Cá tra là một trong những đối tượng thủy sản nuôi chủ lực của nước ta

Cá tra là một trong những đối tượng thủy sản nuôi chủ lực của nước ta. Tuy nhiên do chịu ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên việc tiêu thụ và xuất khẩu cá tra gặp nhiều khó khăn.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, kể từ cuối tháng 2 và đầu tháng 3/2020, xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc - Hồng Kông mới bắt đầu phục hồi và tăng trưởng trở lại sau khi các nhà máy chế biến của Trung Quốc quay trở lại làm việc.

Bốn tháng đầu năm 2020, tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang thị trường Trung Quốc - Hồng Kông đạt 111,1 triệu USD (giảm 20,2% so cùng kỳ 2019). Mặc dù giảm nhưng đây vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của cá tra Việt Nam khi chiếm 24,7% tổng giá trị xuất khẩu.

Vì vậy, tháng 5 và tháng 6/2020, các doanh nghiệp sẽ tập trung vào xuất khẩu sản phẩm cá tra sang thị trường Trung Quốc. Tiếp đó, từng bước tháo gỡ các thị trường khác, như thị trường châu Âu, thị trường Hoa Kỳ.

Việc phục hồi sản xuất cá tra để xuất khẩu cũng sẽ gặp khó khi tình hình thời tiết ngày càng khắc nghiệt, nắng nóng kéo dài. Chính vì thế mà người nuôi cá tra cần hết sức lưu ý khi cá có biểu hiện bất thường, đồng thời chú trọng các yếu tố khác như ao nuôi thả, vệ sinh an toàn thực phẩm.

Chủ động phòng bệnh

Nhằm tạo ra các sản phẩm đảm bảo chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, trong quá trình cải tạo ao, người nuôi chỉ nên sử dụng vôi và các sản phẩm từ vôi để diệt khuẩn trong ao. Cụ thể, dùng vôi sống (CaCO3), vôi bột (CaO) hoặc vôi tôi (Ca(OH)2), với liều 10 - 15 kg/100 m2 để diệt khuẩn nền đáy ao. Vôi còn có thể dùng để sát khuẩn nước ao nuôi định kỳ 2 tuần/lần với liều 2 kg/100 m3 nước (ngâm vôi vào nước trong lu, rồi lấy nước trong tạt khắp ao).

Khi thả giống bắt đầu vụ nuôi mới, người nuôi cần chọn mua con giống có nguồn gốc bố mẹ rõ ràng, tốt nhất là nên sử dụng con giống đã được chọn lọc có chất lượng cao ở các trung tâm giống thủy sản và các cơ sở sản xuất, ươm cá tra giống có uy tín. Đặc biệt, tất cả con giống chọn mua phải có chứng nhận kiểm dịch đạt yêu cầu của cơ quan thú y.

Khi vận chuyển con giống về ao nuôi, người nuôi cá có thể dùng các biện pháp xử lý để hạn chế đến mức thấp nhất mầm bệnh trong cá giống. Lúc này, có thể dùng dung dịch các chất sau để tắm cá như: CuSO4.5H2O (phèn xanh) với liều lượng 2 - 5 ppm (1 ppm bằng 1 mg/lít) trong 10 - 15 phút, muối ăn (NaCl) 3 - 5‰ trong 3 - 5 phút hoặc formalin với liều 200 - 300 ppm trong 15 - 20 phút. Cá nuôi trong ao không nên thả với mật độ quá dày do khó quản lý, cá dễ bị mầm bệnh tấn công, tỷ lệ hao hụt rất cao. Mật độ thả nuôi tốt nhất cho các vùng nuôi cá tra thâm canh khoảng 20 - 40 con/m2.

Hoạt động cho cá ăn phải được quản lý chặt chẽ, tránh để thức ăn dư thừa gây ô nhiễm môi trường, đồng thời làm tăng giá thành nuôi cá. Thức ăn cho cá phải đảm bảo chất lượng và đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho từng giai đoạn phát triển của cá. Khi cá có dấu hiệu bệnh nên giảm lượng thức ăn, thậm chí có thể giảm tới 50% lượng thức ăn so với lúc bình thường. Chất lượng nước trong ao nuôi phải được quản lý thật tốt, tránh để xảy ra hiện tượng các yếu tố thủy lý hóa biến động lớn và nhiễm bẩn nước ao nuôi.

