Bối cảnh mới và yêu cầu “Quản trị công phức hợp”

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên nhấn mạnh, bầu cử không chỉ là sự kiện chính trị – pháp lý đơn thuần mà còn là cơ chế hình thành cơ quan quyền lực nhà nước, thể hiện quyền làm chủ của Nhân dân. Trong nhiệm kỳ 2026–2031, công tác chuẩn bị được nhìn nhận như một nhiệm vụ quản trị công phức hợp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa pháp luật, tổ chức bộ máy và kỷ luật tiến độ.

Cuộc bầu cử lần này diễn ra trong bối cảnh hệ thống đang tinh gọn bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đáng chú ý, ngày bầu cử được ấn định sớm hơn thông lệ, đặt ra áp lực về thời gian nhưng vẫn phải đảm bảo tuyệt đối không bỏ qua bất cứ bước nào trong quy trình pháp định.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên nhấn mạnh, bộ máy bầu cử phải được kiện toàn đúng thời hạn và vận hành như một hệ thống thống nhất. Ở địa phương, Ủy ban bầu cử, Ban bầu cử, Tổ bầu cử cần phân công nhiệm vụ cụ thể, có quy chế làm việc rõ ràng, thiết lập kênh liên lạc thông suốt và cơ chế xử lý tình huống trong ngày bầu cử. Một nguyên tắc quản trị quan trọng là “mỗi việc có một đầu mối chịu trách nhiệm”, tránh chồng chéo hoặc “nhiều người cùng phụ trách nên không ai chịu trách nhiệm”.

Nâng cao chất lượng đại biểu: Cơ cấu là phương tiện, tiêu chuẩn là “đường biên”

Một trong những điểm nhấn quan trọng được Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên nêu rõ là yêu cầu nâng cao chất lượng đại biểu trong bối cảnh mới. Dù việc xác định cơ cấu, thành phần là cần thiết để bảo đảm tính đại diện, nhưng mục tiêu cao nhất vẫn phải là chất lượng.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên khẳng định, “thực hiện cơ cấu không đồng nghĩa với hạ thấp tiêu chuẩn; tiêu chuẩn đại biểu phải là ‘đường biên’ không được vượt qua”.

Để đạt được mục tiêu này, quy trình hiệp thương ba vòng phải được thực hiện dân chủ, khách quan và minh bạch. Việc thẩm tra tiêu chuẩn người ứng cử cần dựa trên chứng cứ, xử lý thông tin phản ánh với tinh thần “lắng nghe nhưng không vội vàng, xác minh nhưng không suy diễn”.

Danh sách cử tri được xác định là “điểm chạm” trực tiếp nhất với quyền công dân. Trong bối cảnh dân cư biến động mạnh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Tạ Thị Yên yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để cập nhật kịp thời dữ liệu cư trú, đặc biệt quan tâm đến nhóm lao động di cư và các nhóm yếu thế như người cao tuổi, người khuyết tật.

Việc ứng dụng chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu là xu hướng tất yếu trong nhiệm kỳ này nhằm giảm thiểu sai sót thủ công và tăng tính minh bạch. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế nền tảng pháp lý; đồng thời cần có phương án dự phòng khi hệ thống gặp sự cố kỹ thuật.

Siết chặt kỷ cương, chủ động quản trị rủi ro

Để cuộc bầu cử diễn ra thành công, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên đề ra nguyên tắc xuyên suốt: “đúng luật – đúng quy trình – đúng tiến độ – đúng trách nhiệm”. Trong đó, “đúng trách nhiệm” phải gắn với việc phân công rõ người chịu trách nhiệm cuối cùng cho từng sản phẩm đầu ra.

Hội đồng bầu cử quốc gia xác định 3 nhóm rủi ro cần phòng ngừa: rủi ro tiến độ, kiểm soát bằng kế hoạch chi tiết theo từng mốc thời gian; rủi ro thủ tục, hạn chế bằng cách tập huấn kỹ lưỡng, sử dụng checklist và diễn tập các tình huống; rủi ro dư luận, chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời phản hồi để không tạo ra “khoảng trống thông tin”.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến ngày bầu cử, theo đó, tập trung tuyên truyền kết hợp giữa tính chính luận và thực hành, tránh khẩu hiệu khô cứng; công tác tiếp xúc cử tri cần thực chất, tăng thời lượng hỏi - đáp, xây dựng chương trình hành động khả thi; giải quyết khiếu nại kịp thời, đúng thẩm quyền và công khai kết quả; đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối tại điểm bỏ phiếu, có phương án dự phòng cho thời tiết, mất điện…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Văn phòng Hội đồng bầu cử quốc gia Tạ Thị Yên nhấn mạnh chuẩn bị bầu cử là phép thử về kỷ luật và năng lực tổ chức của cả hệ thống chính trị. Với sự chuẩn bị bài bản, “chắc tay” và sự giám sát của Nhân dân, tin tưởng rằng cuộc bầu cử khóa XVI sẽ thực sự là ngày hội dân chủ, lựa chọn được những đại biểu xứng đáng nhất.