Rủi ro chuỗi cung ứng từ xung đột toàn cầu

Theo báo cáo cập nhật của Bộ Xây dựng, trong giai đoạn tháng 4 đến đầu tháng 5/2026, thị trường nhiên liệu hàng không toàn cầu tiếp tục chịu tác động mạnh từ xung đột tại Trung Đông. Mặc dù đã xuất hiện một số tín hiệu ngoại giao tích cực trong thời gian trước đó, tuy nhiên, tình hình khu vực Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, các gián đoạn trong vận chuyển và chuỗi cung ứng năng lượng đã đẩy giá nhiên liệu hàng không tăng trở lại và neo ở mức cao trong những ngày đầu tháng 5/2026.

"Diễn biến này phản ánh trực tiếp tác động của việc hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz (Iran), đồng thời cho thấy nguồn cung nhiên liệu hàng không tiếp tục chịu áp lực trong ngắn hạn. Trong trường hợp khủng hoảng kéo dài, một số khu vực (đặc biệt tại châu Âu) có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm đáng kể dự trữ nhiên liệu từ tháng 6/2026," đại diện Bộ Xây dựng cho hay.

Về khả năng bảo đảm dự trữ nhiên liệu, các quốc gia có mức độ chống chịu khác nhau trước biến động nguồn cung toàn cầu như: Mỹ và Nhật Bản hiện duy trì mức dự trữ lớn và khả năng bảo đảm nguồn cung dài hạn. Trong khi các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu, trong đó có Việt Nam, đối mặt với mức độ rủi ro cao hơn và cần triển khai các biện pháp điều phối, tối ưu hóa nguồn cung trong nước nếu khủng hoảng kéo dài.

Cắt giảm hàng loạt chuyến bay khi giá nhiên liệu neo cao

Nhìn nhận tác động từ giá nhiên liệu tăng cao và gián đoạn nguồn cung đã ảnh hưởng rõ rệt đến hoạt động khai thác của các hãng hàng không toàn cầu, hiện nhiều hãng hàng không quốc tế đã phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, tăng giá vé, cắt giảm tần suất hoặc thu hẹp mạng bay nhằm kiểm soát chi phí nhiên liệu.

Cụ thể, giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 trên thị trường Singapore đã tăng từ khoảng 85-90 USD/thùng trước khủng hoảng lên khoảng 150-200 USD/thùng trong đầu tháng 5/2026. Ngày 5/5/2026, giá Jet A-1 tiếp tục “neo” ở mức cao khoảng 160-170 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu Brent trong ngày 6/5/2026 dao động quanh mức 102-103 USD/thùng sau khi phục hồi nhẹ từ đợt giảm mạnh trước đó, trong khi WTI ở mức khoảng 96 USD/thùng.

Ngoài ra, nhiều hãng hàng không lớn tại châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á đã triển khai các biện pháp cắt giảm các đường bay và tần suất khai thác đối với các tuyến có hiệu quả thấp nhằm giảm áp lực chi phí nhiên liệu. Đơn cử, Hãng hàng không Lufthansa (Đức) dự kiến cắt khoảng 20.000 chuyến bay ngắn và trung bình trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 10/2026, đồng thời xem xét giảm công suất khai thác từ 2,5-5% nếu tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tiếp tục kéo dài. Theo ước tính, trong tháng 5/2026, khoảng 2 triệu ghế cung ứng và hơn 13.000 chuyến bay có thể bị cắt giảm trên toàn cầu.

Định hướng thận trọng của hàng không nội địa

Mặc dù thị trường nhiên liệu và tình hình địa chính trị quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động, đại diện Bộ Xây dựng đánh giá, hoạt động khai thác của các hãng hàng không Việt Nam vẫn duy trì xu hướng phục hồi và tăng trưởng tích cực trong quý I/2026.

Trước bối cảnh biến động nhiên liệu tăng cao do xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, các hãng hàng không dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng, đồng thời tăng cường các biện pháp tối ưu chi phí và đảm bảo an toàn khai thác trong thời gian tới.

“Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung còn tiềm ẩn nhiều bất ổn và chi phí nhiên liệu duy trì ở mức cao, các hãng hàng không dự kiến sẽ tiếp tục điều chỉnh kế hoạch khai thác theo hướng thận trọng, đồng thời tăng cường các biện pháp tối ưu chi phí và đảm bảo an toàn khai thác trong thời gian tới,” đại diện Bộ Xây dựng nhìn nhận.