![]() |
Hơn 30 chậu sen cung đình được ông Điệp đặt trước sân ngôi nhà 3 gian được xây dựng từ năm 1922. |
Không gian tĩnh lặng trong khuôn viên ngôi nhà cổ luôn phảng phất hương sen cung đình. Một giống sen quý hiếm chốn cố đô Huế đã được ông Tạ Hồng Điệp sưu tầm và nhân ra thành một vườn sen cực hiếm ở miền Bắc.
Có lẽ vì nằm kế bên Đệ nhất đại danh lam Chùa Đậu nên ngôi nhà gỗ của hai vợ chồng cựu chiến binh Tạ Hồng Điệp lại càng trở nên nổi tiếng trở thành điểm dừng chân của những người hữu duyên với hoa sen.
![]() |
Vườn sen cung đình bên chùa Đậu hơn 10 năm nay bung hoa thơm ngát. |
Ông Điệp bảo vốn mê sen từ bé và luôn ao ước trồng sen trong chậu đặt ở sân trước nhà làm sao cho hoa sen gần nhất với cuộc sống của mình. Rồi ông bỏ nhiều công sức sưu tầm trồng nhiều giống sen khác nhau như sen Đồng Tháp, sen quan âm, sen tứ thời…
Nhưng nhân duyên tới trong một lần du lịch tới Huế năm 2012, ông bị những chậu sen cung đình nhỏ xinh hút hồn. Giống sen cổ đã được thuần hóa trồng trong chậu, rất phù hợp để trước hiên nhà.
![]() |
Ngoài vẻ đẹp và hương thơm, sen cung đình còn khiến ông Điệp say đắm bởi những đài sen nhả ra hạt ngọc xanh biếc. |
Từ một nhánh sen cung đình xin được, ông đã nhân giống trồng trong chậu thành công. Và từ đó, ông Điệp đã biến khoảng sân rộng hàng chục mét vuông trước ngôi nhà cổ thành một vườn sen di động.
“Sen cung đình có hương thơm quyến rũ và vẻ đẹp khác lạ so với các loại sen khác. Bông hoa có nhiều cánh, hương thơm mát. Trong 1 vườn sen, các bông hoa đa dạng không bông nào giống bông nào từ màu sắc tới phom hoa, từ hồng đậm - hồng nhạt, tới trắng viền hồng, phớt hồng và đôi khi cả màu đỏ… Chúng biến đổi kì diệu khiến ta ngỡ ngàng”, ông Điệp say sưa nói về những bông hoa sen cung đình trong vườn nhà.
![]() |
Trong một chậu sen cung đình có 2 - 3 bông hoa liền nhau nhưng lại có màu sắc và phom hoa khác hẳn nhau. |
Hơn 10 năm trồng sen, ông Điệp nắm rõ được quy luật của loài hoa yêu thích. Vườn hoa sen của ông nở đẹp nhất từ 5h - 8h sáng và tuổi thọ mỗi bông hoa từ 3 - 5 ngày.
“Ngày đầu bông hoa nở hàm tiếu từ khoảng 5h - 8h sáng. Ngày thứ 2 hoa nở qua 12h trưa rồi lại khép cánh. Tới ngày thứ 3 hoa mới nở to và ngày thứ 4 thì không khép cánh lại nữa. Điểm đặc biệt của sen cung đình, đó chính là cánh hoa không rụng xuống mà tự khô trên đài hoa”, ông Điệp nói.
Ngoài vẻ đẹp và hương thơm, sen cung đình còn khiến ông Điệp say đắm bởi những đài sen nhả ra hạt ngọc xanh biếc. Mỗi hạt màu xanh ngọc phía trên đài sen lại có hình dáng khác nhau, không hạt nào giống hạt nào.
Sen cung đình trồng chậu có độ cao lá vừa phải, xòe ra cân đối với chậu. Không giống với các loại sen khác, lá sen cung đình xanh mướt, thơm hương và cuống lá có màu xanh chứ không đen.
![]() |
Mỗi ngày, vợ chồng ông Điệp thưởng thức trà sen giữa vườn ngát hương. |
Vườn sen cung đình khiến ông Điệp thấy mê đắm, sẵn sàng bị “giam lỏng” trong sân nhà mỗi khi bước vào mùa khi cả ông Điệp và vợ đều không muốn đi đâu xa nhà.
Vào mùa xuân, tiết trời ấm áp, ông Điệp lại khệ nệ bê các chậu đựng củ sen giống ra sắp đặt trước sân nhà cổ hàng ngày ngắm nhìn sen nảy mầm, nở hoa. Khi sen tàn, ông lại bê cất chậu bùn chứa củ sen gọn vào góc vườn.
“Đó chính là lợi thế khi tôi trồng sen trong chậu. Vào mùa là tôi ưu tiên biến khoảng sân này thành vườn sen trên cạn, hết mùa lại cất chậu để ưu tiên cho các loại hoa khác”, ông Điệp nói.
Những chậu sen qua mùa ngủ đông được ông Điệp đảo lại bùn, tỉa bớt củ và bón phân lót nếu cần. “Sen không đòi hỏi quá nhiều chất dinh dưỡng nhưng mẫn cảm và ưa sạch. Trồng sen vất vả nhất là lúc làm bùn”, ông Điệp chia sẻ.
![]() |
Những cánh sen được giữ lại để ướp trà đãi khách. |
Hơn 10 năm trồng, ông Điệp phát hiện ra bùn ở mặt ruộng lúa là tốt nhất. Vì thế, mỗi khi cần bùn cho chậu sen, ông lại hì hục ra ruộng hớt từng gáo bùn mang về trồng. Trong những chậu sen, bao giờ ông Điệp cũng thả thêm những cánh bèo hoa dâu để làm sạch nước và cung cấp thêm đạm cho chậu sen.
Theo ông Điệp, bón phân cho cây sen trong chậu phải thật cẩn thận, tốt nhất dùng phân vi sinh. Khi sen lên lá đứng (vượt lên khỏi mặt nước) mới bón phân, nếu vẫn nằm trong nước sẽ dễ làm thối lá.
“Tôi thấy trồng sen trong các chậu nhỏ đường kính từ 50 - 80 cm là phù hợp nhất. Mực nước chỉ khoảng 20 - 30cm, hết nước lại tiếp thêm. Cây sen phát triển cân đối trong chậu. Khi sen nở hoa, tôi có thể căn chỉnh sắp đặt vị trí các chậu trong vườn để được hướng ngắm hoa đẹp nhất”, ông Điệp chia sẻ.
Mê sen và hữu duyên với sen cung đình bởi thế hơn 10 năm nay ông Điệp cứ hàng ngày săn sóc những chậu sen. Ông còn luôn mở cửa để chào đón những người có đam mê. Từ khi mở cửa, vườn sen đã thu hút đông đảo khách tham quan, ngắm hoa, thưởng trà, phần lớn là những người yêu sen, người nước ngoài và đặc biệt là các nhiếp ảnh gia. Trong vườn sen với ngôi nhà gỗ trăm tuổi còn diễn ra những buổi bình thơ... Một không gian của hương thơm và thi ca, nơi đây đã trở thành một điểm dừng chân lý tưởng cho những người mê sen, muốn thưởng lãm vẻ đẹp đích thực của sen./.