Hoàn thiện chuỗi giá trị luyện kim, giảm nhập khẩu 1,5 tỉ USD mỗi năm

Sự kiện ra mắt sản phẩm nhôm thỏi đạt độ tinh khiết 99,71% là kết quả của quá trình đầu tư bài bản, nghiên cứu và nỗ lực không ngừng suốt 11 năm của đội ngũ chuyên gia, kỹ sư và người lao động Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân. Đây là lần đầu tiên Việt Nam sản xuất thành công nhôm thỏi bằng công nghệ điện phân nhôm với cường độ dòng điện cao 500kA.

Dự án Nhà máy Điện phân nhôm Đắk Nông được khởi công từ năm 2015 trên tổng diện tích hơn 129 ha tại Khu công nghiệp Nhân Cơ. Quá trình triển khai thi công gặp không ít thách thức do điều kiện thời tiết Tây Nguyên khắc nghiệt, mưa nhiều và ảnh hưởng kéo dài của đại dịch Covid-19 giai đoạn 2019-2021. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương, sự đồng hành quyết liệt của tỉnh Lâm Đồng cùng quyết tâm của chủ đầu tư, dự án đã từng bước hoàn thành các mốc tiến độ quan trọng.

Nhà máy có tổng công suất thiết kế 450.000 tấn nhôm/năm, được chia thành 3 phân kỳ đầu tư. Đến nay, chủ đầu tư đã hoàn thành lắp đặt thiết bị và đưa phân kỳ 1 với công suất 150.000 tấn/năm vào vận hành chính thức. Doanh nghiệp đang khẩn trương phối hợp với các nhà thầu để bảo đảm tiến độ đưa phân kỳ 2 công suất 300.000 tấn/năm vào vận hành trong quý IV/2026, đồng thời hoàn thành đầu tư phân kỳ 3 đạt toàn bộ công suất thiết kế 450.000 tấn/năm vào quý I/2027.

Khi nhà máy đi vào vận hành đầy đủ sẽ đáp ứng nhu cầu nhôm kim loại cho nền kinh tế, tạo thị trường đầu vào ổn định cho các ngành cán, kéo, đúc, ép đùn và chế tạo sản phẩm nhôm. Dự án đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện cán cân thương mại, giúp giảm nhập khẩu nhôm bình quân khoảng 1,5 tỉ USD mỗi năm, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy tăng trưởng GRDP của địa phương và tạo việc làm ổn định cho khoảng 3.500 lao động.

Xây dựng trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu cả nước

Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực của tập thể Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân. Việc sản xuất thành công nhôm thỏi đã khẳng định năng lực làm chủ công nghệ, trình độ quản trị và chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp Việt Nam trong bước chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu, bán thành phẩm sang sản xuất vật liệu cơ bản phục vụ các ngành công nghiệp trọng điểm như điện lực, cơ khí, chế tạo ô tô, hàng không và quốc phòng.

Thành quả này hiện thực hóa chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước về việc hình thành ngành công nghiệp nhôm, xây dựng nền công nghiệp độc lập, tự chủ và hiện đại. Việc chủ động được nguồn cung nhôm kim loại ổn định trong nước sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, hạn chế rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động từ bên ngoài.

Nhấn mạnh sự kiện công bố sản phẩm hôm nay là một mốc son đáng nhớ nhưng mới chỉ là điểm khởi đầu, Đại tướng Phan Văn Giang đề nghị Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ KH-CN và Bộ NN-MT tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế và cơ chế chính sách phát triển ngành công nghiệp nhôm theo hướng đồng bộ, hiện đại. Đối với chính quyền tỉnh Lâm Đồng, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu địa phương phát huy tối đa tiềm năng, dư địa phát triển mới, đẩy mạnh cải cách hành chính và tạo môi trường đầu tư minh bạch để thu hút các dự án chế biến sâu sau nhôm, tạo dựng chuỗi liên kết hoàn chỉnh ngay trên địa bàn.

Đồng thời, Phó thủ tướng yêu cầu chủ đầu tư tiếp tục tập trung nguồn lực quản trị tốt các khâu, hoàn thành các phân kỳ đầu tư theo đúng tiến độ được phê duyệt, thực hiện nghiêm quy định về bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng để xây dựng nhà máy xanh, thông minh đạt tiêu chuẩn quốc tế. Chính phủ tin tưởng với định hướng đúng đắn và sự quyết tâm của các cấp, các ngành, Khu công nghiệp Nhân Cơ sẽ trở thành trung tâm công nghiệp nhôm và vật liệu mới hàng đầu của Việt Nam, tạo động lực lan tỏa phát triển cho toàn vùng Tây Nguyên và cả nước. Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, ông Y Thanh Hà Niê Kđăm, Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng khẳng định địa phương sẽ nghiêm túc thực hiện và mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của Chính phủ để thúc đẩy ngành luyện nhôm phát triển bền vững.