Thế giới nhiều khả năng sẽ phải đối mặt với thêm nhiều cú sốc kinh tế và địa chính trị trong tương lai gần khi các yếu tố bất ổn đang ngày càng trở thành đặc điểm thường trực của nền kinh tế toàn cầu. Đó là nhận định được bà Kristalina Georgieva, Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), đưa ra trong cuộc trao đổi trên chương trình podcast “Leaders with Francine Lacqua” của Bloomberg ngày 8/6.

Theo bà Georgieva, cộng đồng quốc tế vẫn chưa thực sự nhận thức đầy đủ rằng các cú sốc lớn có thể sẽ không còn là hiện tượng nhất thời mà đang dần trở thành trạng thái bình thường của thế giới hiện đại. Người đứng đầu IMF cho rằng sẽ rất khó để nền kinh tế toàn cầu quay trở lại giai đoạn ổn định kéo dài như trước đây. Các cú sốc mới có thể xuất hiện liên tục từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm căng thẳng địa chính trị, gián đoạn chuỗi cung ứng, biến động năng lượng, công nghệ và những thay đổi trong cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Bà Georgieva nhận định quá trình toàn cầu hóa trong nhiều thập niên qua đã mang lại nhiều lợi ích nhưng cũng để lại những hệ lụy đối với một số cộng đồng và nhóm lao động. Nhiều khu vực đã chứng kiến việc làm suy giảm hoặc dịch chuyển nhưng chưa nhận được sự hỗ trợ tương xứng để thích nghi với những thay đổi của nền kinh tế.

Theo bà, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) có thể tiếp tục làm gia tăng những thách thức này nếu không đi kèm các chính sách hỗ trợ đào tạo lại lao động và bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra một cách hài hòa. Những cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh IMF vừa điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026. Trong báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới công bố giữa tháng 4, tổ chức này hạ dự báo tăng trưởng từ 3,4% xuống còn 3,1%.

Theo IMF, triển vọng kinh tế toàn cầu chịu áp lực từ đà tăng của giá năng lượng, các căng thẳng địa chính trị kéo dài và sự suy yếu của hoạt động kinh tế tại nhiều khu vực quan trọng. Tổ chức này dự báo tăng trưởng tại Mỹ và Khu vực đồng euro sẽ chậm lại trong năm nay. Đặc biệt, các nền kinh tế châu Âu đang chịu tác động từ giá năng lượng ở mức cao cũng như những ảnh hưởng lan tỏa từ các cuộc xung đột địa chính trị tại nhiều khu vực trên thế giới.

Trong khi đó, dự báo tăng trưởng đối với kinh tế Liên bang Nga được IMF điều chỉnh tăng thêm 0,3 điểm phần trăm so với đánh giá được đưa ra hồi đầu năm. Các chuyên gia kinh tế cho rằng giá dầu và năng lượng tiếp tục là một trong những rủi ro lớn nhất đối với kinh tế toàn cầu. Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã gây gián đoạn hoạt động vận tải qua các tuyến hàng hải quan trọng, trong đó có eo biển Hormuz - cửa ngõ trung chuyển đáng kể nguồn cung dầu mỏ và khí đốt của thế giới.

Giá năng lượng gia tăng không chỉ làm gia tăng áp lực lạm phát mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và tiêu dùng tại nhiều nền kinh tế lớn. Trong bối cảnh đó, một số ý kiến tại châu Âu đã đề xuất xem xét lại chính sách hợp tác năng lượng nhằm giảm bớt áp lực nguồn cung. Tuy nhiên, Liên minh châu Âu vẫn duy trì mục tiêu chấm dứt hoàn toàn sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch từ Nga vào năm 2027. 

Theo giới phân tích, những cảnh báo mới nhất từ IMF cho thấy kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn nhiều biến động hơn, đòi hỏi các quốc gia phải nâng cao khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời đẩy mạnh cải cách nhằm thích ứng với môi trường kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.