Nguy cơ từ những chiếc "máy thổi" bào tử nấm mốc

Theo các chuyên gia y tế, nếu không được vệ sinh và bảo trì định kỳ, điều hòa có thể trở thành nguồn phát tán nấm mốc, mạt bụi và các dị nguyên nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến đường hô hấp. Mùa hè nóng nực, nhiều người đều phải làm việc, vui chơi trong phòng có điều hòa, tối về cũng bật điều hòa mới ngủ được. Điều này làm gia tăng các trường hợp bị hắt hơi, sổ mũi, khò khè, khó thở.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, môi trường phòng kín, ẩm và ít lưu thông không khí là điều kiện thuận lợi để nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển mạnh, đặc biệt trong hệ thống điều hòa lâu ngày không được vệ sinh. Trong những ngày nắng nóng, nhiều người có thói quen ở lâu trong phòng kín với nhiệt độ thấp. Tuy nhiên, bụi mịn, mạt bụi nhà và vi nấm trong điều hòa bẩn có thể kích hoạt phản ứng dị ứng, đặc biệt ở người có cơ địa nhạy cảm.

Bác sĩ Trường cảnh báo:

"Máy điều hòa không được vệ sinh, bảo trì định kỳ chẳng khác nào một chiếc máy thổi bào tử nấm mốc trực tiếp vào mũi và phổi người sử dụng."

Không chỉ làm mát không khí, điều hòa bẩn còn có thể phát tán bụi mịn chứa vi nấm và mạt bụi nhà – những yếu tố dễ kích hoạt phản ứng dị ứng ở người có cơ địa nhạy cảm.

Nhận diện các dấu hiệu dị ứng trong phòng kín

Các chuyên gia cảnh báo, dị ứng do nấm mốc và mạt bụi thường diễn tiến âm thầm nên dễ bị bỏ qua. Theo bác sĩ Trường, nếu các triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại trong phòng điều hòa, rất có thể cơ thể đang phản ứng với dị nguyên trong không khí. Người dân cần chú ý một số biểu hiện điển hình như:

Mắt đỏ, ngứa, cộm: Xuất hiện dù không thức khuya, thiếu ngủ hoặc làm việc nhiều với màn hình.

Hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi trong, nghẹt mũi: Triệu chứng xảy ra khi bật điều hòa nhưng giảm rõ rệt khi ra ngoài môi trường không khí thoáng sạch.

Nổi mẩn ngứa, mày đay: Xuất hiện không rõ nguyên nhân dù không tiếp xúc với thực phẩm, thuốc hay mỹ phẩm lạ.

Ho khan, khò khè hoặc khó thở: Cảm giác khó chịu kéo dài khi ở trong môi trường phòng kín.

Giải pháp sử dụng điều hòa an toàn để bảo vệ hệ hô hấp

Tóm lại, điều hòa không khí có thể giúp duy trì một môi trường thoải mái và tốt cho sức khỏe của con người trong những ngày nóng nực hoặc độ ẩm cao. Tuy nhiên, nếu sử dụng sai cách hoặc không đúng cách có thể gây ra một số vấn đề liên quan đến đường hô hấp. Từ thực tế điều trị, TS.BS Nguyễn Hữu Trường khuyến cáo người dân cần chủ động thay đổi thói quen sinh hoạt để bảo vệ hệ hô hấp trong mùa nắng nóng:

Vệ sinh điều hòa định kỳ: Không nên chờ đến khi màng lọc bám đầy bụi mới làm sạch. Việc bảo trì thường xuyên giúp loại bỏ bụi bẩn và nấm mốc tích tụ trong hệ thống lọc khí.

Tăng lưu thông không khí: Không nên ở liên tục trong phòng kín nhiều giờ. Các chuyên gia khuyến khích mở cửa sổ vào cuối ngày hoặc cuối tuần để đón gió, tăng lưu thông không khí và tận dụng ánh nắng tự nhiên nhằm hạn chế độ ẩm, sự phát triển của nấm mốc trong phòng.

Lau dọn bằng khăn ẩm: Khi lau dọn nhà cửa, nên ưu tiên sử dụng khăn ẩm để vệ sinh bề mặt thay vì phủi bụi bằng khăn khô hoặc chổi lông, bởi việc này có thể khiến bụi mịn và bào tử nấm phát tán nhiều hơn trong không khí.

Đảm bảo vệ sinh môi trường sinh hoạt: Giữ cho không khí trong nhà sạch và thông thoáng, tránh tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng như khói thuốc lá, bụi bẩn, hóa chất...

TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh và khuyến cáo thêm:

"Người dân không nên chủ quan với các biểu hiện dị ứng kéo dài. Nếu tình trạng hắt hơi, ngứa mũi, khò khè, nổi mẩn tái diễn nhiều lần, người dân nên đến khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn và điều trị kịp thời, tránh để bệnh tiến triển mạn tính, gây khó khăn cho việc điều trị về sau."