Từ “hạt gạo” quê nhà mang vị bún “quê hương”

Ở xã Linh Hồ, hạt gạo không chỉ là thành quả của những mùa vụ mà còn là một phần của đời sống, một ký ức và sinh kế của người dân. Từ những hạt gạo trắng ngần do chính đồng đất quê hương sản sinh, trải qua nhiều công đoạn ngâm, xay, lọc, tráng và tạo thành sợi, những mẻ bún khô ra đời mang theo cái mộc mạc, chân chất của một vùng quê. “Bún khô” đã gắn bó với đời sống của người dân xã Linh Hồ từ nhiều năm nay. Không cầu kỳ về nguyên liệu, sản phẩm được tạo nên từ chính nguồn gạo của địa phương. Đặc biệt, sợi bún có màu trắng tự nhiên, độ dai phù hợp, dễ bảo quản và có thể chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc của mỗi gia đình.

Để phát huy lợi thế, xã Linh Hồ đã triển khai đề án “Hỗ trợ xây dựng vùng nguyên liệu sạch phục vụ sản xuất bún khô và phát triển thương hiệu Bún khô Linh Hồ”, hướng tới xây dựng chuỗi sản phẩm được đồng bộ từ sản xuất đến bao tiêu sản phẩm. Là một trong những bước đi quan trọng, xã đã thành lập Tổ hợp tác Bún khô Linh Hồ với hơn 10 thành viên tham gia. Qua đó tạo điều kiện để các hộ sản xuất liên kết, cùng nhau hợp tác trao đổi và tạo nên thương hiệu cho sản phẩm.

Anh Lý Văn Phong, thôn Thành Công, xã Linh Hồ, thành viên Tổ hợp tác chia sẻ: "Làm bún lâu nay chúng tôi chủ yếu để giữ nghề và tạo thu nhập cho gia đình. Nhưng khi sản phẩm được địa phương quan tâm xây dựng thành thương hiệu của quê hương thì chúng tôi càng ý thức hơn và chú trọng tất cả các khâu để làm sao sản phẩm chất lượng hơn, bởi khách hàng mua một lần ngon mới nhớ tới lần sau".

Còn đối với anh Nguyễn Văn Trưởng, hộ tham gia sản xuất bún khô, điều có ý nghĩa nhất chính là sản phẩm được làm từ chính nguyên liệu sẵn có của địa phương. Anh Trưởng cho hay: "Gạo quê mình vốn đã có, nghề làm bún cũng có, vì thế phát triển sản phẩm này là cách tận dụng lợi thế sẵn có. Chúng tôi mong muốn bún khô Linh Hồ không chỉ bán trong xã mà ngày càng có thêm khách ở các địa phương khác biết đến và lựa chọn". Những chia sẻ mộc mạc ấy cho chúng ta thấy rằng tài nguyên bản địa đôi khi không nằm ở những gì quá lớn lao, mà ở ngay những thứ quen thuộc nhất trong đời sống. Quan trọng là biết nâng niu, đầu tư và biến giá trị truyền thống thành giá trị hàng hóa.

Giữ “truyền thống” dựng nên “thương hiệu” địa phương

Nếu hương vị là “cái duyên” để níu chân người thưởng thức thì bao bì, nhãn mác và thương hiệu chính là “tấm danh thiếp” để sản phẩm bước ra thị trường. Với bún khô Linh Hồ, cùng với việc tổ chức lại sản xuất, sản phẩm được hỗ trợ xây dựng hình ảnh thương hiệu, thiết kế mẫu mã, bao bì, nhãn mác được chỉn chu hơn, từng bước khẳng định thương hiệu và tạo dựng niềm tin cho người tiêu dùng. Bún khô Linh Hồ đã được Cục Sở hữu trí tuệ bảo hộ thương hiệu và đăng ký truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Đây không chỉ là sự ghi nhận cho quá trình xây dựng sản phẩm mà còn là cơ sở quan trọng để tăng tính minh bạch, nâng cao khả năng nhận diện và tạo niềm tin trên thị trường.

