo luận tại hội thảo “Tình hình thực hiện chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động ở khu vực Đông Bắc Bộ gặp khó khăn do đại dịch Covid-19”, các đại biểu kiến nghị Ủy ban Xã hội tiếp tục tăng cường giám sát về tình hình triển khai thực hiện các chính sách hỗ trợ người lao động, người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch Covid - 19 đang thực hiện cũng như đối với các chính sách hỗ trợ phục hồi thị trường lao động và đảm bảo an sinh cho người dân sẽ triển khai thực hiện trong thời gian tới.

Tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động, cùng với đó, xây dựng cơ chế và triển khai thực hiện các chương trình, đề án hỗ trợ tạo việc làm, tham gia thị trường lao động cho các nhóm lao động đặc thù (người khuyết tật; người lao động dân tộc thiểu số; lao động khu vực nông thôn.

Chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc triển khai các chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động tại Bắc Giang gặp khó khăn do đại dịch Covid-19, đại diện Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bắc Giang cho biết, cần có sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương và cả hệ thống chính trị trong việc huy động nhân lực trong công tác tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát người sử dụng lao động, người lao động thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo mục tiêu vừa chống dịch vừa sản xuất;

Có sự phối hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa các cơ quan liên quan từ tỉnh đến huyện, xã, thôn và đầu mối các tỉnh, thành phố trong việc thống nhất triển khai các nội dung thực hiện đảm bảo nhanh gọn, hiệu quả, an toàn trong quá trình đưa, đón người lao động trong bối cảnh dịch diễn biến phức tạp.

Thường xuyên nắm bắt, cập nhật thông tin phản ánh khó khăn vướng mắc từ các doanh nghiệp để kịp thời chỉ đạo các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện.

Đồng thời, tiếp tục làm tốt công tác quản lý người lao động tại các doanh nghiệp để kịp thời cung cấp thông tin cơ bản, chính xác về người lao động cho các tỉnh, các địa phương thực hiện công tác quản lý lao động, theo dõi việc người lao động di chuyển giữa các địa phương nhằm thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống dịch trên địa bàn và các địa phương khác.

Các đại biểu tham gia ý kiến tại Hội thảo

Bên cạnh đó, để thúc đẩy và duy việc làm bền vững, phục hồi sản xuất trong bối cảnh hiện nay, các đại biểu cần tập trung vào một số giải pháp như sau:

Một là, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện chính sách pháp luật về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động trên cơ sở tổng kết, đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật trong các lĩnh vực trên, nhất là thực tiễn thực hiện pháp luật tại các khu công nghiệp và khu chế xuất. Cùng với đó, xây dựng cơ chế và triển khai thực hiện các chương trình, đề án hỗ trợ tạo việc làm, tham gia thị trường lao động cho các nhóm lao động đặc thù (người khuyết tật; người lao động dân tộc thiểu số; lao động khu vực nông thôn,…).

Hai là, hỗ trợ phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động, kết nối cung - cầu lao động. Theo đó, hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động làm cơ sở cho kết nối cung - cầu lao động. Xây dựng, triển khai giải pháp để số hóa, cập nhật thông tin dữ liệu về người lao động; lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung theo cấp tỉnh, cấp vùng và trung ương; có sự kết nối, chia sẻ với cơ sở dữ liệu dân cư, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm xã hội. Nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ việc thu thập, lưu trữ số liệu, phân tích và dự báo về cung - cầu lao động phục vụ yêu cầu quản lý, phân tích, chia sẻ, công bố thông tin về thị trường lao động. Rà soát, đánh giá cơ sở vật chất hiện có của trung tâm dịch vụ việc làm nhằm xác định nhu cầu đầu tư bảo đảm cho việc tổ chức thực hiện kết nối cung - cầu lao động chuyên nghiệp, hiện đại và hiệu quả.

Ba là, thúc đẩy các xu thế chuyển dịch lao động tìm kiếm việc làm theo không gian, thời gian trên thị trường lao động. Các xu thế đó bao gồm: từ việc làm ở khu vực nông thôn, nông nghiệp sang việc làm ở khu vực công nghiệp, xây dựng, dịch vụ; từ việc làm ở khu vực phi chính thức sang khu vực chính thức; dịch chuyển lao động từ các khu vực bên ngoài vào bên trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp.

Bốn là, cần đẩy nhanh việc thực hiện các giải pháp đổi mới và phát triển hệ thống giáo dục nghề nghiệp theo hướng mở, đa dạng, linh hoạt, liên thông, hiện đại với nhiều mô hình, phương thức và trình độ đào tạo đáp ứng nhu cầu học tập của công nhân lao động. Chú trọng hơn nữa công tác đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng, trình độ chuyên môn kỹ thuật cao để đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư; thích ứng với các khủng hoảng có thể xảy ra; gắn kết và huy động doanh nghiệp tham gia giáo dục nghề nghiệp gắn với giải quyết việc làm cho công nhân lao động; nhằm hướng đến thực hiện tốt các mục tiêu: như hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp, đào tạo tái hoà nhập thị trường lao động, hỗ trợ người lao động quay trở lại thị trường...

Năm là, tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp sản xuất, cải cách quy trình, thủ tục để doanh nghiệp tiếp cận các chính sách hỗ trợ đơn giản, thuận tiện, kịp thời nhằm kích thích nền kinh tế, cũng như nhu cầu sử dụng lao động. Hơn nữa, hộ sản xuất, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cần có những chính sách ưu tiên và khuyến khích vì đây sẽ lực lượng phục hồi nhanh hơn so với các loại hình khác và tạo nhiều chỗ làm việc để thu hút người lao động. Những biện pháp này không chỉ giúp các doanh nghiệp và người lao động thoát khỏi nguy cơ phá sản, mất việc và giảm thu nhập, mà còn tạo động lực thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển./.