Trong quá trình nuôi, nếu buộc phải sử dụng các loại hóa chất, kháng sinh trong phòng trị bệnh, người nuôi phải tuân thủ theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn kỹ thuật, tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm có chứa hoạt chất trifluralin, enrofloxacin trong quá trình nuôi với bất kỳ mục đích sử dụng nào. Người nuôi cũng cần tăng sức đề kháng của cá nuôi bằng cách định kỳ bổ sung vitamin C, nhất là vào thời điểm giao mùa.

Khi cá có biểu hiện bất thường, người nuôi cần đem cá ngay tới phòng xét nghiệm bệnh thủy sản gần nhất để xác định nguyên nhân gây bệnh

Điều trị thích hợp

Khi cá có biểu hiện bất thường, người nuôi cần đem cá ngay tới phòng xét nghiệm bệnh thủy sản gần nhất để xác định nguyên nhân gây bệnh và được tư vấn biện pháp trị bệnh hiệu quả nhất. Người nuôi không nên đem cá bệnh đến các cửa hàng thuốc thú y nói chứng để mua thuốc về điều trị cho cá vì hiệu quả chữa trị lúc này theo kiểu “hên xui”, mất tiền nhưng hiệu quả không cao.

Hiện nay, hầu như các loại kháng sinh điều trị bệnh cá đang sử dụng tại các vùng nuôi cá tra đều đã bị kháng thuốc (không còn hiệu quả điều trị bệnh do vi khuẩn) do người nuôi cá (từ cá giống đến cá thịt) sử dụng kháng sinh không đúng cách, đúng liều, tạo ra những chủng vi khuẩn kháng thuốc. Do vậy, người nuôi cá cần đem mẫu cá bệnh đến phòng kiểm nghiệm bệnh thủy sản để các kiểm nghiệm viên kiểm tra các loại ký sinh trùng và làm kết quả kháng sinh đồ. Nếu tác nhân gây bệnh là vi khuẩn, các kiểm nghiệm viên sẽ cho biết kết quả chính xác là loại kháng sinh nào điều trị hiệu quả nhất.

Về vấn đề xuất khẩu cá tra, như Thương hiệu & Sản phẩm đã đưa tin trước đó, tại Hội nghị bàn giải pháp sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu cá tra trong bối cảnh hiện nay được tổ chức tại An Giang, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường đã vạch ra hướng đi cho ngành cá tra trong thời gian tới, bao gồm cả lộ trình xuất khẩu và tiêu thụ nội địa.

Theo đó, tháng 5 và tháng 6/2020, các doanh nghiệp tập trung vào xuất khẩu sản phẩm cá tra sang thị trường Trung Quốc, vì thị trường này đang phục hồi khá tốt. Tiếp đó, từng bước tháo gỡ các thị trường khác, như thị trường châu Âu, thị trường Hoa Kỳ.

Đặc biệt, trong năm nay Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quyết tâm cùng với các doanh nghiệp, các địa phương mở tiếp những thị trường mới đầy tiền năng, đặc biệt là phải thị trường nội địa. Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, với thị trường nội địa 100 triệu dân này, đây mới là thị trường bền vững lâu dài. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nhận định, chỉ cần nội địa tiêu thụ được 10%-20% sản lượng cá tra thì sẽ giảm áp lực cho xuất khẩu đang khó khăn hiện nay.

Bởi vậy, ngoài việc mở rộng thị trường xuất khẩu, để hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường cho biết, trong tháng 6, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sẽ phối hợp cùng các ngành liên quan mời những tập đoàn bán lẻ lớn ở Việt Nam ngồi lại, cùng nhau bàn giải pháp đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm cá tra ở thị trường nội địa.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dự kiến sẽ tổ chức sự kiện Kết nối sản xuất và tiêu thụ nội địa các sản phẩm cá tra gắn với Phiên chợ các sản phẩm thủy sản tại Trung tâm xúc tiến thương mại nông nghiệp từ ngày 9 đến 12/6 tại Hà Nội, với sự tham gia của nhiều lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương, lãnh đạo Tổng liên đoàn Lao động, các hiệp hội, doanh nghiệp, các nhà phân phối…

Hồng Nga