Đại dịch Covid-19 và những hệ lụy đối với nền kinh tế
TH&SP Bước sang tháng 4, toàn bộ nền kinh tế nói chung đều chịu tác động bởi đại dịch Covid-19 cả từ hai phía cung và cầu, trong đó hoạt động sản xuất công nghiệp cũng bị ảnh hưởng nặng nề . Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp giảm và là mức giảm duy nhất trong giai đoạn 2016-2020.
Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Công Thương Cao Quốc Hùng trong báo cáo về tình hình hoạt động ngành công nghiệp và thương mại trong tháng 4 và 4 tháng đầu năm 2020 gửi văn phòng Chính phủ và các ban ngành liên quan.
Theo báo cáo, tính đến cuối tháng 4/2020, dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nặng nề tới hầu hết các nền kinh tế trên thế giới, trong đó có các đối tác thương mại lớn của Việt Nam như: Mỹ, EU, Nhật Bản, ASEAN. Đến nay, đại dịch đã lan ra hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.
Để kiểm soát dịch bệnh, nhiều quốc gia đã thực hiện phong tỏa thành phố, giãn cách xã hội tạm thời khiến cho hoạt động giao thương, sản xuất kinh doanh bị đình trệ, ảnh hưởng đến nguồn cung và nhu cầu tiêu thụ ở hầu hết mọi lĩnh vực của nền kinh tế.
Ngày 14 tháng 4 năm 2020, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã công bố báo cáo mới nhất cho biết kinh tế toàn cầu có thể phải trải qua cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại suy thoái diễn ra vào những năm 1930, khi nhiều nước phải vật lộn để chống đại dịch Covid-19.

Ảnh minh họa. Nguồn Internet.
Theo đó, IMF dự báo nền kinh tế toàn cầu sẽ giảm 3% trong năm 2020, giảm 6,3 điểm phần trăm so với dự báo tháng 1/2020. Trong đó, nền kinh tế Mỹ sẽ giảm 5,9% trong năm 2020, khu vực đồng tiền chung euro giảm 7,5%, và Nhật Bản giảm 5,2%.
IMF ước tính đại dịch Covid-19 có thể khiến Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu thiệt hại 9.000 tỷ USD, lớn hơn GDP của hai nền kinh tế lớn thứ ba và thứ tư thế giới là Nhật Bản và Đức cộng lại. Thêm vào đó, thu nhập bình quân đầu người của hơn 170 trên 189 thành viên của IMF dự kiến sẽ giảm trong năm nay.

Phố Wall của Mỹ.
Trước đó, ngày 8 tháng 4 năm 2020, Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) cảnh báo cuộc khủng hoảng do dịch Covid-19 trên khắp toàn cầu có nguy cơ khiến thương mại quốc tế trong năm 2020 sụt giảm ở mức kỷ lục. Tác động của cuộc khủng hoảng lần này có thể sẽ vượt xa so với khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. Theo ước tính, khối lượng giao dịch toàn cầu có thể giảm 13% - 32% trong năm 2020, sau khi đạt mức tăng 2,9% trong năm 2018 và giảm 0,1% trong năm 2019.
Trong nước, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, khó lường làm tăng trưởng ở hầu hết các ngành, lĩnh vực chậm lại. Bên cạnh đó, thời tiết những tháng đầu năm không thuận lợi, hạn hán, xâm nhập mặn, mưa đá diễn ra sớm ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng cây trồng...Trong đó, ngành công nghiệp chịu tác động mạnh mẽ trong nhiều lĩnh vực sản xuất.
Khác với quý I, bước sang tháng 4, toàn bộ nền kinh tế nói chung đều chịu tác động bởi đại dịch Covid-19 cả từ hai phía cung và cầu, trong đó hoạt động sản xuất công nghiệp cũng bị ảnh hưởng nặng nề. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tháng 4 ước tính giảm 13,3% so với tháng 3 và giảm 10,55% so với cùng kỳ năm trước và là mức giảm duy nhất của tháng 4 trong giai đoạn 2016-2020. Trong đó ngành khai khoáng giảm 10,7%; ngành chế biến, chế tạo giảm 11,3%; sản xuất và phân phối điện giảm 6,9%; cung cấp nước và xử lý nước thải, rác thải tăng 2% so với cùng kỳ năm 2019.

