Hai mô hình triển khai linh hoạt và các trường hợp ưu tiên áp dụng

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, hoạt động KCB từ xa được xác định qua hai mô hình linh hoạt. Mô hình thứ nhất là bác sĩ, người hành nghề trực tiếp tư vấn, KCB từ xa cho người bệnh. Mô hình thứ hai có sự tham gia hỗ trợ của nhân viên y tế ngay tại địa điểm của bệnh nhân. Với mô hình có nhân viên y tế tại chỗ, người bệnh (đặc biệt là người cao tuổi, người khuyết tật, người gặp rào cản về công nghệ) sẽ được hỗ trợ sử dụng thiết bị kết nối, đo các chỉ số sức khỏe và thu thập hồ sơ bệnh án, giúp bác sĩ tuyến trên có đủ căn cứ đánh giá chính xác.

Trong giai đoạn đầu, Bộ Y tế ưu tiên áp dụng KCB từ xa đối với các trường hợp tái khám, theo dõi bệnh mạn tính đã ổn định, tư vấn sau khi ra viện, quản lý sức khỏe tại cộng đồng và sàng lọc ban đầu. Các bác sĩ chỉ tiếp tục phiên khám khi đã xác thực được danh tính người bệnh, thu thập đủ dữ kiện lâm sàng và nhận thấy hình thức trực tuyến bảo đảm an toàn.

Tuyệt đối không thay thế cấp cứu và đề cao trách nhiệm chuyên môn

Nguyên tắc cốt lõi được Bộ Y tế đặc biệt nhấn mạnh là KCB từ xa không được phép thay thế hoặc làm chậm trễ việc cấp cứu. Khi người bệnh có dấu hiệu cần xử trí khẩn cấp, hoặc dữ kiện thăm khám không đủ để đưa ra đánh giá, bác sĩ phải ngay lập tức hướng dẫn bệnh nhân đến cơ sở y tế trực tiếp thăm khám. Đồng thời, hình thức này không được áp dụng cho các can thiệp, phẫu thuật, thủ thuật hay điều khiển thiết bị từ xa nếu chưa có quy trình kỹ thuật và hành lang pháp lý tương ứng.

Bên cạnh đó, cơ sở y tế triển khai dịch vụ phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về giấy phép hoạt động, nhân lực và hạ tầng công nghệ. Người hành nghề phải có giấy phép hợp lệ, được tập huấn kỹ năng sử dụng nền tảng số, xử trí mất kết nối và bảo mật dữ liệu. Bác sĩ có toàn quyền quyết định dừng phiên khám từ xa và yêu cầu bệnh nhân đến viện nếu nghi ngờ rủi ro. Hình thức KCB này hoàn toàn không làm giảm nhẹ đi các yêu cầu chuyên môn hay trách nhiệm kê đơn, quản lý thuốc của y bác sĩ.

Bảo mật dữ liệu nghiêm ngặt và ý nghĩa thiết thực với cộng đồng

Để bảo vệ quyền riêng tư, toàn bộ dữ liệu sức khỏe của người bệnh trong quá trình khám từ xa phải được bảo mật tuyệt đối. Cơ sở y tế buộc phải có biện pháp kiểm soát truy cập, xử lý sự cố dữ liệu, không phát trực tiếp hoặc chia sẻ hồ sơ bệnh án trái quy định. Đặc biệt, việc ghi âm, ghi hình phiên khám phải có mục đích rõ ràng và bắt buộc phải được sự đồng ý riêng của người bệnh (việc đồng ý khám từ xa không đồng nghĩa với việc mặc nhiên cho phép ghi hình).

Ngoài KCB trực tiếp cho bệnh nhân, hướng dẫn cũng quy định rõ về hoạt động hội chẩn, hỗ trợ chuyên môn từ xa giữa các bệnh viện. Điều này giúp tuyến dưới tiếp cận ý kiến chuyên môn từ tuyến trên để phân tích kết quả cận lâm sàng và xử trí ca bệnh khó. Tuy nhiên, ý kiến hỗ trợ chỉ mang tính tham khảo, trách nhiệm chính vẫn thuộc về cơ sở trực tiếp điều trị.

Đánh giá về ý nghĩa của hoạt động này, TS.BS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh cho biết, hướng dẫn mới giúp chuẩn hóa hoạt động KCB từ xa trong bối cảnh công nghệ bùng nổ. Đây chính là bước cụ thể hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị nhằm đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân, đặc biệt là đồng bào ở các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn.