Nhà đầu tư trong nước sẽ chỉ được tham gia thị trường tài sản mã hóa thí điểm nếu đang sở hữu sẵn tài sản mã hóa, trong khi nhà đầu tư nước ngoài được phép tham gia các đợt phát hành trên các nền tảng được cấp phép tại Việt Nam.

Thông tin được ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, chia sẻ khi đề cập đến lộ trình triển khai thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Theo ông Hòa, nguyên tắc triển khai là "mở nhưng có kiểm soát". Đây là lĩnh vực còn mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên cần được triển khai từng bước, thận trọng và tiếp tục hoàn thiện chính sách trong quá trình vận hành.

Chỉ trong thời gian ngắn từ tháng 9/2025 đến nay, Việt Nam đã xây dựng và ban hành hàng loạt văn bản pháp lý quan trọng liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa. Hệ thống pháp luật hiện nay gồm Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật Đầu tư cùng ba thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn về kế toán, kiểm toán và thuế.

Đáng chú ý, Luật Công nghiệp công nghệ số lần đầu tiên đưa các khái niệm tài sản số, tài sản mã hóa và tài sản ảo vào hệ thống pháp luật, đồng thời xác định đây là loại tài sản được bảo hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự. Theo ông Tô Trần Hòa, đây là nền tảng pháp lý quan trọng nhằm bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp của cá nhân, tổ chức và tạo cơ sở cho việc xây dựng cơ chế quản lý phù hợp đối với loại tài sản mới.

Chính sách phát triển thị trường tài sản mã hóa hiện hướng đến bốn mục tiêu chính gồm xây dựng khung pháp lý đồng bộ, thu hút nguồn vốn đầu tư quốc tế, tăng cường phòng chống rửa tiền và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của các tổ chức như FATF, FSB và IOSCO.

Đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa (VASP), quy định hiện hành yêu cầu đơn vị vận hành phải là doanh nghiệp Việt Nam có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Cơ cấu cổ đông phải có sự tham gia của các định chế tài chính uy tín như ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp công nghệ có năng lực.

Ngoài yêu cầu về năng lực tài chính, doanh nghiệp vận hành còn phải đặt hệ thống máy chủ tại Việt Nam, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 và sở hữu đội ngũ nhân sự có các chứng chỉ chuyên môn về công nghệ thông tin cũng như hành nghề chứng khoán.

Đối với hoạt động phát hành tài sản mã hóa, tài sản cơ sở phải là tài sản thực đã được kiểm toán và định giá, không bao gồm chứng khoán hoặc tiền pháp định. Tùy từng loại tài sản như bất động sản, hàng hóa hay công trình hạ tầng, tổ chức phát hành phải có ý kiến chấp thuận hoặc xác nhận từ cơ quan quản lý chuyên ngành liên quan.

Theo quy định hiện hành, các doanh nghiệp Việt Nam được thành lập theo Luật Doanh nghiệp có thể phát hành tài sản mã hóa nhằm huy động nguồn vốn từ các nhà đầu tư nước ngoài. Một trong những điểm đáng chú ý của giai đoạn thí điểm là nhà đầu tư nước ngoài được tham gia các đợt phát hành tài sản mã hóa trong nước. Trong khi đó, nhà đầu tư trong nước hiện chỉ được phép giao dịch những tài sản mã hóa đã sở hữu trước đó. Toàn bộ hoạt động giao dịch sau phát hành phải được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép. Mọi giao dịch và niêm yết đều phải sử dụng đồng Việt Nam.

Theo ông Tô Trần Hòa, ngay cả các tài sản mã hóa phổ biến như Bitcoin, Ethereum hay các đồng stablecoin neo giá ngoại tệ như USDT, USDC cũng sẽ được niêm yết và giao dịch bằng đồng Việt Nam nhằm tăng cường khả năng giám sát, quản lý thuế và phòng chống rửa tiền.

Sau 6 tháng kể từ thời điểm tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép, các nhà đầu tư trong nước sẽ phải thực hiện giao dịch thông qua các nền tảng được cấp phép tại Việt Nam. Tuy nhiên, người sở hữu tài sản không bắt buộc phải chuyển tài sản về các nền tảng này mà vẫn có thể lưu giữ trong ví cá nhân. Việc bắt buộc chỉ áp dụng đối với hoạt động mua bán, chuyển nhượng.

Đến nay, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tiếp nhận 8 bộ hồ sơ đăng ký triển khai thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Trong đó, 5 doanh nghiệp đã được thông báo đủ điều kiện để thực hiện các bước góp vốn và chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật.

Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết các doanh nghiệp đang tích cực đầu tư hệ thống công nghệ, hoàn thiện cơ chế quản trị và tìm kiếm đối tác quốc tế có kinh nghiệm vận hành. Tuy nhiên, thời điểm chính thức đưa các sàn giao dịch vào hoạt động sẽ phụ thuộc vào việc đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính và an toàn hệ thống.

Theo các chuyên gia, việc xây dựng thị trường tài sản mã hóa không chỉ tạo thêm một kênh đầu tư mới mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, hiện đại hóa thị trường vốn và nâng cao khả năng thu hút dòng vốn quốc tế. Nếu quá trình thí điểm diễn ra hiệu quả, Việt Nam có thể hình thành một thị trường tài sản mã hóa minh bạch, an toàn và có sức cạnh tranh trong khu vực trong những năm tới.