Ngành công nghiệp sản xuất gang thép.
Tính chung 4 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp chỉ tăng 1,8%, là mức tăng thấp nhất trong nhiều năm qua (năm 2019 tăng 9,2%; năm 2018 tăng 10,7%; năm 2017 tăng 6,6%; năm 2016 tăng 7,4%).
Dịch Covid-19 đã có những tác động lớn đến lĩnh vực sản xuất của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2020. Sản xuất công nghiệp tăng chậm lại dẫn đến tình trạng “khó khăn kép” thiếu hụt nguyên liệu đầu vào cho sản xuất và khó khăn ở thị trường đầu ra cho xuất khẩu, tiêu thụ hàng hóa.
Ngành công nghiệp, ngành chế biến, chế tạo chỉ tăng 3% so với cùng kỳ năm ngoái (4 tháng/2019 tăng 10,9%). Trong các ngành công nghiệp cấp II, một số ngành có chỉ số sản xuất 4 tháng đầu năm giảm sâu hoặc tăng rất thấp so với cùng kỳ năm trước: Sản xuất xe có động cơ giảm 14,2%; sản xuất đồ uống giảm 13,9%; khai thác dầu thô và khí đốt tự nhiên giảm 10,8%; sản xuất máy móc thiết bị chưa được phân vào đâu giảm 9,3%.

Dệt may là một trong những lĩnh vực có chỉ tăng trưởng trong ngành công nghiệp.
Bên cạnh đó, vẫn có một số ngành sản xuất có chỉ số tăng như: dệt tăng 1,4%, Sản than cốc, sản phẩm dầu mỏ tinh chế tăng 16,9%; khai thác quặng kim loại tăng 16,5%; sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 9,7%; sản xuất giấy và sản phẩm từ giấy tăng 8,8%; sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất tăng 8,2%...
Một số sản phẩm công nghiệp chủ lực trong 4 tháng giảm sâu so với cùng kỳ năm trước như: Bia giảm 24,1%; ô tô giảm 23,8%; xe máy giảm 16,6%; dầu thô khai thác giảm 10,3%; khí hóa lỏng LPG giảm 11,8%; khí đốt thiên nhiên dạng khí giảm 9,8%; sắt thép thô giảm 7,1%.
Ngược lại, một số các sản phẩm công nghiệp tăng khá cao so với cùng kỳ năm trước: một số sản phẩm công nghiệp chủ yếu tăng khá so với cùng kỳ năm trước: Linh kiện điện thoại tăng 28,5%; xăng dầu các loại tăng 13,9%; phân u rê tăng 11,7%; thép thanh, thép góc tăng 7,7%; than sạch tăng 5,5%.

Dầu khí chịu ảnh hưởng nặng nề từ dịch Covid-19
Doanh thu khai thác dầu khí sụt giảm mạnh, nhiều mỏ đứng trước nguy cơ giãn hoặc buộc phải dừng khai thác nếu không có chính sách hỗ trợ kịp thời. Tính chung 4 tháng đầu năm 2020, chỉ số sản xuất công nghiệp ngành khai thác dầu thô và khí đốt tự nhiên giảm 10,8% (cùng kỳ giảm 4,1%). Sản lượng dầu thô khai thác ước đạt 4,1 triệu tấn, giảm 10,3% so với cùng kỳ năm 2019 trong đó riêng tháng 4 ước đạt 1 triệu tấn, giảm 11,9% so với cùng kỳ năm 2019.
Ngoài ra, các ngành khai thác khác như khí đốt thiên nhiên, khí hóa lỏng đều giảm.
Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, đặc biệt là khi thực hiện Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ về cách ly xã hội, sản lượng điện thương phẩm có dấu hiệu giảm rõ rệt. Sản lượng điện sản xuất tháng 4 ước đạt 17.861,1 triệu kWh, giảm 9,7% so với tháng trước và giảm 7% so với cùng kỳ.

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19 ngành điện đề xuất giảm giá 10% hỗ trợ người dân
Tính chung 4 tháng đầu năm 2020, sản lượng điện sản xuất ước đạt 71.676,2 triệu kWh, tăng nhẹ 3% so với cùng kỳ năm 2019. Điện thương phẩm tháng 4 ước đạt 16.600 triệu kWh, giảm 2,7% so với tháng 3 và giảm 6,8% so với cùng kỳ và ước đạt 65.882,3 triệu kWh, trong 4 tháng đầu năm 2020 tăng 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực hiện Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 09 tháng 4 năm 2020 của Chính phủ về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản số 2698/BCT-ĐTĐL ngày 16 tháng 4 năm 2020 hướng dẫn triển khai thực hiện giảm giá bán điện, giảm tiền điện cho các khách hàng sử dụng điện để tháo gỡ khó khăn trong bối cảnh tác động của dịch COVID-19.
Trước tình hình đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo quyết liệt các bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp vừa phòng chống dịch bệnh, bảo đảm sức khỏe người dân, vừa phòng chống suy giảm kinh tế và giữ vững ổn định xã hội, nỗ lực phấn đấu cao nhất thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2020.







