Hầm chôn chất thải hạt nhân đầu tiên trên thế giới đạt cột mốc quan trọng
Sau khi nhận đánh giá an toàn tích cực từ cơ quan quản lý hạt nhân, dự án giờ chỉ còn chờ quyết định cấp phép cuối cùng của Chính phủ.
Cơ quan An toàn Bức xạ và Hạt nhân Phần Lan (STUK) ngày 4/8 đã đưa ra đánh giá an toàn tích cực đối với kho lưu trữ địa chất sâu tại Olkiluoto. Báo cáo xem xét nhà máy đóng gói chất thải cùng hệ thống đường hầm ngầm do công ty quản lý chất thải hạt nhân Posiva xây dựng.
Quyết định này giúp dự án vượt qua một trong những rào cản kỹ thuật quan trọng nhất. Chính phủ Phần Lan sẽ sử dụng kết quả đánh giá của STUK để quyết định có cấp giấy phép vận hành cuối cùng cho cơ sở này hay không.
Posiva là liên doanh do hai nhà sản xuất điện TVO và Fortum thành lập nhằm quản lý chất thải từ các nhà máy điện hạt nhân Olkiluoto và Loviisa.
Đây là cơ sở thương mại đầu tiên trên thế giới được xây dựng để lưu trữ lâu dài chất thải hạt nhân mức độ phóng xạ cao trong các tầng đá nền sâu dưới lòng đất.
Cơ sở này áp dụng hệ thống bảo vệ đa lớp nhằm cô lập vật liệu phóng xạ trong thời gian cực dài. Theo Posiva, thiết kế của công trình có thể cách ly an toàn chất thải phóng xạ trong ít nhất 100.000 năm.
Quy trình xử lý bắt đầu trên mặt đất, nơi nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng được lưu giữ trong các bể làm mát suốt nhiều thập kỷ. Giai đoạn này giúp giảm nhiệt độ bề mặt cũng như mức độ phóng xạ của nhiên liệu.
Sau khi được làm nguội, nhiên liệu hạt nhân được đặt vào lõi bằng gang đúc, sau đó bọc bên ngoài bằng các thùng chứa bằng đồng chống ăn mòn rồi vận chuyển xuống kho ONKALO nằm sâu 430m dưới lòng đất.
Các thùng chứa được đặt trong những hố chôn lót đất sét bentonite, loại vật liệu có khả năng trương nở khi gặp nước để bịt kín khe nứt và ngăn dòng chảy ngầm.
Lõi gang, vỏ đồng, lớp đất sét và nền đá xung quanh tạo thành hệ thống bảo vệ nhiều lớp, giúp cô lập chất phóng xạ trong thời gian dài ngay cả khi một lớp bị suy giảm theo thời gian.
STUK đánh giá mức độ an toàn của dự án dựa trên mô phỏng máy tính, tính toán kết cấu và dữ liệu địa chất dài hạn. Sau khi yêu cầu Posiva bổ sung thông tin về độ bền công trình và khả năng an toàn trong các điều kiện môi trường khác nhau, cơ quan này đã đưa ra kết luận tích cực.
"Đây là một cột mốc quan trọng trong quá trình xin giấy phép vận hành", CEO Posiva Ilkka Poikolainen cho hay.
Hiện Posiva đang thử nghiệm các hệ thống vận hành tại nhà máy trên mặt đất và khu hầm ngầm, bao gồm xe vận chuyển tự động, thiết bị hàn thùng chứa và công cụ lắp đặt đất sét bentonite, nhằm hướng tới mục tiêu đưa cơ sở vào hoạt động cuối năm 2026.
