Người cắm cờ chiến thắng trên nóc Dinh Độc Lập 

Đại tá Bùi Quang Thận sinh năm 1948 tại xã Thụy Xuân, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Năm 1966, khi vừa tròn 18 tuổi, ông nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Trung đoàn Tăng - Thiết giáp. Một năm sau, khi Mỹ đổ bộ lực lượng viễn chinh vào miền Nam, cuộc chiến bước vào giai đoạn ác liệt hơn bao giờ hết.

Trong hơn 10 năm gắn bó với Lữ đoàn Tăng - Thiết giáp thuộc Quân đoàn 2, từ một pháo thủ, ông dần trưởng thành, được tin tưởng giao giữ cương vị Đại đội trưởng Đại đội 4, Tiểu đoàn 1 - đơn vị đảm nhiệm vai trò chủ lực trong chiến dịch tiến công Dinh Độc Lập.

Tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh, ông Bùi Quang Thận cùng đơn vị tiến vào trung tâm Sài Gòn trong đội hình xe tăng chiến đấu. Tại thời khắc quyết định ấy, ông đã thực hiện hành động đi vào lịch sử dân tộc: Cắm lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam trên nóc Dinh Độc Lập vào trưa ngày 30/4/1975, ghi dấu tên tuổi mình trong trang sử thống nhất đất nước.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục học tập, rèn luyện trong quân ngũ và đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 203, Chủ nhiệm Tăng thiết giáp Quân đoàn 2. Năm 1976, ông có dịp gặp gỡ Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một cuộc hội ngộ đầy ý nghĩa.

Đến năm 1999, ông được phong quân hàm Đại tá và nghỉ hưu một năm sau đó. Trở về quê hương, ông sống giản dị cùng gia đình, làm nông, nuôi thủy sản và buôn bán nhỏ để ổn định cuộc sống. 

Trong suốt sự nghiệp, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ Giải phóng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước hạng Ba cùng nhiều danh hiệu khác.

Nhắc về thời khắc lịch sử, ông từng khiêm tốn chia sẻ: “Tôi chẳng nghĩ gì nhiều khi làm điều đó. Đấy là một việc rất đỗi bình thường của người lính trận. Ai ở trong hoàn cảnh ấy cũng sẽ làm như tôi…”. Ông qua đời ngày 24/6/2012 tại quê nhà và được an táng tại nghĩa trang xã Thụy Xuân cũ. Một năm sau, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.

Khoảnh khắc ghi dấu mốc son hào hùng

Trưa 30/4/1975, trong chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, xe tăng 390 do Chính trị viên Vũ Đăng Toàn chỉ huy là chiếc đầu tiên húc đổ cánh cổng chính Dinh Độc Lập - nơi đặt tổng hành dinh của chính quyền Sài Gòn. 

Trước đó, xe tăng T54B mang số hiệu 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy đã tiến lên nhưng bị mắc tại cổng phụ bên trái. Trong tình huống khẩn trương, ông Toàn ra lệnh cho xe 390 tăng tốc, trực diện phá cổng. Lái xe Nguyễn Văn Tập đã điều khiển xe húc đổ cánh cổng, mở đường cho lực lượng tiến vào, đánh dấu bước ngoặt cuối cùng của cuộc kháng chiến.

Không mang theo vũ khí, Đại đội trưởng Bùi Quang Thận nhanh chóng tháo lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam từ tháp pháo xe tăng và chạy bộ vào bên trong Dinh Độc Lập. Trên nóc dinh, ông mất nhiều phút để hạ lá cờ “ba sọc” của chính quyền Dương Văn Minh do kích thước lớn và chất liệu dày. 

Trước khi kéo lá cờ mới lên, ông cẩn thận ghi vào góc cờ dòng chữ: “Bùi Quang Thận - 11h30 ngày 30/4/1975”. Khoảnh khắc ấy đã đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của chế độ cũ, khép lại cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước kéo dài, mở ra thời kỳ hòa bình, thống nhất đất nước.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông mang theo lá cờ “ba sọc” vừa hạ xuống, đi xuống sân dinh, nơi bộ đội ta đã tập trung đông đảo. Hình ảnh ông cầm lá cờ chiến lợi phẩm được nhiều phóng viên ghi lại, trở thành chứng tích lịch sử khẳng định ông chính là người cắm lá cờ chiến thắng trên nóc Dinh Độc Lập - biểu tượng cho thắng lợi trọn vẹn của dân tộc Việt Nam.