Với người tiêu dùng, những yếu tố tưởng như nhỏ ấy lại có ý nghĩa lớn. Chị Cấn Diệu Linh, phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang, chia sẻ: "Tôi rất thích bún của xã Linh Hồ vì bún có vị tự nhiên, dễ bảo quản, giá cả phải chăng từ 30 nghìn đồng/kg, chế biến và là một món ăn khá tiện lợi cho mỗi gia đình. Điều làm tôi yên tâm hơn là sản phẩm có bao bì, nhãn mác và thông tin truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Khi biết đây là sản phẩm của địa phương thì mình càng muốn lựa chọn để ủng hộ".

Xây dựng một thương hiệu bền vững, đó chính là cách để một sản phẩm thiên nhiên, sản phẩm bản địa không bị đứng yên ở giá trị ban đầu, mà được “đánh thức” bằng tư duy sản xuất hàng hóa.

Xây từ “gốc”, mở rộng thị trường từ niềm tin

Trong định hướng phát triển kinh tế, xã xác định việc khai thác những lợi thế sẵn có phải đi cùng bảo tồn giá trị truyền thống, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo sinh kế bền vững cho người dân. “Bún khô” là một trong những sản phẩm thể hiện rõ hướng đi đó: Không tạo ra một sản phẩm xa lạ với địa phương, mà nâng tầm chính sản phẩm đã gắn bó với người dân từ nhiều năm nay. Để một sản phẩm địa phương đi xa, có thương hiệu thôi chưa đủ, thương hiệu chỉ thực sự có sức sống khi được xây dựng trên nền tảng chất lượng ổn định, vùng nguyên liệu bền vững, sản xuất an toàn và thị trường tiêu thụ lâu dài.

Với bún khô Linh Hồ, đây cũng là hướng đi được địa phương xác định trong thời gian tới. Trọng tâm là tiếp tục xây dựng vùng nguyên liệu sạch, khuyến khích các hộ sản xuất liên kết, từng bước nâng cao quy trình chế biến, giữ ổn định chất lượng, đồng thời đẩy mạnh quảng bá và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đại diện chính quyền địa phương, ông Nguyễn Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Linh Hồ, tỉnh Tuyên Quang, cho biết: "Xã Linh Hồ xác định phát triển sản phẩm địa phương phải dựa trên những lợi thế sẵn có của quê hương. Với bún khô Linh Hồ, hạt gạo là tài nguyên bản địa, nghề làm bún là giá trị truyền thống, còn thương hiệu là công cụ để nâng cao giá trị của những lợi thế đó. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng các hộ sản xuất trong việc hoàn thiện quy trình, xây dựng vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng, mẫu mã và tăng cường quảng bá, kết nối thị trường để sản phẩm phát triển bền vững hơn".

Định hướng ấy cũng mở ra một cách tiếp cận mới trong phát triển kinh tế nông thôn, đó chính là “không chỉ bán nguyên liệu mà từng bước bán sản phẩm; không chỉ bán sản phẩm mà xây dựng thương hiệu; không chỉ tạo ra thương hiệu mà hướng tới tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng”. Bởi nếu sản phẩm được làm ra từ chính đồng đất quê hương, thì mỗi sợi bún không chỉ mang theo vị gạo mà còn mang theo câu chuyện của vùng đất. Một sản phẩm có thể nhỏ về quy mô, nhưng nếu được đầu tư đúng hướng sẽ tạo ra giá trị lớn cho người dân.

Đó cũng chính là câu chuyện mà người dân xã Linh Hồ đang viết nên từ những điều rất đỗi bình dị: Từ hạt gạo quê hương, làm nên sản phẩm quê hương; từ tài nguyên bản địa, tạo dựng thương hiệu; từ giá trị truyền thống, mở ra sinh kế và tương lai mới cho người dân./.