Việt Nam đang đẩy nhanh tiến trình xây dựng khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái tài chính số.

Phát biểu tại hội nghị “Tài sản mã hóa và tương lai thị trường tài chính số” ngày 5/6, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc của hệ thống tài chính toàn cầu. Trong đó, tài sản mã hóa và xu hướng số hóa các tài sản trong thế giới thực đang dần trở thành một bộ phận quan trọng của nền kinh tế số.

Theo ông Hải, với chủ trương xây dựng hành lang pháp lý và triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để thu hút nguồn vốn quốc tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao vị thế trong lĩnh vực công nghệ tài chính của khu vực.

Tuy nhiên, lãnh đạo UBCKNN cũng nhấn mạnh rằng sự phát triển của các thị trường mới luôn đi kèm với những thách thức về quản trị, giám sát và bảo vệ nhà đầu tư. Vì vậy, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính minh bạch, an toàn và có khả năng kiểm soát rủi ro hiệu quả là yêu cầu quan trọng trong quá trình hình thành thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Chia sẻ về tiến trình hoàn thiện khung pháp lý, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN), cho biết chỉ trong thời gian ngắn từ tháng 9/2025 đến nay, nhiều văn bản pháp lý quan trọng đã được ban hành, tạo nền tảng ban đầu cho thị trường.

Một trong những bước tiến đáng chú ý là việc tài sản mã hóa được thừa nhận là một loại tài sản theo Bộ luật Dân sự. Điều này giúp tài sản mã hóa của nhà đầu tư có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để được bảo vệ theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, công tác phòng chống rửa tiền được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu. Theo đại diện UBCKNN, việc hoàn thiện chính sách quản lý tài sản mã hóa không chỉ phục vụ mục tiêu phát triển thị trường mà còn góp phần nâng cao mức độ tuân thủ các khuyến nghị quốc tế, qua đó cải thiện vị thế của Việt Nam trong các đánh giá toàn cầu.

Đáng chú ý, mọi hoạt động mua bán tài sản mã hóa trong tương lai sẽ phải được thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được cấp phép tại Việt Nam.

Theo lộ trình dự kiến, sau 6 tháng kể từ thời điểm đơn vị cung cấp dịch vụ đầu tiên được cấp phép hoạt động, các giao dịch của nhà đầu tư trong nước sẽ bắt buộc phải thực hiện trên các nền tảng được cấp phép. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn có quyền tự lưu ký tài sản trong ví cá nhân và không bị yêu cầu chuyển toàn bộ tài sản về các sàn giao dịch trong nước.

Cơ quan quản lý cũng cho biết sẽ trao quyền tương đối lớn cho các tổ chức cung cấp dịch vụ trong việc lựa chọn tài sản niêm yết. Đổi lại, các đơn vị này phải xây dựng quy trình thẩm định, tiêu chí niêm yết và cơ chế công bố thông tin minh bạch nhằm giúp nhà đầu tư đánh giá đầy đủ các rủi ro trước khi tham gia thị trường.

UBCKNN khẳng định việc triển khai thị trường tài sản mã hóa sẽ được thực hiện theo hướng thận trọng, có kiểm soát và từng bước hoàn thiện chính sách. Các hoạt động phải tuân thủ pháp luật Việt Nam, phù hợp với các cam kết quốc tế, đồng thời bảo đảm an ninh và an toàn cho hệ thống tài chính.

Trong thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục nghiên cứu các sản phẩm mới như cho vay ký quỹ, cho vay tài sản mã hóa và các công cụ phái sinh liên quan, đồng thời đẩy mạnh công tác phổ biến kiến thức cho nhà đầu tư và tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

Ở góc độ thị trường, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), đánh giá Việt Nam đã đạt được những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng nền tảng pháp lý cho lĩnh vực tài sản số.

Theo ông Trung, lợi thế của Việt Nam là có thể học hỏi kinh nghiệm từ các thị trường đi trước, tiếp thu những mô hình quản lý hiệu quả cũng như tránh được các sai lầm đã từng xảy ra tại nhiều quốc gia.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ mà ở chất lượng nguồn nhân lực. Thị trường tài sản mã hóa đòi hỏi đội ngũ chuyên môn cao về quản trị rủi ro, tuân thủ pháp luật, công nghệ, bảo mật và phòng chống tội phạm tài chính.

Vì vậy, ông Trung kiến nghị cần sớm hình thành hệ thống đào tạo chính quy cho ngành tài sản mã hóa, tập trung vào các lĩnh vực như quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền, điều tra giao dịch xuyên biên giới, vận hành sàn giao dịch, bảo mật tài sản số và đạo đức nghề nghiệp, nhằm tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của thị trường trong giai đoạn tới.