Bình Định hiện nay đang chạy nước rút khắc phục “thẻ vàng” IUU

Tăng cường xác nhận nguồn gốc thủy sản

Trước đó, tỉnh Bình Định đã thành lập 2 tổ khắc phục cảnh báo của EC về khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) túc trực tại cảng cá Quy Nhơn và Đề Gi để kiểm tra tàu cá rời cảng, cập cảng, xử lý các trường hợp vi phạm khai thác thủy sản.

Hiện nay, ngoài 2 cảng nói trên, Sở NN-PTNT Bình Định thành lập thêm Văn phòng đại diện thanh tra, kiểm soát nghề cá và tổ thường trực tại cảng Tam Quan. Ban quản lý các cảng cá thực hiện nhiệm vụ giám sát, kiểm soát hoạt động tàu cá xuất nhập bến, bốc dỡ thủy sản qua cảng, xác nhận nguồn gốc thủy sản theo đúng quy định.

Theo ông Đào Xuân Thiện, Giám đốc Ban quản lý cảng cá Bình Định, xác nhận nguồn gốc thủy sản là công tác đầy thách thức của các cảng cá. Bởi, EC yêu cầu rất nghiêm ngặt đối với công tác kiểm soát sản lượng của từng tàu cá cập cảng. Do đó, mỗi khi tàu cập cảng bán sản phẩm là ban quản lý các cảng cá phải cử nhân viên kiểm soát tại tàu và tại nơi cân hàng.

“Nghề cá của thế giới là đơn nghề và đơn loài, còn nghề cá của Việt Nam là đa nghề và đa loài, nên việc kiểm soát khai thác trên biển và kiểm soát sản lượng khi tàu cá cập cảng rất khó đáp ứng theo yêu cầu của EC. Tuy khó, nhưng chúng tôi vẫn phải hết sức nỗ lực để góp phần khắc phục “thẻ vàng” IUU”, ông Thiện chia sẻ.

Cũng theo ông Thiện, các bước thực hiện công tác xác nhận nguồn gốc nguyên liệu thủy sản khai thác được Tổ thường trực thanh tra, kiểm soát nghề cá tại các cảng cá thực hiện rất chặt chẽ. Đến nay ngư dân cũng đã tuân thủ tốt các quy định về xuất trình hồ sơ thủ tục để ngành chức năng kiểm tra, theo dõi trước khi tàu xuất, cập bến.

Chi cục Thủy sản Bình Định cũng đã công bố số điện thoại đường dây nóng 1800 1003 để tiếp nhận các ý kiến đóng góp, giải đáp những vướng mắc của các đơn vị, tổ chức, cá nhân về hoạt động chống khai thác IUU và lĩnh vực liên quan đến khai thác, nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Bình Định.

Phát huy hệ thống giám sát hành trình

Bên cạnh đẩy nhanh tiến độ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá, ngành chức năng Bình Định còn phối hợp với chính quyền các địa phương ven biển, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong công tác quản lý tàu cá qua hệ thống giám sát tàu cá, ngăn chặn tình trạng tàu cá đánh bắt vi phạm IUU.

Theo ông Trần Văn Phúc, Phó Giám đốc phụ trách Sở NN-PTNT Bình Định, đơn vị này đã phân quyền theo dõi, giám sát tàu cá qua cơ sở dữ liệu của hệ thống giám sát hành trình tàu cá của Tổng cục Thủy sản cho các cơ quan liên quan và các địa phương ven biển. Trước khi tàu cá xuất bến, ngành chức năng không chỉ kiểm tra các thủ tục, giấy tờ theo quy định mà còn kiểm tra niêm phong, kẹp chì, tình trạng hoạt động của thiết bị gám sát hành trình.

“UBND tỉnh đã ban hành quy chế quản lý, khai thác và sử dụng thông tin, dữ liệu của hệ thống giám sát hành trình tàu cá trong tỉnh, quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/6/2020. Theo đó, Sở NN-PTNT ban hành quy trình xử lý tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình, tàu hoạt động ngoài vùng tự do đánh bắt bị cảnh báo để làm căn cứ phối hợp các ngành liên quan xử lý”, ông Phúc cho hay.

Bên cạnh đẩy nhanh tiến độ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình tàu cá, ngành chức năng Bình Định còn phối hợp với chính quyền các địa phương ven biển, triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trong công tác quản lý tàu cá qua hệ thống giám sát tàu cá, ngăn chặn tình trạng tàu cá đánh bắt vi phạm IUU.

Cần nắm nắt cơ hội

Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, qua 2 đợt kiểm tra, Đoàn Thanh tra của EC (Ủy ban châu Âu) ghi nhận sự vào cuộc tích cực của Việt Nam từ trung ương đến địa phương. Đặc biệt, việc xây dựng hoàn thiện khung pháp lý bao gồm Luật Thủy sản bước đầu đã đi vào thực tiễn. Nỗ lực triển khai lắp đặt giám sát hành trình cho tàu cá theo khuyến nghị của EC, đưa hoạt động của tàu cá từng bước đi vào quy củ. Mặc dù vậy, các DN, tàu cá của Việt Nam vẫn phải có những nỗ lực hơn nữa vì theo như phản ánh của Đoàn Thanh tra EC, vẫn còn tình trạng tàu cá của Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài. Cụ thể, số liệu thống kê cho biết, năm 2019, vẫn có 138 vụ/220 tàu cá Việt Nam bị nước ngoài bắt giữ, xử lý.

Theo kế hoạch, từ ngày 25/5 đến ngày 5/6/2020, Đoàn Thanh tra của Tổng vụ các vấn đề về Biển và Thủy sản của Ủy ban châu Âu sẽ quay trở lại Việt Nam để kiểm tra tình hình triển khai thực hiện các khuyến nghị của EC về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và theo quy định (IUU).

Lãnh đạo Bộ NNPTNT cho biết, lần này quay trở lại Việt Nam của Đoàn Kiểm tra của EC sẽ là lần có tính quyết định. Nếu đoàn kiểm tra vẫn tiếp tục phát hiện Việt Nam chưa khắc phục được những khuyến nghị trước đó thì nguy cơ rất lớn “thẻ vàng” sẽ bị chuyển thành “thẻ đỏ”. Nếu điều đó xảy ra, thực sự là một tin sốc cho ngành Thủy sản nước nhà bởi trong thời gian hơn hai năm qua, khi bị “án thẻ vàng”, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang thị trường châu Âu đã sụt giảm nặng nề.

Theo khuyến cáo của Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường, để có thể “thoát” án thẻ vàng, các địa phương chuẩn bị chu đáo, hiệu quả kế hoạch và nội dung làm việc với Đoàn Thanh tra của EC. Ngăn chặn, xử lý kịp thời, có hiệu quả tàu cá vi phạm hoặc có dấu hiệu vi phạm khai thác IUU, đặc biệt là ngăn chặn, chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài. Tập trung khắc phục các tồn tại trong công tác kiểm soát tàu cá ra - vào cảng, đảm bảo kiểm soát 100% sản lượng cập bến tại các cảng cá chỉ định và thu hồi 100% nhật ký khai thác của các tàu cá cập cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản xuất sang thị trường EU.

Hồng Nga