Từ các sườn núi cao trên 1.000 mét so với mực nước biển, sắc hoa lan dần xuống thung sâu, len lỏi qua những bản làng như Háng Gàng, Lao Chải, La Pán Tẩn, Dế Xu Phình, Púng Luông… Dưới nền trời mùa đông trong vắt, những tán tớ dày bung nở thành từng chùm lớn, nổi bật giữa màu xanh thẫm của rừng già, màu nâu đất của vách núi và những thửa ruộng bậc thang uốn lượn. Vẻ đẹp ấy không rực rỡ theo kiểu phô trương, mà mộc mạc, bền bỉ, đủ để khiến bất cứ ai một lần bắt gặp cũng khó lòng rời mắt.

Hoa tớ dày, theo tiếng Mông gọi là “Pằng tớ dày”, chính là hoa đào rừng – loài cây thân gỗ sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu khắc nghiệt của vùng núi cao. Điều đặc biệt là càng rét, hoa càng nở rộ. Khi cây rụng gần hết lá, những chùm hoa năm cánh hồng phấn hoặc hồng đậm, nhụy đỏ vươn dài, phủ kín toàn bộ tán cây, khiến cả triền núi như được nhuộm hồng. Nhìn từ xa, Mù Cang Chải những ngày này tựa như khoác lên mình những dải lụa mềm mại vắt ngang lưng trời.

Loài hoa báo mùa, giữ hồn bản làng

Với đồng bào Mông và các dân tộc thiểu số sinh sống ở Mù Cang Chải, hoa tớ dày không chỉ là một loài hoa đẹp. Khi sắc hồng bắt đầu phủ kín núi rừng, cũng là lúc bà con biết rằng một chu kỳ mới của đất trời đã đến. Người già trong bản vẫn truyền nhau câu nói: “Làm mùa xem hoa tớ dày”, bởi hoa nở là tín hiệu báo mùa vụ mới, báo thời điểm chuẩn bị nông cụ, chọn giống gieo trồng và sửa sang nhà cửa đón Tết.

Trong đời sống tinh thần của người Mông, tớ dày còn là biểu tượng của sức sống và sự kiên cường. Loài hoa ấy lớn lên giữa đá núi, chịu gió rét, sương mù, nhưng vẫn nở rực rỡ mỗi độ đông về. Dưới tán hoa hồng thắm, không khí xuân bắt đầu len lỏi vào từng nếp nhà. Những phiên chợ vùng cao trở nên rộn ràng hơn, trai gái xúng xính trong váy áo thổ cẩm sặc sỡ, tiếng bạc hoa xòe leng keng theo từng bước chân.

Cùng với hoa nở, tiếng khèn Mông lại vang vọng khắp sườn núi. Âm thanh réo rắt, dìu dặt ấy như lời mời gọi mùa xuân, như nhịp cầu nối con người với núi rừng. Giữa bạt ngàn tớ dày, tiếng khèn hòa vào gió, vào sương, vào sắc hoa, tạo nên một bức tranh văn hóa vừa nguyên sơ, vừa giàu cảm xúc – nơi thiên nhiên và con người cùng ngân lên một nhịp sống chậm rãi, sâu lắng.

Khi mùa hoa mở lối cho du lịch vùng cao

Trước đây, nhắc đến Mù Cang Chải, du khách thường nhớ đến “mùa vàng” ruộng bậc thang tháng 9. Nhưng vài năm trở lại đây, sắc hồng của hoa tớ dày đã dần trở thành một “mùa” mới, đủ sức níu chân những người yêu thiên nhiên và trải nghiệm. Những ngày đầu năm, dòng người từ khắp nơi tìm về vùng cao, vượt qua những con đèo quanh co để được tận mắt chiêm ngưỡng vẻ đẹp nguyên sơ của loài hoa rừng.

Dưới tán tớ dày đang bung nở, du khách say sưa ghi lại những khoảnh khắc đẹp, hòa mình vào không gian yên bình của bản làng. Nhiều bạn trẻ người Mông đã chủ động cầm máy ảnh, flycam, cần mẫn ghi lại từng mùa hoa, từng góc núi quê hương và chia sẻ trên các nền tảng mạng xã hội. Nhờ đó, hình ảnh Mù Cang Chải mùa hoa tớ dày ngày càng lan tỏa mạnh mẽ, thu hút thêm nhiều du khách tìm đến.

Người dân bản địa cũng dần nhận ra giá trị của loài hoa gắn bó bao đời. Những lối mòn được dọn dẹp sạch sẽ, những gốc tớ dày được giữ gìn cẩn thận. Nhiều hộ gia đình tận dụng mùa hoa để bán nông sản, thổ cẩm, mật ong rừng, giới thiệu ẩm thực truyền thống, góp phần tăng thêm thu nhập. Hoa tớ dày vì thế không chỉ làm đẹp núi rừng, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao.

Từ năm 2022, Lễ hội Hoa tớ dày và Festival Khèn Mông được tổ chức thường niên, trở thành điểm nhấn văn hóa – du lịch của Mù Cang Chải. Các hoạt động như diễu diễn đường phố, hội thi khèn Mông, giã bánh giày, triển lãm ảnh nghệ thuật “Sắc thắm hoa tớ dày”, hành trình săn mây – ngắm hoa… đã góp phần làm dày thêm trải nghiệm cho du khách, đồng thời khơi dậy niềm tự hào bản sắc trong cộng đồng địa phương.

Mùa hoa tớ dày không kéo dài lâu, thường rực rỡ nhất trong vài tuần đầu năm. Nhưng khi những cánh hoa cuối cùng rơi xuống, sắc hồng ấy vẫn còn đọng lại trong ký ức người đi xa. Đó là hơi ấm giữa mùa đông vùng cao, là lời mời gọi dịu dàng của núi rừng Tây Bắc, là minh chứng cho một Mù Cang Chải không chỉ đẹp trong mùa lúa chín, mà còn đầy thơ mộng và quyến rũ trong “mùa hồng” rất riêng của mình.

Rời Mù Cang Chải, hình ảnh những triền núi nhuộm hồng hoa tớ dày, những bản làng ẩn hiện trong sương sớm và âm vang tiếng khèn Mông vẫn theo chân du khách suốt chặng đường về. Mùa hoa ấy không chỉ đánh thức mùa xuân, mà còn đánh thức khát vọng vươn lên của vùng cao, để Mù Cang Chải hôm nay ngày càng tỏa sáng giữa đại ngàn Tây Bắc.